Stres deyip geçmeyin
Stres için önlem alýnmadýðý takdirde insanlarda kalýcý ruhsal veya fiziksel hastalýklara neden olabilir.
MERSÝN (ÝHA) -
Davranýþ Bilimleri Uzmaný Kunter Kurt, stresin etkisini bir yýkým
þeklinde gösterdiðine dikkat çekerek, stres fýrtýnasýna önlem
alýnmadýðý takdirde insanlarda kalýcý ruhsal veya fiziksel hastalýklara
neden olabileceðini söyledi.
Kurt, yaptýðý açýklamada, stresten arýndýrýlmýþ bir yaþamýn söz konusu olamayacaðýný bildirdi. Stresin belli bir ölçüde "yaþamýn zorlayýcýsý" olarak gerekli olduðuna iþaret eden Kurt, "Ancak duygusal ve fiziksel dünyamýzýn zaman zaman karþýlaþtýðý zor durumun kalýcý olmaya baþlamasý halinde ciddi bir yýkým sürecine girilebilir" dedi.
Stresin, organizmanýn tehlike içinde olduðu þartlar ve etkinlikler karþýsýnda dengenin bozulduðunu ifade eden Kurt, "Stres, organizma üzerinde fizyolojik, biyokimyasal ve psikolojik tepkilere neden olmaktadýr. Diðer anlamýyla stres, organizmanýn dengesini bozan ya da bozabilecek etkenlerin tümüdür. Bu etkenlerden travmalar, aþýrý sýcak ve soðuklar, gürültü ve çevre kirliliði, fiziksel, duygusal gerilimler, iç ve dýþ çatýþmalar, psikolojik, çevre faktörleri ve kültürel deðiþimler sosyal etkenler olarak
karþýmýza çýkýyor" diye konuþtu.
Stresin uzun sürmesi ya da saldýrýnýn bedence savuþturulamamasý durumunda bireyin deðiþik sorunlarla karþýlaþmasýnýn kaçýnýlmaz olduðunun altýný da çizen Kurt, þöyle konuþtu:
"Stres, sisteme giren ve sistemden çýkan madde, enerji ya da bilginin yetersizliði, aþýrýlýðý ya da uyuþmazlýðý durumunda dengenin bozulduðu ve yeniden uyum yapmasýna yönelik iþarettir. Dengedeki geçici bozulmalar sistemi harekete götürür. Hareket ve hareketsizlik bir denge halindedir. Stres yoksunluðu duraðanlýk, eylemsizlik, yok olma veya ölümdür. Kronik stres, bedensel, ruhsal, sosyal rahatsýzlýk ve hastalýklara yol açar. Olumlu stres düzeyi, hareketi, eylemi, motivasyonu saðlar."
Organizmanýn strese karþý anlýk tepkiler gösterdiðini de anýmsatan Kurt, bu tepkilerden gözlenebilen tepkilerin kalbin hýzlanmasý, el ayak soðumasý, hýzlý ve kesin soluklar, ellerin titremesi, kaslarýn gerilmesi ve tuvalet ihtiyacý olarak þeklinde görüldüðünü söyledi. Kunter Kurt, gözlenemeyen tepkilerin duyu organlarýnýn keskinleþmesi, adrenal bezleri kortizon artýþý, troid hormonu artýþý, seks hormonlarýnda azalma, endorfin salgýlamasýnda artýþ, sindirim sisteminin yavaþlamasý, kan þekerinin ve kolesterolünün artýþý, kalp atýþýnýn hýzlanmasý, oksijen alýmýnda artýþ, terleme ve tüylerin kalkmasý þeklinde ortaya çýktýðýný, kronik stresin ise konsantrasyon bozukluðu, isteksizlik, uykusuzluk ya da aþýrý uyku, aþýrý hareketlilik, iþtahsýzlýk ya da aþýrý yemek yeme, kanser ve ölüm gibi sonuçlarýnýn görüldüðüne dikkat çekti. Stresli bir durumla baþa çýkmaya çalýþýrken kiþinin kendisine olumsuz þeyler yerine olumlu ve mantýklý þeyler söylemesinin yararlý etkisinin yadsýnamayacaðýný söyleyen Kurt, þunlarý kaydetti:
"Olaylar karþýsýnda gösterilen olumsuz tutumlara, saldýrganlýk ya da kayýtsýzlýk, sýkýntý ve gerilim hali, sinirlilik, neþesizleþme, durgunlaþma, çökkünlük hali, dinlenmekle geçmeyen yorgunluk, unutkanlýk, irritabilite, korkulu rüyalar, karamsarlýk, kendini küçük görme, yalnýzlýk hissi, yersiz suçluluk hissetme, organik açýklamasý olmayan belirtiler, uyku iþtah bozukluðu, konuþma güçlükleri, uykuda diþ gýcýrdatma, konuþma, gürültü ve sese karþý duyarlýlýðý örnek gösterebiliriz."
Kurt, yaptýðý açýklamada, stresten arýndýrýlmýþ bir yaþamýn söz konusu olamayacaðýný bildirdi. Stresin belli bir ölçüde "yaþamýn zorlayýcýsý" olarak gerekli olduðuna iþaret eden Kurt, "Ancak duygusal ve fiziksel dünyamýzýn zaman zaman karþýlaþtýðý zor durumun kalýcý olmaya baþlamasý halinde ciddi bir yýkým sürecine girilebilir" dedi.
Stresin, organizmanýn tehlike içinde olduðu þartlar ve etkinlikler karþýsýnda dengenin bozulduðunu ifade eden Kurt, "Stres, organizma üzerinde fizyolojik, biyokimyasal ve psikolojik tepkilere neden olmaktadýr. Diðer anlamýyla stres, organizmanýn dengesini bozan ya da bozabilecek etkenlerin tümüdür. Bu etkenlerden travmalar, aþýrý sýcak ve soðuklar, gürültü ve çevre kirliliði, fiziksel, duygusal gerilimler, iç ve dýþ çatýþmalar, psikolojik, çevre faktörleri ve kültürel deðiþimler sosyal etkenler olarak
karþýmýza çýkýyor" diye konuþtu.
Stresin uzun sürmesi ya da saldýrýnýn bedence savuþturulamamasý durumunda bireyin deðiþik sorunlarla karþýlaþmasýnýn kaçýnýlmaz olduðunun altýný da çizen Kurt, þöyle konuþtu:
"Stres, sisteme giren ve sistemden çýkan madde, enerji ya da bilginin yetersizliði, aþýrýlýðý ya da uyuþmazlýðý durumunda dengenin bozulduðu ve yeniden uyum yapmasýna yönelik iþarettir. Dengedeki geçici bozulmalar sistemi harekete götürür. Hareket ve hareketsizlik bir denge halindedir. Stres yoksunluðu duraðanlýk, eylemsizlik, yok olma veya ölümdür. Kronik stres, bedensel, ruhsal, sosyal rahatsýzlýk ve hastalýklara yol açar. Olumlu stres düzeyi, hareketi, eylemi, motivasyonu saðlar."
Organizmanýn strese karþý anlýk tepkiler gösterdiðini de anýmsatan Kurt, bu tepkilerden gözlenebilen tepkilerin kalbin hýzlanmasý, el ayak soðumasý, hýzlý ve kesin soluklar, ellerin titremesi, kaslarýn gerilmesi ve tuvalet ihtiyacý olarak þeklinde görüldüðünü söyledi. Kunter Kurt, gözlenemeyen tepkilerin duyu organlarýnýn keskinleþmesi, adrenal bezleri kortizon artýþý, troid hormonu artýþý, seks hormonlarýnda azalma, endorfin salgýlamasýnda artýþ, sindirim sisteminin yavaþlamasý, kan þekerinin ve kolesterolünün artýþý, kalp atýþýnýn hýzlanmasý, oksijen alýmýnda artýþ, terleme ve tüylerin kalkmasý þeklinde ortaya çýktýðýný, kronik stresin ise konsantrasyon bozukluðu, isteksizlik, uykusuzluk ya da aþýrý uyku, aþýrý hareketlilik, iþtahsýzlýk ya da aþýrý yemek yeme, kanser ve ölüm gibi sonuçlarýnýn görüldüðüne dikkat çekti. Stresli bir durumla baþa çýkmaya çalýþýrken kiþinin kendisine olumsuz þeyler yerine olumlu ve mantýklý þeyler söylemesinin yararlý etkisinin yadsýnamayacaðýný söyleyen Kurt, þunlarý kaydetti:
"Olaylar karþýsýnda gösterilen olumsuz tutumlara, saldýrganlýk ya da kayýtsýzlýk, sýkýntý ve gerilim hali, sinirlilik, neþesizleþme, durgunlaþma, çökkünlük hali, dinlenmekle geçmeyen yorgunluk, unutkanlýk, irritabilite, korkulu rüyalar, karamsarlýk, kendini küçük görme, yalnýzlýk hissi, yersiz suçluluk hissetme, organik açýklamasý olmayan belirtiler, uyku iþtah bozukluðu, konuþma güçlükleri, uykuda diþ gýcýrdatma, konuþma, gürültü ve sese karþý duyarlýlýðý örnek gösterebiliriz."