logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen

Çocuklar Neden Söz Dinlemez?


Çocuklar Neden Söz Dinlemez
Anne ve babalar çocuðunuza laf dinletemiyorsanýz ilk önce onu anlamaya çalýþýn! Ýþte çocuk disiplininde doðru yöntemler.
Her anne baba çocuðu için birçok detayý planlar, çocuðu için her þeyin en iyisini isteme arzusuyla bol miktarda beklenti içeren bu davranýþ biçimi çocuklar için zorlayýcýdýr. 
Çocuklardan bu beklentilerin kusursuz karþýlanmasýný istemek çatýþmalarýn doðmasýna sebebiyet verebilir. Bu beklentilere karþýlýk vermeye direnen çocuk da söz dinlemeyen çocuk etiketini alýr. 

Çocuðu Robot Gibi Görmeyin 
Çocuklar söz dinlemez, çünkü çocuklar yetiþkinlerin aðzýndan çýkan sözcüklere göre hareket eden robotlar deðildir. Çocuklarýn istekleri, meraklarý, hareket etme ve ilgi göreme ihtiyacý vardýr. Çocuðun bu ihtiyaçlarý ve istekleri yetiþkinin meþgul ve planlý yaþamýnda iþlerin yolunda gitmemesine neden olan bir engel haline dönüþebilir. Anne ve baba çocuðu için, birçok detayý planlar, sabah kalkma saati, öðünlerde yenecek olan yemekler, yatma saati gibi. Çocuðu için her þeyin en iyisini isteme arzusudur bu. Eller yýkanmalý, kirli kýyafetlerle dolaþmamalý, evde koþmamalý, elleriyle bir þey yememeli, yalan söylememeli, Oyuncaðýný paylaþmalý, zamaný iyi kullanmalý, hýzlýca giyinmeli, ödevler saatinde yapýlmalý, kardeþle iyi geçinilmeli gibi bol miktarda beklentiyi karþýlamak bir çocuk için zorlayýcýdýr. Bu nedenle çatýþmalar yaþanýr. Kýsaca anne babanýn beklentilerine, ideallerine göre davranamayan çocuk söz dinlemeyen çocuk etiketini alýr. 

Çocuðunuza Uygun Disiplin Yöntemini Bulun 
Çocuklarýn yetiþkinin beklentilerine uygun davranmaya ikna etmenin tek yolu onlara bir þeyleri söylemek, emretmek deðildir. Anne babalar bunun farkýna varýrlarsa söz dinlemeyen çocuk imajý da ortadan kalkar. Her çocuðun ihtiyacýna uygun disiplin anlayýþý ile hareket etmek yeterlidir. Genellikle çocuklarýn ihtiyaçlarý nelerdir diye düþündüðümüzde, ana baþlýklarý þu þekilde sýralayabiliriz; 

Disiplinden Önce Bunlara Dikkat! 

Güven ihtiyacý duyuyorsa: 
Çocuðun zorlandýðý bir davranýþý deðiþtirebileceðine önce anne babanýn inanmasý gerekir. Eðer yetiþkinin bu konuda umudu yoksa çocuk bunu hissedecektir. "Nede olsa bir þey düzelmez, ne desem boþ" düþünceleriyle biçimlenen tutumlarla istendik davranýþ oluþturulamaz. 

Koþulsuz kabul ihtiyacý hissediyorsa: 
Ne yapmýþ olursa olsun her yönüyle kabul görme ve sevilme ihtiyacý karþýlanmayan çocuk anne baba ile iþbirliði yapma konusunda zorlanýr, davranýþýný deðiþtirmektense direnir veya umursamaz davranýr. 

Tutarlý ve kararlý yaklaþým bekliyorsa: 
Her gün ayný beklenti içinde olmak önemli, bir gün diþini fýrçalamamasýna önemli bir þey deðilmiþ gibi yaklaþýp ertesi gün unutmamasýný beklersek davranýþ deðiþikliði oluþturmada yeterli olunamayacaktýr. 

Baþarabildiðini görmeye ihtiyacý varsa: 
Ne yaparsa yapsýn yeterli olmadýðýný hisseden bir çocuk deðiþim için çaba göstermeyecektir. Bu nedenle küçük çabalarýný fark etmeli ve bu da çocuða söylenmeli. Haftanýn her günü yatma saatini geciktiren bir çocuk haftada bir gün zamanýnda yatmayý baþarýyorsa bu önemli bir geliþmedir. Bunu haftanýn iki gününe çýkarabilmek önemlidir. 

Ýhtiyaç duyduðu zamaný veremiyorsanýz: 
Çocuðun hýzýnda ilerlemek önemli, yetiþkinin aceleci beklentisinin çocuðun dünyasýnda yeri yoktur. Kýsa sürede her beklentiye uyum saðlamasýný beklemek anne baba çocuk arasýnda çatýþmalarýn artmasýna neden olacaktýr. 

Çocuðun yapabileceði davranýþý ondan beklemiyorsanýz: 
Çocuk yaþýna ve yeteneklerine uygun olmayan beklentiyi baþaramayacaðý için, her anne babanýn çocuðun içinde bulunduðu yaþ özellikleri hakkýnda bilgi sahibi olmasý önemlidir. Örneðin bir okulöncesindeki bir çocuða odaný topla demenin bir anlamý yoktur. O yaþta bir çocuk daha detaylý bir tarifi anlayabilir ve uygulayabilir. Yerde duran Oyuncaklarýný Oyuncak kutusuna koymalýsýn demek daha yerinde bir beklentidir. 

Çocuðunuzla iþbirliði yapmýyorsanýz: 
Çocuðunuzda oturmasýný istediðiniz bütün davranýþlar sadece çocuðunuzun deðil, ailenin tüm bireylerinin sorumluluðundadýr. Çocuklar yapýlmasý gerekenlerin emredildiði ortamlarda deðil, herkesin beraberce çalýþtýðý ortamda yer aldýklarýnda verimli olurlar. 

Çocuklara davranýþ deðiþikliði kazandýrma yöntemleri 
Çocuðumuzdan beklentilerimizin gerçekleþmesi durumuna göre onun beklentimize uygun davranýþlarý kazandýðýný ya da kazanamadýðýný düþünürüz. Eðer beklentilerimize uygun davranýþlar ortaya çýkmamýþsa süreci gözden geçirmek gerekir. Elbette ki bu süreç her eve her anne babaya göre farklý yaþanacaktýr. Çocuklarýn kiþilik özellikleri, fiziksel yapýlarý mutlaka dikkate alýnmalýdýr. Ancak burada önemli olan anne-babanýn çocuðun iþini yapmayý býrakmasý ve kendisinin yapabilmesi konusunda kararlý davranabilmesidir. Anne-babalar çocuklarýnýn yapabilecekleri þeyleri kendileri yaparak, yaþamlarý boyunca ihtiyaç duyabilecekleri önemli yaþam becerilerinin geliþimini de engellemiþ olurlar (karar verebilme, seçim yapabilme, giriþken davranabilme… gibi). Kiþisel farklýlýklar söz konusu olsa da davranýþ deðiþtirmeye yönelik sürecin " temel" ve " deðiþmez" öðeleri vardýr. 
Amacýmýz, ister çocuðumuza temel alýþkanlýklarý kazandýrmak olsun, ister oturmuþ olumsuz bir davranýþý deðiþtirmek olsun, izleyeceðimiz adýmlar þunlar olmalýdýr: 

1. Adým: Bilgilendirme 
Çocuðun davranýþýnda istenen deðiþimin gerçekleþebilmesi için önce çocuðun bu deðiþim hakkýnda bilgilendirilmesi gerekir. Çocuðun bu deðiþimi bir ihtiyaç olarak görebilmesi için, nedenleri hakkýnda bilgi vermek önemlidir. Kurallarýn neden konduðu ve beklentilerinizin önemi anlatýlmalýdýr. Çocuklar niçin bazý iþleri yapmak zorunda olduklarýný anlar ve bilirlerse, ailesine yardým etmeyi, deðiþimi kabullenmeyi ve baðýmsýz davranmayý benimserler. 

2. Adým: Takip 
Bilgilendirmeden sonra, çocuðun söz konusu davranýþý gösterebilmesi için bir süre tanýnmasý gerekir, bu süre içersinde yapýlan takip sonucunda sorumlu davranýþýn ortaya çýkýp çýkmadýðýna, ne sürede ortaya çýktýðýna, hangi zamanlarda davranýþýn yapýldýðýna-yapýlmadýðýna dikkat edilmelidir. 

Beklentiler ortaya konduktan sonra çocuðunuzun istenilen davranýþý ortaya koyup koymadýðýný takip etmeniz gerekir. "Acaba çocuðum ondan beklediðim gibi davranýyor mu?" Çocuðunuza, istenilen davranýþý kazandýrmada takip süreci, sizin bu konudaki kararlýlýðýnýzý ortaya koymanýz açýsýndan önemlidir. Çocuðun davranýþlarýný takip etmekle, ona bu konuya verdiðiniz önemi ve gösterdiðiniz dikkati de sözsüz olarak iletmiþ olacaksýnýz. Beklediðiniz davranýþý hatýrlatmada tablo ve liste gibi çocuðunuzun dikkatini çekecek birtakým görsel araçlar kullanmak faydalý olabilir. Ýstenilen davranýþ sergilendiðinde uygun pekiþtirmeler kullanmak ("Bunu yaptýðýný görmek beni mutlu etti" gibi) davranýþýn sergilenme sýklýðýný artýrmada büyük önem taþýr. 

Unutmayýn... 
Anne-babalar bir dedektif gibi davranarak çocuðu her adýmýnda bir gölge gibi takip etmemelidirler. Takip sürecinden, neler olup bittiðinin(davranýþta meydana gelen farklýlýðýn) farkýnda olmak kastedilmektedir. Ýyi bir gözlemle deðiþiklikler takip edilebilir. Bu süreçte anne babanýn yanlýþ tutumlarý birçok yeni çatýþmaya sebep olabilir. Anne babasýnýn kendisine güvenmediðini fark eden çocuklar olumsuz bazý tutumlar sergilerler. Hýrçýn davranmak, deðiþime direnç göstermek gibi… 

3. Adým: Geri bildirim 
Belli bir süre sonra gidiþat hakkýnda bilgilendirmek gerekir. Eðer istenen sorumlu davranýþýn sayýsýnda artýþ varsa uygun pekiþtirmelerle motive edilmeli, eðer beklenen sorumlu davranýþýn ortaya çýkmasýnda sýkýntýlar varsa, bu sýkýntýlar ve olasý nedenlerinin çocukla paylaþýlmasý gerekir. 

Çocuðunuzun beklediðiniz davranýþý ne ölçüde yapabildiðini, ne ölçüde sýkýntý yaþadýðýný sizden duymaya ihtiyacý vardýr. Bu sebeple davranýþ deðiþtirme sürecinde belli aralýklarla toplantý aralarýnýn verilmesi gereklidir. Deðerlendirme yaparken kullandýðýmýz dil de çocuðun özgüveniyle yakýndan ilintili olduðundan, pozitif bir dil kullanmak önemlidir. (Örneðin; … yapmakta baþarýlý olduðunu görüyorum, ancak … konusunda biraz daha gayret göstermen baþarýný artýracaktýr.) 

4. Adým: Hatýrlatma 
Ýstenen davranýþ eðer gerçekleþmiyorsa yeniden hatýrlatma sürecine gidilmelidir. Yeniden bilgilendirme ile baþlayan bu süreç davranýþ oturana kadar devam etmelidir. 

Yukarýda anlatýlan bu öðeler sadece sorumluluk kazandýrma sürecine ait deðildir, temel alýþkanlýklarýn oturmasýnda, kurallarýn belirlenmesinde kýsaca yaþantýmýzý düzenleyecek her türlü önlemde bulunmasý gereken öðelerdir ve ancak kararlý ve sabýrlý bir tutumla yaklaþýldýðýnda davranýþýn oturmasý saðlanabilir.


Ýlgili Kelimeler Listesi: Çocuklar Neden Söz Dinlemez, Söz Dinlemeyen çocuk, Çocuklar Söz Dinlemez, çocuðunuza laf dinletemiyor, çocuðum laf dinlemiyor, çocuk disiplini,

Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..

Bu sözcük 2902 kere okunmuştur.


SİTE İÇİ ARAMA YAP

BU KONUDA ANA MAKALELER

x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..