Diyabet sonucu ve diðer nedenlerle oluþan kronik yaralarda iyileþmeyi hýzlandýran yeni bir ilaç, yýllarca süren deneysel araþtýrma aþamasýný baþarýyla geçerek klinik deneme aþamasý için hazýr hale geldi. 

Ýsveç’in Umea Üniversitesi Týp Kimyasý ve Biyofizik Bölümü bilim adamlarýnýn, plazmojen adlý proteinin, iltihabi reaksiyonu baþlatmak suretiyle yaralarda iyileþmeyi harekete geçiren ve hýzlandýran kilit bir düzenleyici olduðunu gösteren araþtýrma, haftalýk týp dergisi Blood’da yayýmlandý. 

Bilim dünyasýnda çok iyi bilinen bir protein olan plazmojen, karaciðerde üretiliyor ve tüm vücut sývýlarýnda bulunuyor. Plazmojenin vücutta oynadýðý rolü yeniden deðerlendiren araþtýrmacýlar, bu proteinin yaralar ve yaralarýn çevresinde yoðunlaþmasýnýn, yaralarýn iyileþmesi için gerekli olan iltihabi reaksiyonun baþladýðýnýn önemli bir iþareti olduðunu ortaya koydu. Diyabet sonucu ortaya çýkan yaralarda ise plazmojenin ayný þekilde çoðalmadýðýný gözlemleyen araþtýrmacýlar, yaralarýnýn çevresine plazmojen enjekte edilen diyabetli farelerde iyileþme sürecinin derhal baþladýðýný ve yaralarýn tamamen iyileþtiðini gözlemledi. 

Daha geniþ çaplý plazmojen üretimi için bir hücre çizgisi geliþtirdiklerini belirten araþtýrmacýlar, vücut tarafýndan üretildiði için hiçbir yan etkisinin bulunmayacaðý varsayýlan bu proteinin klinik denemelerine yakýn bir zamanda baþlayacaklarýný kaydetti. 

Týp dergisinde yer alan araþtýrmanýn yazý kurulunda yer alan Prof. Tor Ny, Science Daily gazetesinde dün yayýmlanan açýklamasýnda, "Bugün ihtiyaç duyulan ilacý geliþtirecek bilgiye sahibiz. Klinik öncesi araþtýrmanýn büyük bir kýsmý tamamlandý ve klinik denemeye iliþkin bir program için Týp Ürünü Kurumu ile görüþmelerde bulunduk" dedi. 

Diyabet sonucu ortaya çýkan yaralar, en ciddi kronik yaralar arasýnda yer alýyor ve dünyada her yýl milyonlarca kiþiyi etkiliyor. Dünyada bulunan 350 milyon kadar diyabet hastasýnýn büyük bir bölümünde ayak ülserleri ortaya çýkýyor ve sonuçta milyonlarca kiþinin bu nedenle ayaklarý týbbi müdahale ile kesilmek zorunda kalýyor. 

Hiçbir etkili ilaç tedavisi bulunmayan diyabet sonucu ortaya çýkan kronik yaralarda þu an için kompres ve bandajla yapýlan klasik yara tedavisi uygulanýyor. 

Baþlangýçta diyabet sonucu ortaya çýkan kronik yaralara odaklanan Ýsveçli bilim adamlarý, araþtýrmalarýný derinleþtirdiklerinde plazmojenin, diðer tipteki yaralar üzerinde de etkili olma potansiyeli taþýdýðýný saptadý. 

Araþtýrmacýlar, kulak zarý delinmeleri ve diþ çukuru ve diþ kökü örtüsü arasýndaki zar iltihabý olan periodontit gibi diðer tipteki yaralar üzerinde etkili olma potansiyeli taþýyan plazmojenin, metisiline dirençli staphylococcus aereus (MRSA) bakterisiyle mücadelede de etkili olduðunun görüldüðünü belirtti.