Türkiye sezaryende dünyada en yüksek orana sahip ülkelerin baþýnda geliyor. Yüzde 46,6 oranýyla en yüksek sezaryenle doðum oranýna sahip 5 ülkeden biri olan Türkiye, Brezilya ve Çin’den sonra üçüncü sýrada yer alýyor. 

Saðlýk Bakanlýðý Türkiye Halk Saðlýðý Kurumu Baþkan Yardýmcýsý Doç. Dr. Mustafa Öztürk, Türkiye’de sezaryenle doðumlarla ilgili AA muhabirine açýklamalarda bulundu. 

Sezaryenle doðumlarýn tüm dünyada artýþ gösterdiðini bildiren Öztürk, ABD’nin sezaryene karþý izlediði ýsrarlý politikaya raðmen ancak yüzde 32 oranýnýn yakalandýðýna iþaret etti. 

Dünya Saðlýk Örgütü’nün (DSÖ) sezaryenle doðumla ilgili yüzde 5-15 oranýný esas aldýðýný, ancak yüzde 20’yi da kabul edilebilir bulduðunu anlatan Öztürk, þunlarý belirtti: 

"Ülkemizde son üç yýldaki sezaryenle doðum oranlarý yüzde 45’in üzerinde. Bu oran devlet, üniversite ve özelde farklýlýklar gösteriyor. En yüksek oranlar özelde ve üniversite hastanelerinde. Özel hastaneler genelde sezaryenle doðum yapmak isteyen kiþiler tarafýndan tercih ediliyor. Üniversite hastanelerinde de daha çok riskli gebelikler takip edildiði için sezaryen yapýlýyor. Hatta bazen devlet hastanelerinde bile týbbi gereklilik olmasa bile sezaryen yapýldýðýný düþünüyoruz. Dünyada sezaryenle doðum oraný en yüksek 5 ülkeden biriyiz. Türkiye, Brezilya ve Çin’den sonra üçüncü sýrada yer alýyor. Bizi Meksika ve Ýtalya izliyor." 

Sezaryen tercihinde farklý nedenlerin rol oynadýðýný ifade eden Öztürk, 

"Doðumun kýsa sürmesi, kolay ve riskinin az olmasý nedeniyle sezaryen tercih ediliyor. Hatta bazý aileler doðum zamanýný ayarlamak için sezaryen istiyor. Tüp bebek yöntemleriyle hamileliklerde de bebeklerin kýymetli olmasý sezaryene yöneltiyor" diye konuþtu. 

Hekimlerin týbbý hatalardan kaynaklanan yaptýrýmlarla karþýlaþmamak için sezaryene baþvurduðunu bildiren Öztürk, "Hekimleri bu konuda rahatlatmak, üzerlerindeki baskýyý azaltmak gerekiyor" dedi. 

Sezaryen oranlarýnýn düþürülmesi için Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneði ile bir kampanya yürüttüklerini, buradaki hedefin 2013 yýlý için yüzde 35 olduðunu belirten Öztürk, "Bu konuda sezaryen oranlarýný düþüreceðiz diye hekimlerin de ürkütülmemesi önemli. Aksi halde týbbi gereklilik halinde bile hekimlerimiz sezaryenden kaçýnabilir. Ana hedefimiz daha doðru doðum ve yöntem olmalý" þeklinde konuþtu. 

Türkiye’de son yýllarda alýnan önlemlerle anne ölüm oranlarýnda büyük düþüþ meydana geldiðine iþaret eden Öztürk, düþük oranlarýnýn azaltýlmasýnýn da bu çerçevede büyük önem taþýdýðýna iþaret etti. 

Saðlýk Bakanlýðý Türkiye Halk Saðlýðý Kurumu Baþkan Yardýmcýsý Doç. Dr. Mustafa Öztürk, sezaryen oranlarýnýn düþürülmesi için alýnacak önlemlerle ilgili de bilgi verdi. 

Normal doðumu teþvik için aðrýyý azaltmaya yönelik bazý tekniklerin gündeme gelebileceðini ifade eden Öztürk, tek kiþilik doðum odalarý gibi altyapýnýn geliþtirilmesi, ebelerin doðumlarda daha fazla görev almasý, halkýn ve hekimlerin eðitimi ile kadýn doðum uzmanlarýnýn komplikasyon halinde yaptýrýmla karþýlaþma endiþelerinin azaltýlmasýnýn bu önlemlerden bazýlarý olduðunu bildirdi. 

Kürtaj konusunu da deðerlendiren Öztürk, bu konuya önem verdiklerini ifade ederek, "Kürtaj bir doðum kontrol yöntemi deðildir. Bunun bilinmesi büyük önem taþýyor" dedi. 

Saðlýk Bakanlýðý verilerine göre, Türkiye’de 2008’de 1 milyon 317 bin 988, 2009’da 1 milyon 306 bin 966, 2010’da 1 milyon 284 bin 772, 2011’de 1 milyon 267 bin 880, 2012’nin ilk üç ayýnda ise 295 bin 509 canlý doðum oldu.Türkiye’de sezaryenle doðum oranlarý 2009’da yüzde 42,7, primer (ilk doðumda) 27,2, 2010’da yüzde 45,4, primer yüzde 25,6, 2011’de 46,6, primer 24,9, bu yýlýn ilk üç ayýnda ise 51,1, primer 24,9 olarak gerçekleþti. 

2009’da sezaryenlerin yüzde 39,3’ü devlet saðlýk kurumlarýnda, 61,8’i özelde, 63,2’si üniversitelerde, 2010’da 40,2’si devlette, 63,7’si özelde, 65,2’si üniversitelerde, 2011’de 36,8’i devlette, 66,6’sý özelde, 65,9’u üniversitelerde, bu yýlýn ilk üç aylýk döneminde ise 36,6’sý devlette, 68,1’i özelde, 66,9’u da üniversitelerde yapýldý. 

Primer sezaryen oranlarý da 2009’da devlet saðlýk kurumlarýnda 24,3, özelde 40,8, üniversitelerde 42,6, 2010’da devlette 22,3, özelde 36,3, üniversitelerde 38,4, 2011’de devlette 17,6, özelde 38,3, üniversitelerde 37,4, 2012’nin ilk 3 ayýnda da devlette 16,7, özelde 38,7, üniversitelerde 37,7 oldu. 

Doðudan batýya gittikçe artan sezaryen oranlarý, bölgelere göre de farklýlýk gösteriyor. 

Buna göre sezaryenle doðum Ege bölgesinde yüzde 31,8, Akdeniz’de 28,4, Güneydoðu’da 14,7, Doðu Anadolu’da 16,3, Kuzey Doðu Anadolu’da 14,6, Doðu Karadeniz’de 25,5, Batý Karadeniz’de 25,1, Doðu Marmara’da 28,9, Batý Marmara’da 34,2, Ýstanbul’da ise 27,6 oranýnda gerçekleþti. 

Saðlýk Bakanlýðý’nýn araþtýrmasýna göre hekimlerin yüzde 45’i týbbi hatalardan dolayý yaptýrým endiþesi, yüzde 41’i az riskli olmasý, yüzde 27’si de normal doðuma göre daha kýsa, kolay ve risksiz olmasý nedeniyle sezaryeni tercih ediyor. 

Uzmanlara göre bir ülkede doðurganlýk hýzýnýn yüzde 2’nin altýna inmesi, nüfusun kendini yenilemeyip yaþlanmasý anlamýna geliyor. 

Buna göre Türkiye’de toplam doðurganlýk hýzý 2003 yýlýnda 2,23 iken 2007’de 2,15, 2008’de 2,14 2009’da 2,06, 2011’de 2,09 olarak gerçekleþti. 

Türkiye Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasýnda 2003 yýlýnda gebelikte düþük oraný yüzde 21,3 olarak saptandý. Bunun yüzde 10-unu kendiliðinden, 11,3’ünü de istemli düþükler oluþturdu. 2008’de tekrarlanan ayný araþtýrmada ise düþük oraný yüzde 20,5 olarak tespit edildi. Bunun da yüzde 10,5’ini kendiliðinden, 10’unu ise istemli düþükler olduðu belirlendi.