Erkek böbreði daha çok taþ yapýyor
Üroloji Uzmaný Doç. Dr. Murat Þamlý, en sýk 20-40 yaþlarýnda görülen böbreklerdeki taþlarýn, bebeklik dönemleri de dahil olmak üzere her yaþta olabileceðini söyledi.
Türkiyede taþ hastalýðýnda genetik yatkýnlýðýn önem taþýdýðýný
söyleyen Üroloji Uzmaný Doç. Dr. Murat Þamlý, taþ hastalýðý oranýnýn
özellikle Ýç Anadolu, Ege, Akdeniz ve Güneydoðu Anadolu bölgelerinde
yüksek olduðunu belirtti. Yetiþkinlerin yüzde 10-20sinde hayatlarýnýn
bir döneminde taþ hastalýðý oluþtuðunu anlatan Doç. Dr. Murat Þamlý, en
sýk 20-40 yaþlarýnda görülen taþ hastalýðýnýn, bebeklik dönemleri de
dahil olmak üzere her yaþta görülebileceðini dile getirdi.
Taþ hastalýðýnda erkekler 2-3 kat meyilli
Erkeklerde taþ hastalýðýnýn kadýnlara göre 2-3 kat daha fazla ortaya çýktýðýna deðinen Doç. Dr. Þamlý, Günümüzde taþ tedavisi ESWL (Extracorporeal Shockwave Lithotripsy) sistemiyle vücut dýþýndan þok dalgalarýnýn uygulanmasýyla yapýlýyor. Cihaz, enerji kaynaðý, odaklama sistemi, görüntüleme sistemi ve þokun iletimini saðlayan sistemlerden oluþuyor. Þok dalga jeneratörü yüksek enerjili þok dalgasý meydana getiriyor. Dalgalar þok iletim cihazý aracýlýðýyla hastanýn vücuduna iletiliyor. Floroskopi adý verilen x-ýþýný cihazlarý veya ultrasonografik yöntemlerle böbrek içinde taþlarýn yerleri tespit edilerek odaklanýlýyor. Ýþlem genellikle 45 dakika ile 1 saat arasýnda sürüyor. ESWL tedavisi hastaneye yatmaksýzýn gerçekleþtiriliyor. Anesteziye çocuk hastalar dýþýnda nadiren gerek duyuluyor. Ýþlem sýrasýnda hastanýn hissettiði aðrýlar þok dalgalarýnýn ciltten geçerken neden olduðu hafif batmalardan ibarettir. Tedavi sonrasýnda tedavi bölgesinde hassasiyet ve morarma görülmesi normaldir. Aðrý için birkaç gün aðrý kesiciler kullanýlabilir dedi.
Tedavide çýkabilecek engeller
Ýki santimetreden küçük böbrek taþlarý ve üreter taþlarý için yöntemin ideal olduðunu söyleyen Þamlý, Taþlarýn boyutu, böbrek içinde yerleþimleri gibi faktörler cerrahi yöntemlerin uygulanmasýný zorunlu kýlabiliyor. Kiþinin tek böbrekli olmasý taþ kýrma için engel oluþturmuyor. Ancak idrar çýkýþý, vücut ýsýsýnýn kontrolü ve düþen parçalarýn sistemi týkayýp týkamadýðýnýn izlenmesi gerekiyor. Öte yandan idrar kanalýna düþerek sistemi týkayan taþlar için ESWL yöntemi, bu durumun çözülmesi için de iþe yarýyor. Büyük, yoðun, tam týkayýcý, görüntülenmesi zor olan ve beraberinde böbrek iltihabý bulunan taþlarda stent kullanýlmasý gerekmektedir. ESWL tedavisi için en önemli engel akut idrar yolu enfeksiyonu, düzeltilmemiþ kanama bozukluðu, gebelik, bakterinin kana karýþmasý ve taþýn çýkýþ yolunda týkanýklýk olmasý gibi durumlardýr. 135 kilogramýn üzerindeki kiþilerde, odaklama problemleri sebebiyle taþ üzerine yeterli þok dalgasý oluþturmak güç olabiliyor. Ortopedik sorunlar veya omurga problemleri, atnalý böbrek gibi doðuþtan gelen böbrek anomalileri, odaklama problemleri veya böbrekten idrar akýmýnýn sorunlu olmasý sebebiyle teknik güçlük yaþanabilir. Daha önceden var olan ve kontrol altýna alýnamayan hipertansiyon varlýðýnda iþlem sonrasý böbrek etrafýnda kanama oluþabilir. Akciðer ve kalp problemleri bulunan kiþiler uygun anestezi yöntemi ile iþleme hazýrlanabilir. Kalp pili bulunan hastalar için taþ kýrma tedavisi yasak olmamakla birlikte taþ kýrma tedavisi için uygun aday sayýlmamaktadýr diye konuþtu.
Günde 2 litre sývý tüketilmeli
Ýþlem sonrasý kontrol grafileri ve ultrasonografiyle taþ kýrýntýlarýnýn temizlenip temizlenmediði, týkanma geliþip geliþmediðinin izlendiðini belirten Þamlý, iþlemin baþarýlý olup olmadýðýnýn üçüncü ayda yapýlan tetkiklerde sistemin taþtan arýnmýþ olmasý veya 4 milimetreden küçük taþ parçalarýnýn kalmasýyla ölçüldüðünü ifade etti. Günde 2 litre idrar oluþturacak kadar sývý tüketilmesi, tuz, et ve et ürünleri tüketiminin sýnýrlandýrýlmasý gerektiðini vurgulayan Þamlý, Kalsiyum tüketimi belli bir seviyede tutulmalýdýr. Az veya fazla kalsiyum tüketimi taþ oluþumunu artýrmaktadýr. Tek böbrekli hastalar, kronik ishal, obezite nedenli cerrahi geçirmiþ hastalar, böbrek yetmezliði ve nefrokalsinozis adý verilen böbrek hastalýðý olanlar ve taþ hastalýðý olan tüm çocuklara metabolik testler uygulanmalýdýr. Bu incelemede 24 saatlik idrar biriktirilmekte, idrarda ve kanda bazý elektrolitler, ürik asit ve kalsiyum ölçümleri yapýlmaktadýr þeklinde konuþtu.
Taþ hastalýðýnda erkekler 2-3 kat meyilli
Erkeklerde taþ hastalýðýnýn kadýnlara göre 2-3 kat daha fazla ortaya çýktýðýna deðinen Doç. Dr. Þamlý, Günümüzde taþ tedavisi ESWL (Extracorporeal Shockwave Lithotripsy) sistemiyle vücut dýþýndan þok dalgalarýnýn uygulanmasýyla yapýlýyor. Cihaz, enerji kaynaðý, odaklama sistemi, görüntüleme sistemi ve þokun iletimini saðlayan sistemlerden oluþuyor. Þok dalga jeneratörü yüksek enerjili þok dalgasý meydana getiriyor. Dalgalar þok iletim cihazý aracýlýðýyla hastanýn vücuduna iletiliyor. Floroskopi adý verilen x-ýþýný cihazlarý veya ultrasonografik yöntemlerle böbrek içinde taþlarýn yerleri tespit edilerek odaklanýlýyor. Ýþlem genellikle 45 dakika ile 1 saat arasýnda sürüyor. ESWL tedavisi hastaneye yatmaksýzýn gerçekleþtiriliyor. Anesteziye çocuk hastalar dýþýnda nadiren gerek duyuluyor. Ýþlem sýrasýnda hastanýn hissettiði aðrýlar þok dalgalarýnýn ciltten geçerken neden olduðu hafif batmalardan ibarettir. Tedavi sonrasýnda tedavi bölgesinde hassasiyet ve morarma görülmesi normaldir. Aðrý için birkaç gün aðrý kesiciler kullanýlabilir dedi.
Tedavide çýkabilecek engeller
Ýki santimetreden küçük böbrek taþlarý ve üreter taþlarý için yöntemin ideal olduðunu söyleyen Þamlý, Taþlarýn boyutu, böbrek içinde yerleþimleri gibi faktörler cerrahi yöntemlerin uygulanmasýný zorunlu kýlabiliyor. Kiþinin tek böbrekli olmasý taþ kýrma için engel oluþturmuyor. Ancak idrar çýkýþý, vücut ýsýsýnýn kontrolü ve düþen parçalarýn sistemi týkayýp týkamadýðýnýn izlenmesi gerekiyor. Öte yandan idrar kanalýna düþerek sistemi týkayan taþlar için ESWL yöntemi, bu durumun çözülmesi için de iþe yarýyor. Büyük, yoðun, tam týkayýcý, görüntülenmesi zor olan ve beraberinde böbrek iltihabý bulunan taþlarda stent kullanýlmasý gerekmektedir. ESWL tedavisi için en önemli engel akut idrar yolu enfeksiyonu, düzeltilmemiþ kanama bozukluðu, gebelik, bakterinin kana karýþmasý ve taþýn çýkýþ yolunda týkanýklýk olmasý gibi durumlardýr. 135 kilogramýn üzerindeki kiþilerde, odaklama problemleri sebebiyle taþ üzerine yeterli þok dalgasý oluþturmak güç olabiliyor. Ortopedik sorunlar veya omurga problemleri, atnalý böbrek gibi doðuþtan gelen böbrek anomalileri, odaklama problemleri veya böbrekten idrar akýmýnýn sorunlu olmasý sebebiyle teknik güçlük yaþanabilir. Daha önceden var olan ve kontrol altýna alýnamayan hipertansiyon varlýðýnda iþlem sonrasý böbrek etrafýnda kanama oluþabilir. Akciðer ve kalp problemleri bulunan kiþiler uygun anestezi yöntemi ile iþleme hazýrlanabilir. Kalp pili bulunan hastalar için taþ kýrma tedavisi yasak olmamakla birlikte taþ kýrma tedavisi için uygun aday sayýlmamaktadýr diye konuþtu.
Günde 2 litre sývý tüketilmeli
Ýþlem sonrasý kontrol grafileri ve ultrasonografiyle taþ kýrýntýlarýnýn temizlenip temizlenmediði, týkanma geliþip geliþmediðinin izlendiðini belirten Þamlý, iþlemin baþarýlý olup olmadýðýnýn üçüncü ayda yapýlan tetkiklerde sistemin taþtan arýnmýþ olmasý veya 4 milimetreden küçük taþ parçalarýnýn kalmasýyla ölçüldüðünü ifade etti. Günde 2 litre idrar oluþturacak kadar sývý tüketilmesi, tuz, et ve et ürünleri tüketiminin sýnýrlandýrýlmasý gerektiðini vurgulayan Þamlý, Kalsiyum tüketimi belli bir seviyede tutulmalýdýr. Az veya fazla kalsiyum tüketimi taþ oluþumunu artýrmaktadýr. Tek böbrekli hastalar, kronik ishal, obezite nedenli cerrahi geçirmiþ hastalar, böbrek yetmezliði ve nefrokalsinozis adý verilen böbrek hastalýðý olanlar ve taþ hastalýðý olan tüm çocuklara metabolik testler uygulanmalýdýr. Bu incelemede 24 saatlik idrar biriktirilmekte, idrarda ve kanda bazý elektrolitler, ürik asit ve kalsiyum ölçümleri yapýlmaktadýr þeklinde konuþtu.