Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný Prof. Dr. C. Gürkan Zorlu, herhangi bir neden olmadan, uzun süreli ve düzensiz adet kanamasý olanlarýn bunu gözardý etmemeleri ve mutlaka bir doktora görünmeleri konusunda uyardý. 

Medipol Hastanesi Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný Prof. Dr. C. Gürkan Zorlu, tüm kanamalarýn adet kanamasý olmadýðýný belirterek, "Yani bir kiþi için 20 ml normalken 60 ml kanamasý aslýnda 3 kez fazla kanamayý iþaret etmektedir. Normal sýnýrlarda gözükmesine raðmen böyle bir durum da normal kabul edilmemelidir. Bunun dýþýndakiler ise aslýnda ’anormal uterin kanamalar’dýr ve muhakkak altýnda ya hormonal ya da anatomik bir patoloji bulunmaktadýr" dedi. 

Ýstanbul Medipol Hastanesi Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný Prof. Dr. C. Gürkan Zorlu, normal adet kanamasýnýn 21 ila 35 günde bir görülen, yedi günden az süren ve toplamý 80 ml’den az olan kanama olarak tanýmlandýðýný, anormal kanamanýn ise herhangi bir neden olmadan, adet kanamalarýnýn düzensiz olmasý veya durmayan uzun süreli kanama olduðunu söyledi. Anormal vajinal kanamalardan bahsederken öncelikle kadýnlardaki adet döngüsünün tam olarak bilinmesinin uygun olacaðýný belirten Zorlu, adet kanamasý olarak dillendirilen her türlü vajinal kanamanýn aslýnda düzenli bir hormonal döngünün belirtisi olduðunu ifade etti. Zorlu, "Gerçek adet kanamasý düzenli ve ovulasyonu (yumurtlamayý) takip eden kanamalardýr" dedi. 

Herkesin kendi normal seviyesi olduðu ve kiþiler arasý farklýlýklar olabileceðinin de akýlda tutulmasý gerektiðini hatýrlatan Zorlu, þöyle devam etti: "Yani bir kiþi için 20 ml normalken 60 ml kanamasý aslýnda 3 kez fazla kanamayý iþaret ederken bizler için normal sýnýrlarda gözüküyor. Böyle bir durum da normal kabul edilmemeli. Bunun dýþýndakiler ise aslýnda ’anormal uterin kanamalar’dýr ve muhakkak altýnda ya hormonal ya da anatomik bir patoloji bulunmaktadýr. Yani tüm kanamalar adet kanamasý deðildir. Her normal adet kanamasýnýn önünde bir yumurtlama olmalýdýr. Yani üreme adetle deðil, yumurtlama ile baþlar. Her menstruasyonun önünde bir ovulasyon vardýr." 

Medipol Hastanesi Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný Prof. Dr. C. Gürkan Zorlu, anormal kanamalar ile ilgili merak edilen sorularý cevapladý: 

"Disfonksiyonel uterin kanama" adýndan fonksiyon bozukluðu veya fonksiyonlarda sapma akla gelmektedir. Dolayýsý ile bu kanamalar herhangi bir patoloji olmadan anovulasyona baðlý yani yumurtlamamaya baðlý oluþan rahim içi dokunun (endometrial) kanama bozukluklarýný ifade eden bir terimdir. "Anormal uterin kanama" ve "Disfonksiyonel uterin kanama" terimleri birbirinin yerine kullanýlmaktadýr. çünkü gebelik sorunlarý, tümörler veya enfeksiyonlar da dahil rahim aðzýndan (servikal), uterin veya tüplerden kaynaklanan patolojileri ayýrt etmek gerekir. 

Disfonksiyonel kanamalar anovulasyonlu olduðundan çatlamayan yumurtalar kistleþme yapmýþ olabilir ve bunun sorunlarý ortaya çýkabilir. Kist yýrtýlmasý veya etrafýnda dönmesi olabilir. Bunlarýn yoðun ve þiddetli sancýlarý olabilir. Bazen kist içine kanama (hemorajik kist) yapabileceði veya karýn içine kanama olup sýkýntýlara neden olabileceði akýlda tutulmalý. Yumurtlamanýn sýk olarak aksadýðý hallerde fonksiyonel kistlerin tekrarlayarak oluþu dýþýnda sadece östrojenik etkinin yani progesteron ile karþýlanmamýþ östrojenin rahim içindeki dokuya yaptýðý büyütücü etkinin uzun süreli devamýnda kötü huylu hastalýklarýn da geliþimi söz konusu olabilmekte. Böyle uzun süreli anovulasyonun polikistik over sendromu olan hastalarda görülme olasýlýðý daha fazladýr. Bu hastalarda görülen seyrek adet veya amenore dönemleri riski yaratmaktadýr ve muhakkak progesteron ile karþýlanmasý gerekir. Bu hastalar menopoza yakýn dönemde iseler biyopsi almak uygun olacaktýr. Genç ve bebek isteyen hastalarda ise yumurtlama saðlayýcý ajanlarla infertilite sorunu halledilmelidir. 

Ergenlik döneminde ilk akla gelecek olan adet düzeninin oturmadýðý ve yumurtlamanýn eksik kalmasý olmalýdýr. çünkü ilk adet sonrasý 2 yýlda anovulasyon %60-90 oranýnda karþýmýza çýkar. Ancak 5. yýl sonunda bu oran %20-30 civarýna iner. Bu sýklýkla yeni olgunlaþan beyin üst merkezlerindeki yetersizlik sonucu olur. Bunun yaný sýra baþka sistemik hastalýklar veya hormonal bozukluklarýn da olabileceði akýlda tutulmalý. Tabii bütün kanamalar yumurtlama olmamasýndan kaynaklanmaz. Bazýlarýnda yumurtlama esnasýnda hafif kanamasý olan hastalarda vardýr. Buna "mittel-schmerz" denir ve bazen ufak bir aðrýda buna eklenir. Ayrýca yine bazý kadýnlarda adet öncesi lekelenme de olabilir ve bu adetten sayýlmamalýdýr, normal olarak kabul edilmelidir. 

Ýlk adet görülmeye baþlandýðý genç kýzlýk dönemlerinde tümörler, vajinal travmalar, yabancý cisimler, enfeksiyöz deðiþikliklere baðlý kanamalar mutlaka ayýrt edilmeli ve bunun sonucuna göre ovulasyon bozukluðu ve disfonksiyonel kanama denmeli. Daha ileri yaþlarda ise rahim içi dokunun ileri derecede kalýnlaþmasý (hiperplazi), polipler ve sýklýkla myomlar akla gelmeli ve bunlarýn yokluðunda anovulasyona baðlý kanamalar düþünülmelidir. Nadirde olsa yine tümörler akýlda tutulmalýdýr çünkü böyle bir olayýn varlýðýnýn atlanmasý katastrofik sonuçlar doðuracaktýr. Adetlerin tamamen kesildiði menopoz sonrasýnda ise disfonksiyonel kanama olmaz çünkü zaten fonksiyonlar durmuþtur. Bu dönemde sýklýkla hormon replasmaný yapýlýyorsa buna baðlý kanamalar, doku zayýflýðýna baðlý kanamalar (atrofi) veya tümörler karþýmýza çýkar. 

Muhakkak hormonlar bakýlýrken tiroid fonksiyonlarý deðerlendirilmeli ve bozukluk mevcut ise düzeltilmeli. Bu sýklýkla hipotiroidi hastalarýnda olur ama bazen hafif bozukluklarda dahi olabilmektedir. Prolaktinomalar veya diðer hipofiz adenomlar da hormonal dengeyi alt-üst eder ve anovulasyon yaratýr. Bunlarýn yanýnda enfeksiyonlarda az veya çok kýsa veya uzun süreli kanamalar olabilir. Endometriozis olgularýnda da adet kanamasýnýn fazla olmasý veya adet öncesi lekelenmeler olabilir. Rahim içi araçlarda eðer progesteron içeren tiplerden deðil ise adet miktarý artabilir ve kasýlmalar nedeni ile aðrý olabilir. Tüp baðlama operasyonlarýndan sonra da adet düzensizliði olduðu bildirilmektedir ama çok sýk olarak karþýmýza çýkmaz. 

Her türlü kanama öncelikle hormonal manüpilasyon ile durdurulur. Bazen bunun öncesinde örnek alýnmasý gerekebilir bunu sýklýkla 40 yaþ üstünde veya bir patoloji beklediðimizde yaparýz. Bunlarýn yanýnda hastanýn kan kaybýnýn ne derecede olduðu ve ne kadar desteðe ihtiyacý olduðu belirlenip buna yönelik destek yapýlmasý uygun olacaktýr. Eðer anormal kanamalar yumurtlama problemine baðlý ise kanama düzenlenip hemen yumurtlama saðlanýr ancak bebek isteði yoksa düzenli doðum kontrol hapý kullanýlýr veya düzenleyici östrojen ve ardýþýk progesteron preparatlarý verilir. Bunun yanýnda rahim içi sistemler kullanýlabilir. Bunlarda progesteron bulunmaktadýr. Bunu daha ziyade yumurtlamamaya baðlý rahim içi dokunun kalýnlaþtýðý olgularda kullanmaktayýz ayrýca menopoza yakýn hastalarda tercih etmekteyiz. Bu tedavi ile rahim içinde östrojenin yarattýðý etkiler tersine çevrilir. Gençlerde ve ergenlik döneminde bazen kanama pýhtýlaþma sorunlarýna baðlý kanamalarda hasta geçici menopoza sokulur. Bu durum kemoterapi alan hastalarda ortaya çýkabilecek düzensizliklerin varlýðýnda da tercih edilebilir. 

Bütün bunlardan baþka ailesini tamamlamýþ ve doðum planlamayan hastalarda cerrahi tedavi seçilebilir. Ayrýca tespit edilen sorun cerrahi gerektiriyorsa da öncelikle tercih edilmeli. Burada genellikle endoskopik yöntemleri tercih ediyoruz. Sýklýkla histeroskopik olarak rahim içindeki myoma veya polip gibi patolojinin alýnmasý veya kanama yapan dokunun tamamen fonksiyonsuz hale getirilmesi þeklinde yapýlýr. Bazen de laparoskopik olarak rahim alýnmasý en son çare olarak gerekmektedir.