Meme kanserinde gizli tehlike
Týbbi Mikrobiyoloji ve Parazitoloji Uzmaný Prof. Dr. Adil M. Allahverdiyev, meme kanserinin, halk arasýnda þark çýbaný olarak bilinen ve bir türü iç organlarý da etkileyen leishmania hastalýðýný tetiklediðini belirlediklerini bildirdi.
Yýldýz Teknik Üniversitesi (YTÜ) Kimya Metalürji Fakültesi Öðretim
Üyesi Prof. Dr. Allahverdiyev, AA muhabirine yaptýðý açýklamada,
parazitleri "tatarcýk (yakarca)" denilen sinek tarafýndan insana
aktarýlan þark çýbaný hastalýðýnýn, dünyanýn ve Türkiye’nin önemli
saðlýk problemlerinden biri olduðunu söyledi.
Doðu, Güneydoðu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde etkili olan hastalýða yýlda yaklaþýk 500 binden fazla kiþinin yakalandýðýný dile getiren Allahverdiyev, yüz ve uzuvlarda þark çýbanýna yol açan hastalýðýn bir türünün, kemik iliði, karaciðer, dalak, lenf düðümleri ve diðer iç organlarý etkilediðini ve tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabileceðini kaydetti.
Þark çýbaný hastalýðý ile ilgili olarak Çukurova Üniversitesi Týp Fakültesi Hastanesinde baþladýklarý çalýþmalarý YTÜ Kimya-Metalürji Fakültesi’nde sürdürdüklerini anlatan Allahverdiyev, hücre kültür teknikleri laboratuvarýnda yürüttükleri baþlýca çalýþmalardan birinin "Meme kanseri ile þark çýbaný hastalýðý arasýnda iliþkinin incelenmesi" olduðunu ifade etti.
Allahverdiyev, meme kanserine yakalanan kiþilerde, þark çýbaný hastalýðýnýn geliþiminin hýzlandýðýný tespit ettiklerini dile getirerek, þu bilgileri verdi:
"Meme kanseri hücrelerinin salgýladýðý maddeleri inceledik. Bu maddeleri leishmania kültürüne aktardýk. Çalýþma sonuçlarýmýz gösteriyor ki meme kanseri ile leishmania hastalýðý bir araya gelecek olursa kanser hücrelerinin salgýladýðý maddeler, vücutta leishmania hastalýðýnýn hýzlanmasýna neden olabilir. Öyle ki hasta meme kanserinden deðil, leishmania hastalýðýnýn aktifleþmesinden ölebilir."
Prof. Dr. Adil M. Allahverdiyev bu konunun son derece önemli olduðunu vurgulayarak, "Meme kanseri tanýsý konulan hastalar için doktorlar, leishmania hastalýðý bulunup bulunmadýðýný da mutlaka araþtýrmalýlar. Leishmania hastalýðý da varsa bu, hastalýðýn daha da hýzlý geliþmesine, hastanýn leishmaniadan kaybedilmesine neden olabilir" diye konuþtu.
Aþý ile yeni ilaç geliþtirme çabalarý
Þark çýbaný hastalýðýna karþý yeni ilaç ve aþý geliþtirilmesi için New York Üniversitesi ile iþbirliði yaptýklarýný Allahverdiyev, þunlarý kaydetti:
"Eldeki ilaçlar oldukça pahalý, ayrýca bu ilaçlara karþý direnç geliþiyor. Türkiye bu ilaçlarý yurt dýþýndan alýyor. Aþýsý ise halen geliþtirilememiþtir. Burada bizim esas hedeflerimizden birisi, hastalýða karþý biyopolimere dayalý yeni aþýlarýn geliþtirilmesidir. Parazitler izole edilerek, yeni bir biyopolimere dayalý aþýnýn geliþtirilmesi için çalýþmalarýmýz sürüyor.
Deðiþik hücre tipleri ile biyopolimerlerin etkileþimlerinin incelenmesi ve yeni kültür modellerinin geliþtirilmesi, dünyada yeni bir yaklaþýmdýr. Bu hem Türkiye hem dünya açýsýndan stratejik ve önemli bir çalýþmadýr. Þu anda elimizde üzerinde çalýþtýðýmýz maddeler var."
Doðu, Güneydoðu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde etkili olan hastalýða yýlda yaklaþýk 500 binden fazla kiþinin yakalandýðýný dile getiren Allahverdiyev, yüz ve uzuvlarda þark çýbanýna yol açan hastalýðýn bir türünün, kemik iliði, karaciðer, dalak, lenf düðümleri ve diðer iç organlarý etkilediðini ve tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabileceðini kaydetti.
Þark çýbaný hastalýðý ile ilgili olarak Çukurova Üniversitesi Týp Fakültesi Hastanesinde baþladýklarý çalýþmalarý YTÜ Kimya-Metalürji Fakültesi’nde sürdürdüklerini anlatan Allahverdiyev, hücre kültür teknikleri laboratuvarýnda yürüttükleri baþlýca çalýþmalardan birinin "Meme kanseri ile þark çýbaný hastalýðý arasýnda iliþkinin incelenmesi" olduðunu ifade etti.
Allahverdiyev, meme kanserine yakalanan kiþilerde, þark çýbaný hastalýðýnýn geliþiminin hýzlandýðýný tespit ettiklerini dile getirerek, þu bilgileri verdi:
"Meme kanseri hücrelerinin salgýladýðý maddeleri inceledik. Bu maddeleri leishmania kültürüne aktardýk. Çalýþma sonuçlarýmýz gösteriyor ki meme kanseri ile leishmania hastalýðý bir araya gelecek olursa kanser hücrelerinin salgýladýðý maddeler, vücutta leishmania hastalýðýnýn hýzlanmasýna neden olabilir. Öyle ki hasta meme kanserinden deðil, leishmania hastalýðýnýn aktifleþmesinden ölebilir."
Prof. Dr. Adil M. Allahverdiyev bu konunun son derece önemli olduðunu vurgulayarak, "Meme kanseri tanýsý konulan hastalar için doktorlar, leishmania hastalýðý bulunup bulunmadýðýný da mutlaka araþtýrmalýlar. Leishmania hastalýðý da varsa bu, hastalýðýn daha da hýzlý geliþmesine, hastanýn leishmaniadan kaybedilmesine neden olabilir" diye konuþtu.
Aþý ile yeni ilaç geliþtirme çabalarý
Þark çýbaný hastalýðýna karþý yeni ilaç ve aþý geliþtirilmesi için New York Üniversitesi ile iþbirliði yaptýklarýný Allahverdiyev, þunlarý kaydetti:
"Eldeki ilaçlar oldukça pahalý, ayrýca bu ilaçlara karþý direnç geliþiyor. Türkiye bu ilaçlarý yurt dýþýndan alýyor. Aþýsý ise halen geliþtirilememiþtir. Burada bizim esas hedeflerimizden birisi, hastalýða karþý biyopolimere dayalý yeni aþýlarýn geliþtirilmesidir. Parazitler izole edilerek, yeni bir biyopolimere dayalý aþýnýn geliþtirilmesi için çalýþmalarýmýz sürüyor.
Deðiþik hücre tipleri ile biyopolimerlerin etkileþimlerinin incelenmesi ve yeni kültür modellerinin geliþtirilmesi, dünyada yeni bir yaklaþýmdýr. Bu hem Türkiye hem dünya açýsýndan stratejik ve önemli bir çalýþmadýr. Þu anda elimizde üzerinde çalýþtýðýmýz maddeler var."