Bir anlýk öfke bebeðinizi öldürebilir
Ebeveynlerin bir anlýk öfkesi bebeklerinin ölümüne neden olabiliyor. Çok aðlayan bebekler karþýsýnda öfkelerine hakim olamayan ebeveynler, þiddetle sarstýklarý bebeklerinin aðýr nörolojik (zihinsel) engelli olmasýna neden olabiliyor.
Çocuk istismarý sayýlan Sarsýlmýþ Bebek Sendromuna maruz kalan bebeklerin 3te biri hayatlarýný kaybediyor.
Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý Sosyal Pediatri Bilim Dalý Öðretim Üyesi ve Gazi Üniversitesi Çocuk Saðlýðý Merkezi Müdür Yardýmcýsý Doç. Dr. Figen Þahin, Sarsýlmýþ Bebek Sendromu adý verilen olayda, bebeðin hýrsla sarsýlmasýnýn ciddi zararlara yol açabileceðini söyledi.
Bazý ailelerin, sürekli aðlayan bebekleri nedeniyle çileden çýkýp, bebeði kollarýndan ya da göðüslerinden tutarak salladýklarýný belirten Þahin, bu olay sonucu ortaya çýkan sarsýlmýþ bebek sendromunun tahmin edilenden daha sýk karþýlaþýlan bir durum olduðunu bildirdi.
Ebeveynlerin bunu bilinçli yapmadýklarýný ifade eden Þahin, Sarsýlmýþ bebek sendromu çocuk istismarýnýn çok özel bir türü. Çünkü ebeveynler bunu kasti yapmýyorlar, ancak bu konuda bilinçli olunmasý gerekiyor. Bebeklerin özellikle ilk 3 aylarýnda kolik sancý dediðimiz, aðlamalarýnýn durmadýðý, ebeveynler için yorucu olan bir dönem vardýr. Bu dönemde pek çok anne-baba bunu yapýyor olabilir. Kimse bunu itiraf etmek istemiyor. Hafif olan durumlar bulgu da vermeyeceði için hekimler anlayamayabiliyor diye konuþtu.
Sendromdan ciddi þekilde etkilenen bebeklerde ise çok aðýr bulgulara rastlandýðýna iþaret eden Þahin, bebeðin ölümüyle sonuçlanan vakalar dahi bulunduðunu bildirdi.
2 YAÞINDAN KÜÇÜKLER DAHA BÜYÜK RÝSK ALTINDA
Bebeklerin baþlarýný kontrol etmekte zorlandýðý ve boyun kaslarýnýn güçlü olmadýðý dönemlerin riskli olduðunu anlatan Þahin, Ebeveynlerin bir anlýk öfkeleri sonucu sarstýklarý bebeklerinin baþý, öne arkaya çok þiddetli sallanýyor. Sarsýlma esnasýnda beyin de kafatasý içerisinde öne arkaya gidiyor. Bebeklerin beyinleri daha yumuþak, sývýmsý bir yapýda olduðu için beyindeki kan damarlarý ve sinir hücreleri kopuyor. Buna baðlý olarak da beyin kanamasý ortaya çýkýyor. Bebeðin gözle görülür bir yarasý olmamasýna raðmen, beyin ve göz altý kanamalarý gibi bulgular sarsýlmýþ bebek sendromunu gösterebilir. Burada hekimlerin bilgili olmasý çok önemli diye konuþtu.
Þahin, özellikle 2 yaþýndan küçük olan bebeklerde dikkatli olunmasý gerektiðini, ancak nadir de olsa 5 yaþýn altýndaki bebeklerde de sarsýlmýþ bebek sendromunun yaþanabileceðini kaydetti.
Öfkeyle sarsýlan, sarsýlmýþ bebek sendromuna maruz kalan bebeklerin yaklaþýk 3te biri ölüyor, 3te biri aðýr nörolojik engelli kalýyor, 3te biri de çok hafif bir þekilde, herhangi bir hasar olmadan atlatabiliyor diyen Þahin, bebeðe ciddi zararlar vermesi, hatta ölümüne yol açabileceði için sendromunun çocuk istismarý alanýna girdiðini belirtti.
SEVERKEN YAPILAN SARSMALAR
Türk toplumunda bebeklerin genellikle havaya fýrlatýlarak, hoplatýlarak sevildiðini anlatan Þahin, Bebek sevilirken çok þiddetli sarsýlýyorsa belki bu bebeklerde de olabilir ama öfkeyle sarsmanýn þiddeti çok farklý. Onun için ayakta sallarken, elimizde sallarken çok þiddetli olmamasýna dikkat edersek bu durumlarda birþey olmaz. Daha çok öne arkaya þiddetli ve öfkeyle sarsýlma durumlarýnda olur diye konuþtu.
Ailelerin böyle bir olayýn bebeðe ne kadar zarar verebileceðini anlamalarý gerektiðine dikkati çeken Þahin, bebeklerin aðlama nöbetlerinde ebeveynlerin yapmasý gerekenleri þöyle anlattý:
Çok yorgunluk ve uykusuzluk öfkeyi kontrol etmeyi güçleþtirir. Bebeklerin ilk aylarý zor bir dönemdir. Hele de huysuz, çok aðlayan bir bebekleri varsa, ebeveynler, öncelikle en yakýnlarýndan yardým istemeli. Aile yakýnlarýndan destek olanaðý varsa, onlar 1-2 saatliðine bebekle ilgilenirken ebeveynler dinlenmeli. Eðer yardým alýnacak biri yoksa ve bebek çok aðlýyorsa, anne ya da baba öfkesini kontrol edemediðini hissediyorsa, bebeði yataðýna býrakýp, odanýn kapýsýný kapatýp bir süre orada býrakmalý ve öfkesi dinene kadar baþka bir yerde sakinleþmeli. Öfke kontrolü yapabilmek çok önemli. Ailelerin bunu öðrenmeleri veya bu konuda yardým almalarý gerekiyor.
Çok genç anne baba olmuþ, eðitimsiz, yoksul, iþ yükü fazla, evde çok sayýda çocuðu olan ebeveynlerde riskin arttýðýna dikkati çeken Þahin, öfke faktörünü arttýran her nedenin riskin biraz daha artmasýna neden olduðunu, bu nedenle ebeveynlerin mümkün olduðunca kendilerini hazýr hissetmeden anne baba olmamalarý, bakabilecekleri kadar çocuk yapmalarý, özellikle bebeðin ilk dönemlerinde aileden veya çevreden sosyal destek alabilmelerinin önemli olduðunu kaydetti.
Hastalara, kendilerine danýþan ailelere sarsýlmýþ bebek sendromu ile ilgili bilgi verdiklerini belirten Þahin, bu konuda daha yaygýn, geniþ kitlelere ulaþabilecek bir kampanya yapýlmasý gerektiðini de sözlerine ekledi
Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý Sosyal Pediatri Bilim Dalý Öðretim Üyesi ve Gazi Üniversitesi Çocuk Saðlýðý Merkezi Müdür Yardýmcýsý Doç. Dr. Figen Þahin, Sarsýlmýþ Bebek Sendromu adý verilen olayda, bebeðin hýrsla sarsýlmasýnýn ciddi zararlara yol açabileceðini söyledi.
Bazý ailelerin, sürekli aðlayan bebekleri nedeniyle çileden çýkýp, bebeði kollarýndan ya da göðüslerinden tutarak salladýklarýný belirten Þahin, bu olay sonucu ortaya çýkan sarsýlmýþ bebek sendromunun tahmin edilenden daha sýk karþýlaþýlan bir durum olduðunu bildirdi.
Ebeveynlerin bunu bilinçli yapmadýklarýný ifade eden Þahin, Sarsýlmýþ bebek sendromu çocuk istismarýnýn çok özel bir türü. Çünkü ebeveynler bunu kasti yapmýyorlar, ancak bu konuda bilinçli olunmasý gerekiyor. Bebeklerin özellikle ilk 3 aylarýnda kolik sancý dediðimiz, aðlamalarýnýn durmadýðý, ebeveynler için yorucu olan bir dönem vardýr. Bu dönemde pek çok anne-baba bunu yapýyor olabilir. Kimse bunu itiraf etmek istemiyor. Hafif olan durumlar bulgu da vermeyeceði için hekimler anlayamayabiliyor diye konuþtu.
Sendromdan ciddi þekilde etkilenen bebeklerde ise çok aðýr bulgulara rastlandýðýna iþaret eden Þahin, bebeðin ölümüyle sonuçlanan vakalar dahi bulunduðunu bildirdi.
2 YAÞINDAN KÜÇÜKLER DAHA BÜYÜK RÝSK ALTINDA
Bebeklerin baþlarýný kontrol etmekte zorlandýðý ve boyun kaslarýnýn güçlü olmadýðý dönemlerin riskli olduðunu anlatan Þahin, Ebeveynlerin bir anlýk öfkeleri sonucu sarstýklarý bebeklerinin baþý, öne arkaya çok þiddetli sallanýyor. Sarsýlma esnasýnda beyin de kafatasý içerisinde öne arkaya gidiyor. Bebeklerin beyinleri daha yumuþak, sývýmsý bir yapýda olduðu için beyindeki kan damarlarý ve sinir hücreleri kopuyor. Buna baðlý olarak da beyin kanamasý ortaya çýkýyor. Bebeðin gözle görülür bir yarasý olmamasýna raðmen, beyin ve göz altý kanamalarý gibi bulgular sarsýlmýþ bebek sendromunu gösterebilir. Burada hekimlerin bilgili olmasý çok önemli diye konuþtu.
Þahin, özellikle 2 yaþýndan küçük olan bebeklerde dikkatli olunmasý gerektiðini, ancak nadir de olsa 5 yaþýn altýndaki bebeklerde de sarsýlmýþ bebek sendromunun yaþanabileceðini kaydetti.
Öfkeyle sarsýlan, sarsýlmýþ bebek sendromuna maruz kalan bebeklerin yaklaþýk 3te biri ölüyor, 3te biri aðýr nörolojik engelli kalýyor, 3te biri de çok hafif bir þekilde, herhangi bir hasar olmadan atlatabiliyor diyen Þahin, bebeðe ciddi zararlar vermesi, hatta ölümüne yol açabileceði için sendromunun çocuk istismarý alanýna girdiðini belirtti.
SEVERKEN YAPILAN SARSMALAR
Türk toplumunda bebeklerin genellikle havaya fýrlatýlarak, hoplatýlarak sevildiðini anlatan Þahin, Bebek sevilirken çok þiddetli sarsýlýyorsa belki bu bebeklerde de olabilir ama öfkeyle sarsmanýn þiddeti çok farklý. Onun için ayakta sallarken, elimizde sallarken çok þiddetli olmamasýna dikkat edersek bu durumlarda birþey olmaz. Daha çok öne arkaya þiddetli ve öfkeyle sarsýlma durumlarýnda olur diye konuþtu.
Ailelerin böyle bir olayýn bebeðe ne kadar zarar verebileceðini anlamalarý gerektiðine dikkati çeken Þahin, bebeklerin aðlama nöbetlerinde ebeveynlerin yapmasý gerekenleri þöyle anlattý:
Çok yorgunluk ve uykusuzluk öfkeyi kontrol etmeyi güçleþtirir. Bebeklerin ilk aylarý zor bir dönemdir. Hele de huysuz, çok aðlayan bir bebekleri varsa, ebeveynler, öncelikle en yakýnlarýndan yardým istemeli. Aile yakýnlarýndan destek olanaðý varsa, onlar 1-2 saatliðine bebekle ilgilenirken ebeveynler dinlenmeli. Eðer yardým alýnacak biri yoksa ve bebek çok aðlýyorsa, anne ya da baba öfkesini kontrol edemediðini hissediyorsa, bebeði yataðýna býrakýp, odanýn kapýsýný kapatýp bir süre orada býrakmalý ve öfkesi dinene kadar baþka bir yerde sakinleþmeli. Öfke kontrolü yapabilmek çok önemli. Ailelerin bunu öðrenmeleri veya bu konuda yardým almalarý gerekiyor.
Çok genç anne baba olmuþ, eðitimsiz, yoksul, iþ yükü fazla, evde çok sayýda çocuðu olan ebeveynlerde riskin arttýðýna dikkati çeken Þahin, öfke faktörünü arttýran her nedenin riskin biraz daha artmasýna neden olduðunu, bu nedenle ebeveynlerin mümkün olduðunca kendilerini hazýr hissetmeden anne baba olmamalarý, bakabilecekleri kadar çocuk yapmalarý, özellikle bebeðin ilk dönemlerinde aileden veya çevreden sosyal destek alabilmelerinin önemli olduðunu kaydetti.
Hastalara, kendilerine danýþan ailelere sarsýlmýþ bebek sendromu ile ilgili bilgi verdiklerini belirten Þahin, bu konuda daha yaygýn, geniþ kitlelere ulaþabilecek bir kampanya yapýlmasý gerektiðini de sözlerine ekledi