Genel Bilgiler

Dünyada her iki dakikada bir, Türkiye’de de her gün 2 kadýn servikal kanser (rahim aðzý kanseri) nedeniyle hayatýný kaybediyor. Bu iki kadýndan biri siz yada sevdiklerinizden biri olabilir. Belki eþiniz, kýzýnýz, anneniz, kardeþiniz veya arkadaþýnýz þu anda tehlikede olabilir. Serviks kanseri dünyada 15-45 yaþlarýndaki kadýnlarda en sýk görülen ikinci kanser. Düzenli doktor kontrolu, tarama ve aþýyla bu hastalýðýn önüne geçip dur deme þansýnýz var.

22 ülkedeki 1000’den fazla servikal kanser hastasýna yapýlan biopsilerde %99.7 HPV DNA’sý tespit edilmiþtir. HPV yani Human Papilloma Virus malesef iyi bilinmemekte, ancak rahim aðzý kanseri (servikal kanser ) açýsýndan 1. sýrada sebep olarak gösterilmesinden ötürü ciddi þekilde dikkate alýnmasý gereken son yýllarýn en önemli virüsüdür.
HPV (Human Papilloma Virus) genital bölgede ve mukozalarda  condyloma acuminatum  (kondilom) adý verilen siðil þeklinde kitlelerin oluþumuna, rahim aðzýnda (serviks) displazi, vulvar ve vaginal prekanseröz oluþumlara ve rahim aðzý kanserine (servikal kanser) neden olan bir virüstür. Vücuda bir kez alýndýðýnda hücreler içinde yerleþir ve zaman zaman alevlenmelere yol açar. HPV enfeksiyonu kesin tedavisi olmayan bir hastalýktýr.

HPV enfeksiyonu cinsel yolla bulaþan hastalýklar grubunda yer alýr. Virüsün bulaþma þekli baþka bir bireyin enfekte bölgesinin (penis gibi) mukozalara (aðýz ve vajina gibi), ya da diðer nemli bölgelere (anüs gibi) temasýyla olur.
HPV oldukça bulaþýcý bir virüstür ve genital bölgedeki lezyonlarýn kýsa süreli temasý bile bulaþmasý için yeterlidir. Genital bölge mukozasýnýn vajina yoluyla dýþ ortama açýk olmasý nedeniyle özellikle erkekten kadýna daha kolay bulaþýr.

Genital sistemin nemli mukoza yapýsý, dudak ve aðýz içi dokusu, üst solunum yolu epiteli, göz- konjuktiva dokusu HPV’nin yerleþmeyi sevdiði alanlardýr. HPV’nin incelenen bir çok tipi vardýr: Düþük riskli grupta yer alan HPV Tip 6,11,42,44 daha çok siðil dediðimiz kondilomlara yol açýp özellikle genital bölgede kozmetik sorunlar yaratýrlar. Sýklýkla genital bölgede küçük dudaklarda, vagina giriþinde hatta anüs etrafýnda ve içinde birkaç mmden bir kaç cm’e ulaþan kümeler halinde bulunur.

Yüksek riskli grup olarak tanýmlanan Tip 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 66 servikal kanserle yakýndan iliþkilidir.

Serviks Kanseri (rahim aðzý kanseri), dünyada kadýn kanserleri arasýnda meme kanserinden sonra en sýk görülen ikinci kanser türüdür. En sýk 15-45 yaþlarýndaki kadýnlarda görülmektedir. WHO verilerine göre her yýl dünyada yaklaþýk 493.000 servikal kanser olgusu görülmekte ve bunlarýn ne yazýk ki yaklaþýk 270.000’i ölümle sonuçlanmaktadýr. Bu ölümlerin %80’den fazlasý ise yeterli tarama programlarýnýn bulunmayýþý nedeniyle geliþmekte olan ülkelerde görülür. Ancak servikal sitoloji ve taramalara (pap smear) önem verilmesiyle bu oranlar hýzla aþaðý çekilmektedir.
HPV enfeksiyonu geçiþ yollarý :

1-Seksüel yolla geçiþ: HPV bulaþmasý ile genital bölgede kondilomlarýn görülmesi arasýnda geçen süre ortalama 3 ay olmasýna raðmen kiþinin immun yapýsýna baðlý olarak 3 seneye kadar uzayabilir. CIN tespit edilen kadýnlarýn eþlerinde %70-80 herhangi bir belirti yoktur. Yani kiþinin genital bölgesinde herhangi bir siðil veya lezyon görülmemesine raðmen taþýyýcý olabilir. Ne yazýk ki HPV enfeksiyonu vücuda alýndýktan sonra bundan sonraki aþamada enfeksiyon tedavi edilse dahi kiþinin immun yapýsýna baðlý olarak HPV’e baðlý lezyonlar tekrarlayabilir ve kiþi enfeksiyonu bulaþtýrabilir.
2- Seksuel olmayan yolla geçiþ: Biopsi aletleri, eldivenler, iç çamaþýrý, mayo, bikini ortak kullanýmýnýn rol oynayabileceði düþünülmektedir.

3-Vertikal Geçiþ: Genital bölgesinde kondilomlarý olan kadýnlar normal doðum esnasýnda bebeklerine HPV bulaþtýrabilir. Bu þekilde doðan çocuklarýn burun boðaz salgýlarýnda HPV DNA’sýna rastlanmýþtýr. Bu nedenle genital bölgesinde aktif lezyonlarý alan kadýnlara normal doðum önerilmemektedir.

Yapýlan araþtýrmalar HPV’e baðlý olarak geliþen CIN I ’in %66’sýnýn normale döndüðünü, %22’sinin CIN I þeklinde devam ettiðini, %16’sýnýn ise CIN II’ e dönüþtüðünü göstermiþtir.

Cinsel olarak aktif olan ya da 18 yaþýndan itibaren tüm kadýnlara yýllýk pap smear testi ve jinekolojik muayene önerilmektedir. Pap Smear testi %20 yanlýþ negatif sonuç verebilir, bu nedenle enfeksiyon varsa uygun antibiotik tedavisi ardýndan tekrar smear alýnýp deðerlendirilmelidir.

Servikal displazisi olan hastalarda lezyonun derinliði ve geniþliði ile yayýlýmýnýn saptanmasý amacýyla Kolposkopi yapýlabilir. Kolposkop, serviksin yani rahim aðzýnýn 6-40 kat büyütülerek incelenmesini saðlar.

Pap smear testi sonucunda CIN ya da SIL saptanan kadýnlara LEEP uygulanabilir. LEEP sayesinde doku tahrip edilmeden çýkartýlýr ve bu þekilde bir yandan tedavi saðlanýrken diðer yandan da çýkarýlan parçayý patolojik olarak deðerlendirme olanaðý doðar.

Özet olarak düzenli jinekolojik muayene ve pap smear yapýlmalýdýr. HPV’ye ait siðiller saptandýðý taktirde biopsi alýnýp HPV tip tayini istenebilir.Tedavide jinekoloðunuzun uygun gördüðü tedavi þekliyle düzenli olarak kontroller ihmal edilmemelidir.

HPV cinsel yolla bulaþan bir hastalýk olduðundan bu konuda genel önlemlerin alýnmasý gerekir. Ancak HPV’nin bulaþtýrýcýlýðý o kadar yüksektir ki, þüpheli iliþkilerde kondom kullanýlmasý bile enfeksiyondan korumayabilir. Cinsel temas esnasýnda erkek genital bölgesinin prezervatifle korunmayan kýsýmlarýndan (testis gibi) kadýna ya da erkeðe bulaþma söz konusu olabilir. Bu yüzden bariz kondilom lezyonlarý olanlarla cinsel iliþkiye girmemek çok önemlidir.

Servikal kansere, genital bölgede prekanseröz oluþmlara, displaziler ve siðillere sebep olan HPV enfeksiyonundan korunmak artýk mümkün. Yýlda 270.000 kadýnýn artýk önlenebilir olduðu halde serviks kanseri gibi bir hastalýktan ölmesi artýk kabul edilebilir bir durum deðildir. Aþýlanma ile birlikte düzenli pap smear testi taramasý en iyi korunma yoludur. Serviks kanseri ileri yaþtaki kadýnlar için deðil her yaþ grubundaki kadýn için ciddi bir tehlikedir. Saðlýklý beslenme, sigara içmeme, egzersiz yapma serviks kanserine yakalanmayacaðýnýz anlamýna gelmez. Saðlýklý yaþam tarzý türlü enfeksiyonlarla savaþmanýza yardýmcý olabilir ama virüse yakalanmanýzý engelleyemez. Bu nedenle virüse yakalanmamanýn ve korunmanýn tek yolu bu virüse karþý geliþtirilen ve son derece etkili olduðu yýllardýr süren çalýþmalarla ispatlanmýþ FDA tarafýndan onaylý, FIGO, EBCOG, WHO gibi kurum ve kuruluþlarýn da önerdiði, ACOG ve ACIP tarafýndan da tavsiye edilen aþý ile korunmaktýr.