Genel Bilgiler
Son yýllarda bir (GÝT) GIDA INTOLERANS TESTÝ ÇILGINLIÐI var, nedir bu test ?
Dr.Kemal ASLAN: Doðru bir tespit bu. GÝT testi aslýnda bir gýda intoleransýný teþhis etme testi.Kanda gýdalara karþý oluþmuþ IgG tipi antikorlar ölçülerek yapýlýr.
Gýda intoleransý hakkýnda bilgi verirmisiniz ?
Dr.Kemal ASLAN: Büyük mucit Thomas Edison’un günümüz týbbýnýn yeni yeni keþfettiði bir gerçeði 100 yýl öncesinden öngördüðü bir sözü var ; “Geleceðin Doktorlarý; ilaç vermek yerine beslenme alýþkanlýklarý, hastalýðýn sebepleri ve baþlamadan önlenmesi ile ilgilenecekler.”. Ýþte bu söz çok doðru ve tam da gýda intoleransýnýn ne kadar sinsi ve önemli bir durum olduðunu ve birçok hastalýðýn nedeni olabileceðini anlatýr gibi.
Gýda intoleransý insan nüfusunun neredeyse yarýsýný tehdit eden bir saðlýk problemi. Dünya Saðlýk Örgütüne göre dünya nüfusunun yarýsýnda Gýda Ýntoleransý bulunuyor. 1 milyar kiþide tanýsý konmuþ Gýda Ýntoleransý var ve bu rakamýn 2015′te 2,5 milyara ulaþacaðý öngörülmektedir. Ýnsan vücudu bazý gýdalara karþý tepki veriyor olabilir. Bu da hemen hemen bir çok insan tarafýndan belki de insan hayatýnýn sonuna kadar hiç fark edilemiyor. Bu nedenle zararsýz gözüken bir gýda türü, sindirim sisteminizde problem oluþturup, iyice sindirilemiyebiliyor ve sindirilemeyen besinler baðýþýklýk sisteminde sanki bir virüs veya bakteriymiþ gibi bir antijen gibi vazife görüyor. Bu nedenle de savunma sistemi faaliyete geçerek bu gýdaya karþý antikor oluþturuyor. Bu reaksiyon da ister istemez beraberinde çeþitli saðlýk sorunlarýný getiriyor. Ýþte vücudun antikor üreterek bazý gýdalara karþý zamanla geliþtirebildiði bu tahammülsüzlük, saldýrýya gýda intoleransý diyoruz.
Yani bazýlarýnýn dediði gibi örneðin “çilek yiyemiyorum çünkü alerjim var” þeklindeki yakýnmalarý yani gýda alerjisini tespit eden bir test !
Dr.Kemal ASLAN: Tam olarak deðil. Burada þu ayrýmý yapmak gerekli. Gýda alerjisi ile Gýda Ýntoleransý birbirinden farklý reaksiyonlar.
Gýda alerjisi, gýdayý alýr almaz IgE tipi antikorlarýn yükselmesi ile dakikalar içinde anafilaksiye kadar gidebilen çeþitli semptomlarla ortaya çýkar. Karakteristik olarak alerjik gýdanýn alýnmasýndan sonra dakikalar içinde baþlayan, dudaklarda, aðýzda ve boðazda kaþýntý, ödem geliþir. Buna cilt döküntüleri, solunum yollarýnda daralma, baygýnlýk vb. reaksiyonlar eklenerek devam eden bir süreç söz konusudur.
Gýda Ýntoleransýnda ise belirli bir besinin tam olarak sindirilememesi ile daha uzun sürede (günler haftalar hatta yýllar) ortaya çýkan IgG antikorlarý yükselir. Gýda intoleransýnda yediðimiz yiyeceklerin olumsuz etkisi gýda alerjisinin aksine gýda alýndýktan belli bir süre sonra ortaya çýkmaya baþlar ve kronik bir seyir gösterir.
Normal beslenen bir insan 24 saat içinde birçok besin aldýðý için, yaþadýðý sorunun besinden olduðunu bilse bile, hangi besinden olduðunu tespit etmesi çok zordur. Gýda intoleransý olan kiþiler, yýllarca ne yapacaklarýný bilmeden normal hayat ve aktivitelerinde sýkýntý yaþayabilmekte hatta bazý vakalarda çalýþamaz hale bile gelebilmektedirler.
Bu noktada gýda intoleransý testinin amacý kiþilerde rahatsýzlýða neden olan gýdalarý tespit ederek daha saðlýklý bir yaþam sürmelerine yardýmcý olmaktýr.
GÝT Testi Hangi Amaçla Kullanýlmaktadýr ?
Dr.Kemal ASLAN: Günlük hayatýmýzda tükettiðimiz temel gýdalar ile varsa vücudumuzda bunlara karþý oluþmuþ IgG tipi antikorlarý tesbit ederek hangi gýdalarýn saðlýðýmýz için sorun olduðunu ortaya koymaya çalýþýrýz. GÝT testi sonucuna göre ,test uygulanan kiþiye uymasý gereken beslenme programý hekim ve diyetisyen iþbirliðiyle oluþturulmaktadýr.
GÝT Testinin kiþiye ne gibi faydalarý vardýr?
Dr.Kemal ASLAN: GÝT Testi sonuçlarýna göre vücudumuz için sorun yaratan ve antikor oluþmasýna yol açan gýdalar tesbit edildiðinden bu gýdalarýn daha az aralýklý tüketilmesi veya tüketilmemesi saðlanarak vücudumuz için yaratacaðý olasý sorunlardan kurtulma þansý doðar. Bu þekilde yaþam kalitesinde bir yükselme olur. GÝT testi sonrasý test uygulanan hastalarýn önemli bir kýsmý,sonuç raporuna göre aldýklarý diyet programýyla saðlýklarýna kavuþmaktadýrlar.
GÝT Testi Hangi Hastalýklarla Mücadele Etmede Yararlýdýr ?
Dr.Kemal ASLAN: En önemli faydasý çaðýmýzýn en ciddi tehditlerinden biri olan Obezite’nin önlenmesine katkýsýdýr. Obezite ve buna baðlý sorunlarýndan kaynaklanan Hipertansiyon, Kalp Yetmezliði gibi saðlýk sorunlarýnýn giderilmesi ve bu hastalýklara karþý önlem alýnmasýný saðlamaktadýr. Kilo verememe, Migren, Akne, nedeni bilinmeyen ödem, Gaz, Þiþkinlik, Kronik yorgunluk, Kabýzlýk, Cilt problemleri (örn. sivilceler, kaþýntý nörodermatit, kronik egzema vs.), Romatizmal hastalýklar, Astým, Ýshal , Mide kramplarý, Depresyon, Uyku bozukluklarý, Baþ aðrýsý, Solunum yolu hastalýklarý, Kronik Farenjit, Sürekli nezle olma, Aðýzda yaralar, Epigastrik Aðrýlar, Crohn hastalýðý, Ýrritabl Baðýrsak Sendromu, Sýk gribe yakalanma, Kronik burun akýntýsý, OSB (Otistik Spektrum Bozukluðu), Sedef hastalýðý, Nörodermatit, Ürtiker… gibi birçok hastalýðýn nedeni gýda intoleransý olabilmektedir ve bu durumda york testi tanýda çok yardýmcý bir silahtýr.
GÝT Testi Nasýl Yapýlýr ?
Dr.Kemal ASLAN: YORK Testi ,insan kanýnda intolerans geliþen gýdalarýn meydana getirdiði IgG antikor seviyelerini ELISA yöntemi ile tespit eden bir testtir. Parmak ucu veya damardan alýnan bir miktar kandan bakýlmaktadýr. Doðruluk oraný oldukça yüksek olup hýzlý sonuç vermektedir. Test sonrasý hastaya ayrýntýlý bir rapor ve gýda intoleransý tesbit edilirse diyet programý verilmektedir.
GÝT Testi Nerede Yapýlmaktadýr, fiyatlarý nasýl ?
Dr.Kemal ASLAN: GÝT Testi son derece yararlý bir test olmakla birlikte ayný zamanda diðer birçok teste kýyasla maliyetli bir testdir. Özel laboratuvarlar ve özel saðlýk merkezlerinde yapýlmaktadýr. Devlet kurumlarýnda çalýþýlmamasýnýn sebebi sosyal güvenlik kurumunun bu testin fiyatýný karþýlamamasýdýr.Bu test özel hastane ve laboratuvarlarda yaptýrýlabilir.