KANSER TESTLERÝNDEN BÝRÝ ; CEA (KARSÝNOEMBRÝYONÝK ANTÝJEN)
Genel Bilgiler
CEA ilk kez 1965 yýlýnda kolon (kalýnbarsak) kanserli bir hastanýn kolon dokusunda saptanmýþtýr. Hücre adezyonunda (yapýþma) görevli sialofukozillenmiþ glikoproteindir.
Embriyonik dokularda (fetusta) sentezlenir, bebek doðunca seviyesi kanda hýzla minimal deðerlere düþer. Eriþkinde kanda çok düþük seviyelerdedir, kanda artýþý kanser göstergesi olabildiði gibi birçok benign (iyi huylu) durumlarda da olabilmektedir.
Numune : Serum
Hazýrlýk : Açlýk, günün belli saatlerinde kan alma gibi hazýrlýklar gerekli deðildir.
Neden Ýstenir ? : Baþta kolon (kalýnbarsak) kanserli hastalar olmak üzere kanser tedavilerinin etkinliðini izlemede istenir. Ameliyat ve tedavi sonrasý seviyesi düþmelidir, artmasý tedavinin baþarýsýzlýðý, rekürrens (tekrarlama) veya kanserin metastazý (yayýlmasý) lehinedir. Kolondan baþka; rektum, akciðer, meme, karaciðer, mesane, nöroblastom, lösemiler, osteojenik sarkom, pankreas, mide, tiroid meduller kanseri ve over (yumurtalýk) kanserlerinde de kanda seviyesi artabilmektedir.
Her kanserde CEA artmaz, her CEA artýþý da kanser demek deðildir, bu nedenle genel popülasyonda rutinde tarama amaçlý kullanýlmaz. Bununla birlikte eðer kandan check up programý yapýlýyorsa ve kiþide ailesel kanser hikayesi de varsa bakýlmasý faydalý olacak bir parametredir.
Kanserde CEA seviyeleri : Kanser dokusu daha küçük ve erken evrede ise olasýlýkla CEA düzeyleri normal yada hafif artmýþ olacaktýr. Ýlerlemiþ yada metastaz yapmýþ kanserlerde seviyeleri giderek artar. Kanser metastaz yapmýþsa CEA kan dýþýnda diðer vücud sývýlarýnda da artýþ gösterebilir. BOS sývýsýnda CEA artýþý kanserin santral sinir sistemine yayýldýðýnýn göstergesidir.Kanser dýþý CEA artýþlarý : Her CEA artýþý kanser demek deðildir. Ýnflamasyonlar, gebelik, siroz, pankreatit, kolesistit, safra yolu týkanýklýklarý, böbrek yetmezliði, KOAH, peptik ülser, ülseratif kolon, crohn hastalýðý, rektal polipler, amfizem ve benign meme hastalýklarýnda da artabilmektedir. Bununla birlikte bu tür benign hastalýklarda CEA seviyeleri genellikle 10 ng/ml’yi geçmez. 10 ng/ml üstü deðerler kanseri düþündürür.
Sigara içenlerde saðlýklý olsalar bile CEA seviyeleri içmeyenlere göre 2 kata kadar daha yüksek olabilir.
Referans Deðerler : Ortalama;- Saðlýklý erkeklerde : < 4.1 ng/ml, sigara içiyorsa : < 6.2 ng/ml
- Saðlýklý kadýnlarda: <2.5 ng/ml, sigara içiyorsa : < 4.9 ng/ml
Bununla beraber saðlýklý ama sigara içen erkeklerde 9.8 ng/ml’ye varan deðerler de saptanmýþtýr.