Böbrekte tespit edilen kitleler iyi huylu tümörler ve kötü huylu tümörle olarak 2 gruba ayrýlýr. Böbrek tümörlerinin birçok sýnýflamasý mevcuttur. Böbrekte en sýk görülen kitle basit böbrek kistleridir. Basit kistler genellikle bulgu vermez, tüm böbrek kitlelerinin %70’ni oluþturur, tek veya birden çok olabilir.50 yaþýn üzerinde %50 oranýnda görülmektedir. Bu kistler radyolojik görüntülemelerle kolaylýkta ayýrt edilebilir. Çoðu zaman rastlantýsal olarak ortaya çýkan böbrek kistleri insan yaþamýný hiçbir zaman tehdit etmez. Böbrek kistleri çoðu zaman tedaviyi bile gerektirmezler, kist boyutlarýnýn yýllýk takibi yeterli olur. Büyük boyutlara ulaþýp aðrý yaparsa ve böbrek yapýsýnda bozukluða yol açarsa müdahale gerekir. Böbrek kistleri radyolojik olarak 4 kategoriye ayrýlmýþtýr. Bu sýnýflamada 1.ve 2. kategoride ileri incelemelere gerek yoktur.3. kategoride ileri tetkik yapýlmalýdýr, cerrahi olarak çýkartýlmalýdýrlar.4.kategorideki kistler kanser olarak adlandýrýlýr ve mutlaka cerrahi olarak alýnmalýdýrlar.

Böbreðin diðer iyi huylu tümörleri;

Deðiþik oranlarda düz kas, yað ve kalýn duvarlý damarlardan oluþan benign böbrek tümörleridir. Bu tümörler daha çok tüberoz sklerozlu hastalarda daha çok görülür.Bu tümörlerin malign forma dönmesi çok nadirdir.Yan aðrýsý,ele gelen kitle ve idrarda kanama þeklinde bulgu verebilir,%10 hastada kanamaya baðlý þok geliþebilir.Hamilelik kanamayý artýrabilir.Olgularýn çoðu ultrason ve tomografi ile rahatlýkla taný konulabilir.4 cm altýndaki kitleler 6 ay ve yýllýk kontrollerle takip edilmelidir.4 cm üzerindeki kitleler cerrahi olarak çýkartýlmasýnda yarar vardýr.Acil kanama ile gelen hastalarda böbrek koruyucu cerrahi genellikle zordur,nefrektomi yapmak gerekir.

Ýyi huylu böbrek tümörlerinin %3-7 sini oluþturur.50 yaþýndan sonra sýk görülür, erkeklerde kadýnlara oranla daha çok görülür. Genellikle tek taraflýdýr, ama çift taraflý v çok sayýda da olabilir. Radyolojik olarak taný koymak zordur, ancak patolojik olarak tanýsý kesin konulur.Çoðu zaman böbrek kanseri tanýsý konularak nefrektomi veya parsiyel nefrektomi yapýlýr,patoloji sonrasý onkositom olduðu anlaþýlýr.

Genellikle çaplarý 1-3 mm çaplarýndadýr, nadiren 1cm’i geçerler. Erkeklerde daha çok görülürler, bulgu vermezler. Tetkiklerde kanserden ayýrmak zordur, genellikle parsiyel nefrektomi yapýlýr.

 

Böbrek Kanseri
Böbrek kanseri böbrek içinde bulunan ve idrarý toplayan ufak idrar kanalcýklarýnýn içini döþeyen hücrelerden (epitel) kaynak alýr. Histolojik olarak þeffaf hücreli karsinom,papiller hücreli karsinom,toplayýcý kanal karsinomu,kromofob hücreli kanser olarak sýnýflanabilir.Böbrekte ayrýca renal pelvisten kaynaklanan ve pek çok bakýmdan mesanede görülen kanserlere benze üroteliyal kanser görülebilir.Çocukluk çaðýnda görülen nefroblastom(wilm’s tümörü) böbrek tümörlerinin %80’ini oluþtururEn sýk olarak 2-4 yaþlarýnda görülür. Böbrek hücreli kanser (renal cell ca) tüm kötü huylu böbrek tümörlerinin % 85 ini yetiþkin kanserlerinin de yaklaþýk % 3ünü teþkil eder. Günümüzde hala böbrek kanseri olan hastalarýn yaklaþýk %30 kadarý ilk taný anýnda yayýlmýþ durumdadýr. Ayrýca lokalize kanser nedeniyle nefrektomi yapýlan hastalarýn %20-30’unda da ileri dönemde metastatik hastalýk geliþmektedir. Erken taný konulup uygun tedavi verilirse böbrek kanserinin tamamen iyileþeceði unutulmamalýdýr. Erken evrede taný konulduðu takdirde böbrek kanserli hastalarýn yaþam oranlarý %70 ila %100 arasýnda olabilmektedir.

 

Böbrek Kanseri Geliþiminde Risk Faktörleri Nelerdir?
Böbrek kanseri genellikle 50-60 yaþlarý arasýnda ortaya çýkar. Erkekte kadýna göre 2 kat daha fazla görülür. Böbrek kanserinin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Ancak, araþtýrmacýlar böbrek kanseri geliþmesi açýsýndan bazý risk faktörleri belirlemiþlerdir. Ancak, bu risk faktörlerine sahip olan herkes böbrek kanserine yakalanmayacaðý gibi her böbrek kanserli hastada da bu risk faktörleri bulunmayabilir. Böbrek kanserlerinin kaynaðýnda kalýtýmsal (herediter) özellikler de önemli rol oynar. Böbrek tümörleri erken yaþta görülürse, çift taraflý ve böbrek içinde birden fazla sayýda ise herediter böbrek kanserleri akla gelmelidir. Bu kanserlere örnek olarak Von hippel lindau sendromu, Herediter papiller kanser, Herediter þeffaf hücreli kanser, Herediter renal onkositom verilebilir.

 

Kalýtýmsal olmayan diðer risk faktörleri aþaðýda sýralanmýþtýr.
1-Son dönem böbrek yetmezliði ve diyaliz

2-Son dönem böbrek yetmezliði ilr birlikte edinsel polikistik böbrek hastalýðý

3-Sigara ve tütün kullanýmý

4-Obesite

5-Metal iþçilerinde

6-Asbestozis

7-Kadmiyum maruziyetinde

8-Arsenik maruziyetinde

9-kuru temizlemede çalýþanlar

10-Hipertansiyon

11-Polikistik böbrek hastalýðý

12-Uzun dönem fenasetin kullanýmý

13-Uzun dönem idrar söktürücü (diüretik) kullanýmý

Böbrek kanserinde en sýk karþýmýza çýkan klinik belirti idrarda kanama, karýnda ele gelen sert kitledir ve aðrý olarak tanýmladýðýmýz 3’lü antite þeklindedir. Erken evredeki böbrek kanserlerinde genellikle hiçbir belirti vermemektedir ve baþka nedenlerle yapýlan ultrasonografi ya da radyolojik tetkikler sýrasýnda tesadüfi olarak tespit edililer. Taný en sýk evre 2 hastalýkta taný konulmaktadýr. Böbrek tümöründe þikayetler birkaç nedene baðlý ortaya çýkmaktadýr. Bunlar Bir baþka deyiþle erken taný konulduðunda tedavi hem daha kolay olmakta, hemde kanserden tamamen kurtulma olasýlýðý artmaktadýr. Ancak, tümör büyüdükçe ve yayýldýkça tamamen tedavi olasýðý azalmaktadýr. Rutin kontroller erken taný ihtimalini artýrmakta ve hastalýktan tamamen kurtulabilmeyi saðlamaktadýr. Görülme sýklýðýna göre aþaðýda sýralanan belirtilerden bir veya birkaçý böbrek kanserinin habercisi olabilir:

Aðrý en sýk görülen þikayettir, hastalarýn %41 i aðrý þikayeti ile doktora müracaat ederler,ikinci önemli þikayet ise kanamadýr,kanama idrar renginde deðiþiklik,koyu idrar yapma þeklinde olur,hastalarýn %38’inde hematüri görülür,diðer önemli bir þikayet ise o taraf böbrekte ele gelen þiþkinlik ve kitledir,bu þikayet hastalarýn %24’ünde görülen bir þikayettir.Diðer þikayetler ise genel olarak kanser hastalarýnda görülen þikayetlerdir,kilo kaybý,halsizlik yorgunluk,ayrýca böbrek kanserinden salýnan maddelerin oluþturduðu ateþ,hipertansiyon gibi þikayetlerde görülebilir.

Genel olarak idrarda kanamasý olan hastalara ilk tetkik olarak ultrason ve ilaçlý böbrek filmi çekilir. Ultrason günümüzde üriner sistemi görüntülemede ilk tercihdir, ucuz olmasý, kolay olmasý,acil þartlarda yapýlýyor olmasý nedeniyle ilk adým olarak yapýlmalýdýr.Ýntravenöz Pyelografi IVP (Ýlaçlý böbrek filmi); Kalsifikasyon adý verilen birikimler bu filmlerde beyaz lekeler halinde gözlenebilir. Ýntravenöz
pyelografinin tek baþýna doðruluk oraný %75’dir.

Bilgisayarlý tomografi : Böbrek kanserlerinin teþhisinde ultrason ve ilaçlý böbrek filminden daha hassastýr. BT Nil tanýdaki doðruluk oraný %95 dir.Kitlenin lokalizasyonu boyutu lokal tutulumu ve çevre dokulara yayýlýmý hakkýnda bilgi verir.

MR Görüntüleme; Yan etkilerinin az olmasý, kitlelerin yapýsýný yüksek doðrulukla göstermesi, böbrek yetmezliði ve kontrast madde alerjisi olanlarda uygulanabilir olmasý, renal ven ve vena cava trombüslerini kontrast madde gereksinimi olmadan göstermesi en önemli avantajlarýdýr.

Sintigrafi: Kemik metastazý düþünülen durumlarda kemik aðrýsý ve alkalen fosfataz yüksekliði durumunda yararlý olur.

PET(pozitron emisyon tomografisi)Metastazý olan hastalarýn tedavisi ve seyri hakkýnda yol göstericidir.

Biyopsi; Bazý vakalarda teþhis konusunda çok þüphe varsa gündeme gelebilir ve genellikle bilgisayarlý tomografi rehberliðinde yapýlabilir. Ancak biyopsinin deðerlendirilmesinde sýkýntýlarý vardýr.

 

Böbrek Kanserinde Tedavi

Radyasyon tedavisi: Radyasyon tedavisi vücut dýþýndaki radyoaktif bir kaynaktan
gelen yüksek enerji içeren ýþýnlarýn kanser hücrelerini öldürmek için kullanýlmasýna
dayanýr. Radyoterapinin etkinliði farklý kanser türlerinde deðiþiktir. Ancak böbrek
kanseri radyasyon tedavisinin az etkilediði kanserlerden biridir. Bu nedenle böbrek
kanserinin kesin tedavisinde yerinin olmadýðý kabul edilmektedir.

Biyolojik tedavi (immunoterapi): Ýnterleukin-2 ve interferon, biyolojik tedavide
kullanýlan ve aslýnda vücutta da doðal olarak üretilen savunma sisteminin silahlarý
olarak nitelendirilebilecek maddelerdir. Dýþarýdan vücuda verilmek suretiyle hastanýn baðýþýklýk
sisteminin daha iyi kullanýlmasý ve güçlendirilmesi amaçlanmaktadýr. Yayýlmýþ kanserli hastalarýn
yaklaþýk %20’si bu tedaviye yanýt vermektedir. Bu maddelerin uygulanmasý doktor tarafýndan belirlenen
bir program dahilinde olmaktadýr. Yan etkileri nedeniyle son derece dikkatli ve deneyimli merkezlerde
uygulanmasý uygundur. Biyolojik tedavi sýrasýnda hasta yan etkilerinin izlenebilmesi için çoðu kez
hastanede kalýr. Bu tedaviler yan etki olarak kas aðrýsý, halsizlik, dikkat kaybý, ateþ, kusma ve ishale
neden olabilir. Hastalar genelde kendilerini çok yorgun hissederler. Bazýlarýnda deri dökülmesi olur.
Bu problemler çok ciddi olabilir ama tedavi bitince bu etkiler kaybolur.

Kemoterapi: Kemoterapi kanserli hücreleri öldürmek için ilaç kullanýlmasýdýr. Diðer birçok kanserde
etkili olmasýna raðmen böbrek kanserinde çok sýnýrlý bir etki gösterir.

Buna raðmen araþtýrmacýlar yeni ilaç ve ilaç kombinasyonlarýný denemektedirler. Kemoterapinin yan etkileri
verilen ilaçlara göre deðiþir. Genelde kanser ilaçlarý hýzla büyüyen kan hücrelerini etkiler ve saç dökülmesine
sebep olur. Sonuç olarak hastalýklara karþý direnç kaybý ve enerji kaybýna uðrarlar.

Hormon tedavisi: Hormonlarla hücrenin büyümesi kontrol altýna alýnmaya çalýþýlýr.
Hormon tedavisi ilerlemiþ böbrek kanserlerinde kullanýlýr. Progesteron böbrek
kanserinde en sýk kullanýlan hormondur. Sýklýkla yakýnmalarý geçici olarak azaltmak
için “palyatif tedavi” olarak kullanýlýr. Bugün artýk tedavi edici olarak kabul edilmemektedir. Yan etkileri genelde
orta derecededir. Progesteron içeren ilaçlar kilo