Genel Bilgiler

Konuþma bozuklularý

Konuþma bozukluklarýný, yaygýnlýðýna göre gecikmiþ konuþma, artikülasyon bozukluklarý ve kekemelikolarak sýnýflayabiliriz. Gecikmiþ konuþma bozukluðunda bireyin yaþýna göre geri bir konuçmaya sahip olmasý ya da hiç konuþamamasý-mutizm- durumu vardýr. Artikülasyon bozukluðunda ise konuþmanýn ses uyumuyla ilgili sorun vardýr.Belli sesleri çýkartamama,telaffuz edememe gibi sorunlar yaþanýr. Kekemelikte ise ritim sorunu vardýr. Ayný kelimeye tekrarlama ya da bir kelimenin baþ hecesinde takýlýp kalam, konuþmaya baþlayamama gibi sorunlar yaþanýr.

Kekemelik

Kekemelik, konuþmanýn akýcýlýðý ve ritmi ile ilgili bir iletiþim bozukluðudur.
Akýcý konuþmada ritim ve zamanlama büyük önem taþýr. Hýz, vurgulama ve doðru yerde duraklamalar açýsýndan farklýlýklar olsa da akýcý konuþmada sözcükler ve sözcük gruplarý kendiliðinden akar. Akýcýlýkta ortaya çýkan bozukluklar, uygun olmayan duraklamalar, tekrarlar ve benzer problemler konuþmanýn doðal akýþýný etkiler.Ýþte ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla ortaya çýkan konuþmanýn akýcýlýðýnýn bozulduðu bu durum kekemelik olarak adlandýrýlýr. Artýk, kiþinin ne konuþtuðundan çok nasýl konuþtuðu dikkat çekmeye baþlar. Konuþan kiþi de dinleyenler gibi durumu fark ettiðinde, konuþma güçlüðüne korku ve endiþe de eþlik eder. Bazý durumlarda belirgin yüz ve vücut hareketleri konuþma çabasý ile birlikte görülebilir.

Kekemeliðin özellikleri

Her kekemelik bir diðerinden farklýdýr. Ancak özelliklerini aþaðýdaki þekilde gruplamak mümkündür:
resim -Normal sayýlamayacak þekilde seslerin, hecelerin, sözcüklerin ve cümlelerin tekrar edilmesi; p- p-..peki, ol-ol olmaz, ben de- ben de- bende geleceðim... gibi.
-Sözcüklerin bitirilmeden býrakýlmasý.
-Düzensiz solunum ve kararsýz konuþmaya baðlý olarak sözcüklerde alýþýlmadýk vurgulamalarýn ortaya çýkmasý: Patlamalar gibi.
-Seslerin olaðan dýþý uzamalarý f f f fare gibi.
-Belli bir sesin çýkartýlmasý ve konuþma sýrasýndaki gerginliðin atýlmamasý, nefesin engellenmesine ve týkanmasýna yol açar. Karþýlýklý konuþmayý kontrol edebilmek için gösterilen mücadelenin iþaretleri açýk olarak görülebilir. -Konuþmanýn akýcýlýðý ve ritmi bozulmakla birlikte yüzde gerilim, kaþ-göz oynatma, baþýn anî hareketleri, bütün bedende istenmeyen jestler gözlenebilir ve her ses birimi bu týkanmalardan etkilenebilir.
-Konuþmada güçlük yaþandýðý anda bazen fazladan sözcük ve sesler eklenir: Aman!, ya!, yani!, þey! gibi.
-Bazý ortamlarda sözcükler, konuþulan konuya uygun olmayacak þekilde dolambaçlý yollarla söylenebilir. Kekemeliði olanlar hangi sözcük ve seslerin onlar için problem yaratacaðýný bilirler ve bu durumdan sözcük oyunlarýyla kaçmaya çalýþýrlar. Ya da sözel iletiþime girmeyip sessiz kalmayý tercih ederler.

Kekemeliðe Ne Yol Açar?
Kekemeliðin nedenleri konusunda ileri sürülen görüþler oldukça deðiþik ve çoktur. Kimi uzmanlar, kekemeliði yapýsal bir bozukluk olarak ele alýrken, kimi öðrenilmiþ bir davranýþ, bir direniþ belir­tisi olarak tanýmlamakta, bir baþkasý da çevresel nedenlerin kekemelikte önemli bir rol oynadýðý görüþünü savunmaktadýr. Son zamanlarda genler üzerinde yapýlan çalýþmalar önem kazanmakta ve umut verici çalýþmalar devam etmektedir. Ancak, yaygýn olarak kekemeliðin tek bir nedene baðlý olarak ortaya çýkmadýðý görüþü hâkimdir.
Kekemelik Genellikle Hangi Yaþta Ortaya Çýkar?
Kekemelik, genellikle dil geliþiminin erken dönemlerinde ortaya çýkar (2-6 yaþ).
Bazý durumlarda, okul çaðýnda, nadiren yetiþkinlikte de ortaya çýktýðý görülebilir.

Kekemelik Cinsiyete Göre Farklýlýk Gösterir mi?
Evet... Kekemelik erkek çocuklarda, kýz çocuklarda görüldüðünden daha yaygýn olarak görülür, þiddeti ve sürekliliði de kýz çocuklara göre fazladýr.

Herkes Zaman Zaman Kekeler mi ?
Evet... Pek çok çocuk dil ve konuþma geliþiminde normalolarak deðerlendirilebilecek bir kekemelik dönemi yaþar. Okul öncesi pek çok çocuðun kekemeliðin sýnýrlarýndan kekeme olmadan döndükleri görülmüþtür. 2-6 yaþ arasýnda çocuðun düþünme hýzý sözcükleri çýkarabilme hýzýndan fazladýr. Bu nedenle çocukta geçici bir kekemelik, konuþma geliþiminin doðal bir sonucu olarak görülebilir. Bu hemen kekemelik olarak etiketlenmemelidir. çocuk konuþurken duraklar, ses, hece ve sözcük tekrarlan yapar, ama kendisi bunun farkýnda deðildir. Küçük çocuklarýn dili öðrenme süreçlerinde bu türden konuþma sorunlarý yaþamalarý doðaldýr. Çocuðun çevresindekiler konuþmasýný düzeltmesi için baskýda bulunmazsa, çocuðun dikkati konuþmasý üzerine çekilmezse bu durum kendiliðinden düzelir.

Kekemelik Sürekli midir?
Hayýr.. Kekemeliði olan insanlarýn konuþmalarýnýn akýcý ve düzgün olduðu zamanlar da vardýr. Örneðin, Ýletiþim ile ilgili kaygýnýn olmadýðý ortamlarda, þarký söylerken, oyun oynarken, hayvanlarla konuþurken vb. normal akýcýlýkta konuþabilirler. (Kaynak:T.C. Milli Eðitim Bakanlýðý, Kekeme Bir Çocuðum Var, Aile El Kitabý