Genel Bilgiler
Giriş
Bu Makalenin Amacý
Myom nedeniyle rahmin cerrahi olarak alýnmasýnýn istenmediði durumlarda, rahmin tam olarak çýkartýlmasý yerine yalnýzca myomlarýn alýnabileceði ve rahmin korunabileceði konusuna özel olarak dikkat çekmek amacýyla bu makale yazýlmýþtýr.
Myomektomi Tanýmý
Myomektomi, rahim duvarýndan myom adý verilen yumrularýn (fibroid) cerrahi yolla çýkartýlmasý demektir. Adet zamaný ilaç tedavisine cevap vermeyen kasýk aðrýsý, aþýrý kanama gibi semptomlara neden olan myomu olan kadýnlarýn yaklaþýk üçte birine rahmin tam olarak çýkartýlmasý anlamýna gelen histerekromi operasyonu yapýlmaktadýr. Myom tanýsý konduðu halde, çocuk doðurma yaþýndaki kadýnlara ve rahminin operasyonla alýnmasýný istemeyen kadýnlara myomektomi ameliyatý yapýlarak rahmi korunmalýdýr.
Operasyondan Önce Tedavi
Operasyondan üç ay önce baþlanýlarak ayda bir kez GnRH analoglarý ile tedavi myomlarýn küçülmesini saðlar, böylece operasyon daha küçük bir kesi ile ve daha az kan kaybý ile gerçekleþtirilmiþ olur. Bu tedavi sýrasýnda adetler kesilir, kanama olmaz. Böylece operasyona kadar myoma baðlý olan kanama duracaðý için hastanýn anemisi de düzelmiþ olur, dýþardan kan transfüzyonuna çok zaman gerek kalmaz. Buna raðmen bu ilacý kullanmak doktorlarýn tercihlerine baðlýdýr. Çünkü GnRH analoglarý geçici olarak menopoz semptomlarýna yol açarak gece terlemesi, ateþ basmasý gibi istenmeyen yan etkiler doðurur. Ayrýca bu ilaçlar rahimde bulunan küçük çaplý myomlarý görünmez hale getirir, bu nedenle oprasyonda bu myomlar çýkartýlamadýðý için ilerde bu küçük myom nüveleri büyüyerek ikinci bir operasyon gerektirebilir. Bu üç aylýk tedaviden sonra myomektomi operasyonu yapýlmazsa myomlar kýsa süre sonra tekrar eski boyutuna kavuþur.
Myomektomi Operasyonu Riskleri
Her türlü cerrahi operasyonda olduðu gibi myomektomi operasyonu da özellikle bu konuda deneyimi az tecrübesiz ellerde yapýldýðýnda, çok çeþitli riskleri beraberinde getirebilir.
Buna raðmen bu komplikasyonlar tecrübeli ve uygun eðitim almýþ doktorlar tarafýndan yapýldýðý zaman oldukça nadirdir. Myomektomi operasyonunda olabilecek riskler konusunda kadýnlarýn uyarýlmasý gerekir.
Myomektomide olabilecek komplikasyonlar:
Aðrý, geç dönemde barsak týkanýklýðý, anemi, infertilite (kýsýrlýk), pelvik adezyon (yapýþýklýk), operasyon sýrasýnda histerektomiye dönme olasýlýðý ve daha sonra tekrar operasyon gerekliliði, operasyondan sonra gebelik olduðunda sezaryen olasýlýðý ve myomlarýn % 99’dan fazla bir kýsmýnýn benign olmasýna raðmen çok nadir kanser olasýlýðýnýn da var olduðu gibi riskler operasyona girecek hastalar tarafýndan önceden bilinmelidir.
Myomektomi komplikasyon oraný %3-%9
Myomun yeniden oluþma oraný %15
Pelvik adezyon oraný %15-%53
Myomektomi Operasyon Teknikleri
Küçük myomlar laparoskopi ya da histereskopi yöntemi ile küçük bir insizyondan alýnabildiði halde, büyük myomlar rahimde bulunduklarý konuma uygun olarak ya abdominal (karýndan) ya da vaginal kesi ile alýnmaktadýr.
Histeroskopik Myomektomi: Rahim iç duvardaki myomlar vaginal yoldan uygun histereskop aleti ile servixten uterus içine girilerek çýkartýlýr.
Laparoskopik Myomektomi: Rahim dýþ yüzünde olan saplý (pediküllü) myomlar bu yolla ortadan kaldýrýlýr. Göbek altýndan açýlan küçük bir insizyon ile pelvik kaviteye girilir.
Abdominal Myomektomi (laparotomik yolla myomektomi): Ya genel, spinal ya da epidural anestezi altýnda yapýlýr. Kanamanýn çok olabileceði damarlara yakýn ve tehlikeli konumda yerleþmiþ olan basý semptomlarý oluþturan myomlarýn ya da uterin kaviteyi baský altýna alan aþýrý büyük myomlarýn çýkartýlmasýnda abdominal yol tercih edilir. Bu durumda ya ’’bikini kesisi’’ adý verilen horizontal kesi ya da ortadan göbek altýndan vertikal kesi yapýlarak batýn açýlýr. Uterus duvarýna gömülü myomlar yakalanarak her biri tek tek çýkartýlýr. Rahim duvarýnda kanama ve enfeksiyona engel olmak için her bir açýklýk tek tek kapatýlýr.
Myom nedeniyle gebe kalamayan ya da düþük yapan kadýnlarýn gebe kalabilmesi için myomektomi operasyonu bir an önce gerçekleþtirilmelidir. Çünkü operasyondan sonra da sezaryen olmuþ bir hasta gibi en az bir yýl gebe kalmasý sakýncalýdýr.
Hastalarýn standart operasyondan sonra normal aktivitelerine geri dönmeleri dört- altý hafta sürer. Laparoskopi ya da hysteroskopi ile myomektomi gerçekleþtirildi ise iyileþme süresi daha kýsa olup bir- iki haftayý alýr.
Myomektomi Operasyonuna Alternatifler
-Total histerektomi: Uterusun tam olarak çýkartýlmasý.
-Subtotal histerektomi: Uterusun korpus kýsmýnýn çýkartýlmasý, servixin býrakýlmasý.
-Fibroid embolizasyon: Nisbeten yeni ve invaziv bir tekniktir, myomu besleyen kan damarlarýný bloke ederek myomlarýn küçülmesi ve semptomlarýn düzelmesi esasýna dayanýr. Femoral artere uygulanan bir kateter yoluyla kan damarýna ulaþýlýr ve bu damarýn içine kan akýmýný kesen ince partiküller enjekte edilir.
Sonuç:
Rahminin korunmasýný isteyen, rahim alýnmasýna baðlý postoperatif komplikasyonlar (vaginanýn kýsalmasý, vagen cuffunda skar oluþmasý, idrar kaçýrma, idrar torbasýnýn sarkmasý v.s.) yaþamak istemeyen kadýnlarýn myom nedeniyle rahminin tamamýný aldýrmadan önce myomektomi operasyonu gibi bir alternatife baþvurabileceðinin bilincinde olmasý oldukça önemlidir.
Giriþ
Bu Makalenin Amacý
Myom nedeniyle rahmin cerrahi olarak alýnmasýnýn istenmediði durumlarda, rahmin tam olarak çýkartýlmasý yerine yalnýzca myomlarýn alýnabileceði ve rahmin korunabileceði konusuna özel olarak dikkat çekmek amacýyla bu makale yazýlmýþtýr.
Myomektomi Tanýmý
Myomektomi, rahim duvarýndan myom adý verilen yumrularýn (fibroid) cerrahi yolla çýkartýlmasý demektir. Adet zamaný ilaç tedavisine cevap vermeyen kasýk aðrýsý, aþýrý kanama gibi semptomlara neden olan myomu olan kadýnlarýn yaklaþýk üçte birine rahmin tam olarak çýkartýlmasý anlamýna gelen histerekromi operasyonu yapýlmaktadýr. Myom tanýsý konduðu halde, çocuk doðurma yaþýndaki kadýnlara ve rahminin operasyonla alýnmasýný istemeyen kadýnlara myomektomi ameliyatý yapýlarak rahmi korunmalýdýr.
Operasyondan Önce Tedavi
Operasyondan üç ay önce baþlanýlarak ayda bir kez GnRH analoglarý ile tedavi myomlarýn küçülmesini saðlar, böylece operasyon daha küçük bir kesi ile ve daha az kan kaybý ile gerçekleþtirilmiþ olur. Bu tedavi sýrasýnda adetler kesilir, kanama olmaz. Böylece operasyona kadar myoma baðlý olan kanama duracaðý için hastanýn anemisi de düzelmiþ olur, dýþardan kan transfüzyonuna çok zaman gerek kalmaz. Buna raðmen bu ilacý kullanmak doktorlarýn tercihlerine baðlýdýr. Çünkü GnRH analoglarý geçici olarak menopoz semptomlarýna yol açarak gece terlemesi, ateþ basmasý gibi istenmeyen yan etkiler doðurur. Ayrýca bu ilaçlar rahimde bulunan küçük çaplý myomlarý görünmez hale getirir, bu nedenle oprasyonda bu myomlar çýkartýlamadýðý için ilerde bu küçük myom nüveleri büyüyerek ikinci bir operasyon gerektirebilir. Bu üç aylýk tedaviden sonra myomektomi operasyonu yapýlmazsa myomlar kýsa süre sonra tekrar eski boyutuna kavuþur.
Myomektomi Operasyonu Riskleri
Her türlü cerrahi operasyonda olduðu gibi myomektomi operasyonu da özellikle bu konuda deneyimi az tecrübesiz ellerde yapýldýðýnda, çok çeþitli riskleri beraberinde getirebilir.
Buna raðmen bu komplikasyonlar tecrübeli ve uygun eðitim almýþ doktorlar tarafýndan yapýldýðý zaman oldukça nadirdir. Myomektomi operasyonunda olabilecek riskler konusunda kadýnlarýn uyarýlmasý gerekir.
Myomektomide olabilecek komplikasyonlar:
Aðrý, geç dönemde barsak týkanýklýðý, anemi, infertilite (kýsýrlýk), pelvik adezyon (yapýþýklýk), operasyon sýrasýnda histerektomiye dönme olasýlýðý ve daha sonra tekrar operasyon gerekliliði, operasyondan sonra gebelik olduðunda sezaryen olasýlýðý ve myomlarýn % 99’dan fazla bir kýsmýnýn benign olmasýna raðmen çok nadir kanser olasýlýðýnýn da var olduðu gibi riskler operasyona girecek hastalar tarafýndan önceden bilinmelidir.
Myomektomi komplikasyon oraný %3-%9
Myomun yeniden oluþma oraný %15
Pelvik adezyon oraný %15-%53
Myomektomi Operasyon Teknikleri
Küçük myomlar laparoskopi ya da histereskopi yöntemi ile küçük bir insizyondan alýnabildiði halde, büyük myomlar rahimde bulunduklarý konuma uygun olarak ya abdominal (karýndan) ya da vaginal kesi ile alýnmaktadýr.
Histeroskopik Myomektomi: Rahim iç duvardaki myomlar vaginal yoldan uygun histereskop aleti ile servixten uterus içine girilerek çýkartýlýr.
Laparoskopik Myomektomi: Rahim dýþ yüzünde olan saplý (pediküllü) myomlar bu yolla ortadan kaldýrýlýr. Göbek altýndan açýlan küçük bir insizyon ile pelvik kaviteye girilir.
Abdominal Myomektomi (laparotomik yolla myomektomi): Ya genel, spinal ya da epidural anestezi altýnda yapýlýr. Kanamanýn çok olabileceði damarlara yakýn ve tehlikeli konumda yerleþmiþ olan basý semptomlarý oluþturan myomlarýn ya da uterin kaviteyi baský altýna alan aþýrý büyük myomlarýn çýkartýlmasýnda abdominal yol tercih edilir. Bu durumda ya ’’bikini kesisi’’ adý verilen horizontal kesi ya da ortadan göbek altýndan vertikal kesi yapýlarak batýn açýlýr. Uterus duvarýna gömülü myomlar yakalanarak her biri tek tek çýkartýlýr. Rahim duvarýnda kanama ve enfeksiyona engel olmak için her bir açýklýk tek tek kapatýlýr.
Myom nedeniyle gebe kalamayan ya da düþük yapan kadýnlarýn gebe kalabilmesi için myomektomi operasyonu bir an önce gerçekleþtirilmelidir. Çünkü operasyondan sonra da sezaryen olmuþ bir hasta gibi en az bir yýl gebe kalmasý sakýncalýdýr.
Hastalarýn standart operasyondan sonra normal aktivitelerine geri dönmeleri dört- altý hafta sürer. Laparoskopi ya da hysteroskopi ile myomektomi gerçekleþtirildi ise iyileþme süresi daha kýsa olup bir- iki haftayý alýr.
Myomektomi Operasyonuna Alternatifler
-Total histerektomi: Uterusun tam olarak çýkartýlmasý.
-Subtotal histerektomi: Uterusun korpus kýsmýnýn çýkartýlmasý, servixin býrakýlmasý.
-Fibroid embolizasyon: Nisbeten yeni ve invaziv bir tekniktir, myomu besleyen kan damarlarýný bloke ederek myomlarýn küçülmesi ve semptomlarýn düzelmesi esasýna dayanýr. Femoral artere uygulanan bir kateter yoluyla kan damarýna ulaþýlýr ve bu damarýn içine kan akýmýný kesen ince partiküller enjekte edilir.
Sonuç:
Rahminin korunmasýný isteyen, rahim alýnmasýna baðlý postoperatif komplikasyonlar (vaginanýn kýsalmasý, vagen cuffunda skar oluþmasý, idrar kaçýrma, idrar torbasýnýn sarkmasý v.s.) yaþamak istemeyen kadýnlarýn myom nedeniyle rahminin tamamýný aldýrmadan önce myomektomi operasyonu gibi bir alternatife baþvurabileceðinin bilincinde olmasý oldukça önemlidir.