Tüm Bölümler » Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon »
Çene Eklemi Aðrýsý (Temporomandibüler Aðrý Sendromu)
x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Çene Eklemi Aðrýsý (Temporomandibüler Aðrý Sendromu)
Çene eklemine temporomandibüler (TME) eklem diyoruz. TME eklem makara þeklinde hareket eder ve ayný zamanda kayma hareketi yapar. Bu eklem ayný zamanda menisküsü bulunan bir eklemdir. Temporomandibüler eklem aðrýsý sýk karþýlaþýlan bir hastalýktýr ve tedavisi oldukça karýþýktýr.
Temporomandibüler eklem aðrýsý; yemek yerken, konuþurken, çene açýlýp kapandýðýnda, þakaklarda, çenenin yanlarýnda aðrý olmasýdýr. Bu hastalar ayný zamanda sinirli ve sýk sýk baþ aðrýsý çeken hastalardýr. Daha sýk genç insanlarda görülen bir hastalýk olan temporomandibüler eklem aðrýsý; diþ aðrýlarý, baþ ve boyun aðrýlarýndan sonra baþ ve boyun bölgesini en sýk etkileyen hastalýklardan biridir.
Temporomandibüler eklem, komþu yapýlardaki bozukluklardan etkilenebileceði gibi, sistemik romatizmal hastalýklardan da etkilenebilir. Sistemik sebepler kapsül içi yapýlarý bozarken, yerel faktörler kapsül dýþýnda sorun oluþturur. Bu nedenle tedavisi bazen çok zor olabilen temporomandibüler aðrý sendromunda rahatsýzlýðýn kaynaðýnýn iyi bilinmesi ve buna yönelik tedavi uygulanmasý gerekir. TME aðrýsý tedavisinde; romatolog, çene cerrahý, diþ hekimi, psikiatrist, ortopedist, KBB uzmaný, fiziksel týp ve rehabilitasyon uzmaný birlikte rol alýrlar.
Böyle bir rahatsýzlýðý olan kiþilerde görülen belirtiler; çene hareketleri sýrasýnda ve sert lokmalarý çiðnerken artan künt bir aðrý, çenede kýtýrtý, bazen açýldýðýnda çenenin aðrýlý tarafa doðru kaymasý, açýlýp kapanýrken takýlmasý ve tutukluk, bu kiþilerin uyurken diþlerini fazla sýkmalarý, diþlerini birbirine sürtmeleri ve týrnaklarýný yeme, çene etlerini, dudaklarýný ýsýrma gibi alýþkanlýklar göze çarpabilir. Yaþam biçimlerinde ve doktorun hastada aldýðý öyküde de özellikler olabilir. Aþýrý endiþelilik, depresyon, uyku bozukluðu ve strese baðlý baþ aðrýlarý bunlardan bazýlarýdýr.
Eðer, diþlerden doðan bir sebep yoksa ve gerekli, incelemeler yapýldýktan sonra TM eklem içindeki menisküs ile ilgili bir patoloji bulunamamýþsa, yukarýdaki alýþkanlýklar ve ekleme sürekli darbe veren travmalar nedeni ile eklem içi yapýlarda bir zedelenme olabilir. Uykuda ve stres durumunda sürekli diþlerin sýkýlmasý, çene etrafýndaki çiðneme kaslarýnda kasýlmaya sebep olup aðrýya yol açabilir.
Tedavide ana prensipler þunlardýr
Aðýzda ve diþlerde bir enfeksiyon olup olmadýðýndan emin olmak,
Çene aðrýsýna neden olabilecek mekanik sebepleri saptamak (diþ gýcýrdatmak, çiðneme kaslarýnda spazm vb.)
Aðrýlara neden olabilecek romatizmal hastalýklarý araþtýrmak (RA, JRA)
Geceleri hasta diþlerini sýkýyor yada gýcýrdatýyorsa diþler arasýna ýsýrmak için özel yapýlmýþ bir gereç koymak.
Hastaya, gerekiyorsa kas gevþetici ve/veya antidepresan, anksiyolitik ilaçlar vermek.
Gerekirse temporomandibüler eklem içine, özel bir yöntemle lokal anestetik ve kortizon ve/veya bazen de hyalurünik asit karýþýmý olan ilaçlarýn enjeksiyonunu yapmak
Ayrýca ekleme derin ve yüzeysel ýsýtýcýlar, izometrik çene egzersizleri verilebilir.
Çene eklemine temporomandibüler (TME) eklem diyoruz. TME eklem makara þeklinde hareket eder ve ayný zamanda kayma hareketi yapar. Bu eklem ayný zamanda menisküsü bulunan bir eklemdir. Temporomandibüler eklem aðrýsý sýk karþýlaþýlan bir hastalýktýr ve tedavisi oldukça karýþýktýr.
Temporomandibüler eklem aðrýsý; yemek yerken, konuþurken, çene açýlýp kapandýðýnda, þakaklarda, çenenin yanlarýnda aðrý olmasýdýr. Bu hastalar ayný zamanda sinirli ve sýk sýk baþ aðrýsý çeken hastalardýr. Daha sýk genç insanlarda görülen bir hastalýk olan temporomandibüler eklem aðrýsý; diþ aðrýlarý, baþ ve boyun aðrýlarýndan sonra baþ ve boyun bölgesini en sýk etkileyen hastalýklardan biridir.
Temporomandibüler eklem, komþu yapýlardaki bozukluklardan etkilenebileceði gibi, sistemik romatizmal hastalýklardan da etkilenebilir. Sistemik sebepler kapsül içi yapýlarý bozarken, yerel faktörler kapsül dýþýnda sorun oluþturur. Bu nedenle tedavisi bazen çok zor olabilen temporomandibüler aðrý sendromunda rahatsýzlýðýn kaynaðýnýn iyi bilinmesi ve buna yönelik tedavi uygulanmasý gerekir. TME aðrýsý tedavisinde; romatolog, çene cerrahý, diþ hekimi, psikiatrist, ortopedist, KBB uzmaný, fiziksel týp ve rehabilitasyon uzmaný birlikte rol alýrlar.
Böyle bir rahatsýzlýðý olan kiþilerde görülen belirtiler; çene hareketleri sýrasýnda ve sert lokmalarý çiðnerken artan künt bir aðrý, çenede kýtýrtý, bazen açýldýðýnda çenenin aðrýlý tarafa doðru kaymasý, açýlýp kapanýrken takýlmasý ve tutukluk, bu kiþilerin uyurken diþlerini fazla sýkmalarý, diþlerini birbirine sürtmeleri ve týrnaklarýný yeme, çene etlerini, dudaklarýný ýsýrma gibi alýþkanlýklar göze çarpabilir. Yaþam biçimlerinde ve doktorun hastada aldýðý öyküde de özellikler olabilir. Aþýrý endiþelilik, depresyon, uyku bozukluðu ve strese baðlý baþ aðrýlarý bunlardan bazýlarýdýr.
Eðer, diþlerden doðan bir sebep yoksa ve gerekli, incelemeler yapýldýktan sonra TM eklem içindeki menisküs ile ilgili bir patoloji bulunamamýþsa, yukarýdaki alýþkanlýklar ve ekleme sürekli darbe veren travmalar nedeni ile eklem içi yapýlarda bir zedelenme olabilir. Uykuda ve stres durumunda sürekli diþlerin sýkýlmasý, çene etrafýndaki çiðneme kaslarýnda kasýlmaya sebep olup aðrýya yol açabilir.
Tedavide ana prensipler þunlardýr
Aðýzda ve diþlerde bir enfeksiyon olup olmadýðýndan emin olmak,
Çene aðrýsýna neden olabilecek mekanik sebepleri saptamak (diþ gýcýrdatmak, çiðneme kaslarýnda spazm vb.)
Aðrýlara neden olabilecek romatizmal hastalýklarý araþtýrmak (RA, JRA)
Geceleri hasta diþlerini sýkýyor yada gýcýrdatýyorsa diþler arasýna ýsýrmak için özel yapýlmýþ bir gereç koymak.
Hastaya, gerekiyorsa kas gevþetici ve/veya antidepresan, anksiyolitik ilaçlar vermek.
Gerekirse temporomandibüler eklem içine, özel bir yöntemle lokal anestetik ve kortizon ve/veya bazen de hyalurünik asit karýþýmý olan ilaçlarýn enjeksiyonunu yapmak
Ayrýca ekleme derin ve yüzeysel ýsýtýcýlar, izometrik çene egzersizleri verilebilir.