x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Perthes Hastalýðý
Perthes hastalýðý büyüme döneminde oluþan ve kalça ekleminin femur (uyluk kemiði) baþýnda dolaþýmýn bozulmasýna baðlý beslenme bozukluðu yapan zamanla kalça eklemini oluþturan kemiklerden femur baþýnýn erime ve ileri dönemlerde femur baþýnýn yozlaþmasýna yol açan bir hastalýktýr. Dolaþým bozukluðu geçici bir durumdur. Kalça eklemi iki kemikten oluþur femur ve asetabulum (kalça eklemi yuvasý). Perthes hastalýðý femur (uyluk kemiði) baþýnýn hastalýðýdýr asetabulum etkilenmemiþtir. Perthes hastalýðýnda femur baþýnda dolaþým bozukluðuna baðlý erime, küçülme, þekil bozukluðu olur.
Hastalýðýn sebebiyle ilgili pek çok teori ortaya atýlmýþtýr: enfeksiyon, eklemde sývý artýþý, travma ve doðumsal anomaliler. Hastalýðýn sebebi tam olarak bilinmemekle beraber vücuttaki büyüme hormonunu bu olaya yol açtýðý düþünülmektedir. Erkek çocuklarýnda kýzlara oranla 4-5 kat daha fazla görülür. Hastalýðýn baþlama yaþý 3-12 yaþlardýr fakat sýklýkla 6-8 yaþlarýnda görülür. Genellikle tek kalçada tutulum vardýr. % 10 oranýnda her iki taraflýdýr.
perthes.jpg
BELÝRTÝLER NELERDÝR?
Hastanýn þikayetleri her zaman çok belirgin deðildir. Ýlk þikayetler zaman zaman olan kalça ve diz aðrýsýdýr. Aðrý þiddetli deðildir ve birkaç ay önemsenmeden devam edebilir. Kalça hareketleri zor yapýlýr ve aðrýlýdýr. Spor veya oyun sonrasýnda aðrý ve topallama artar. Sabahlarý normal yürüyen çocuk akþamlarý topallamaya baþlar. Doktora ilk müracaat genellikle topallamanýn fark edilmesinden 1-2 hafta sonra olur. Çocuk o bacaðýný diðerine göre kýsalmýþ hisseder. Fiziksel aktivite belirtileri artýrýr.
Diz aðrýsý
Kalça hareketlerinde aðrý ve kýsýtlýlýk
Topallama
Uzun süre þikayeti olanlarda kas zayýflýðý
NASIL TEÞHÝS EDÝLÝR?
Ailenin gözlemi ve muayene bulgularý
Röntgen (ilk dönemde belirti vermez), kaliteli ve uzman deðerlendirmeli
MR, teþhis koydurucu ancak pahalýdýr
Sintigrafi, fazla miktarda radyasyon alýnýr
Hastalýðýn baþlama yaþý önemlidir genellikle 8 yaþ altýnda görülenlerde düzelme þansý daha fazladýr. Hastalýðýn 4 dönemi vardýr.
1. dönemde: kalça ekleminde sývý artýþý vardýr
2. dönemde: kýkýrdakta yumuþama ve zedelenme
3. dönemde: kalça eklemi büyüme çekirdeðinde erime, küçülme
4. dönemde: düzelme, rejenerasyon (yeniden yapýlanma)
Ancak düzelme olsa bile bazen kalça ekleminde deformite olur ve ileriki dönemlerde kalça kireçlenmesine zemin hazýrlar. Bütün hastalar bu dönemlerin hepsini sýrayla geçirirler. Hastalýk süreci birkaç aydan birkaç yýla kadar deðiþir. En önemli olay hastalýðýn baþlangýç yaþýdýr. Ne kadar erken baþlarsa sonuç o kadar iyidir. Genellikle 7 yaþ altýnda baþlayanlarýn düzelme miktarý daha fazladýr.
Tedaviyi etkileyen faktörler;
hastalýðýn baþlangýç yaþý
erken teþhis
hastalýðýn kalça eklemini tutma oraný ve þiddeti
femur baþýnýn asetabulumdan taþýp taþmamasý
kalça hareketlerinde kýsýtlýlýk olup olmamasý
Hastalýðýn baþlangýç yaþýný ve kalçanýn tutulum miktarýný deðiþtirme þansý yoktur fakat kas spazmýný azaltarak kalça eklemi yerinde tutulabilir. Kalça ekleminin geliþmesi iki kemiðin uyum içinde iç içe olmasý sayesinde olur.
Perthes hastalýðý büyüme döneminde oluþan ve kalça ekleminin femur (uyluk kemiði) baþýnda dolaþýmýn bozulmasýna baðlý beslenme bozukluðu yapan zamanla kalça eklemini oluþturan kemiklerden femur baþýnýn erime ve ileri dönemlerde femur baþýnýn yozlaþmasýna yol açan bir hastalýktýr. Dolaþým bozukluðu geçici bir durumdur. Kalça eklemi iki kemikten oluþur femur ve asetabulum (kalça eklemi yuvasý). Perthes hastalýðý femur (uyluk kemiði) baþýnýn hastalýðýdýr asetabulum etkilenmemiþtir. Perthes hastalýðýnda femur baþýnda dolaþým bozukluðuna baðlý erime, küçülme, þekil bozukluðu olur.
Hastalýðýn sebebiyle ilgili pek çok teori ortaya atýlmýþtýr: enfeksiyon, eklemde sývý artýþý, travma ve doðumsal anomaliler. Hastalýðýn sebebi tam olarak bilinmemekle beraber vücuttaki büyüme hormonunu bu olaya yol açtýðý düþünülmektedir. Erkek çocuklarýnda kýzlara oranla 4-5 kat daha fazla görülür. Hastalýðýn baþlama yaþý 3-12 yaþlardýr fakat sýklýkla 6-8 yaþlarýnda görülür. Genellikle tek kalçada tutulum vardýr. % 10 oranýnda her iki taraflýdýr.
perthes.jpg
BELÝRTÝLER NELERDÝR?
Hastanýn þikayetleri her zaman çok belirgin deðildir. Ýlk þikayetler zaman zaman olan kalça ve diz aðrýsýdýr. Aðrý þiddetli deðildir ve birkaç ay önemsenmeden devam edebilir. Kalça hareketleri zor yapýlýr ve aðrýlýdýr. Spor veya oyun sonrasýnda aðrý ve topallama artar. Sabahlarý normal yürüyen çocuk akþamlarý topallamaya baþlar. Doktora ilk müracaat genellikle topallamanýn fark edilmesinden 1-2 hafta sonra olur. Çocuk o bacaðýný diðerine göre kýsalmýþ hisseder. Fiziksel aktivite belirtileri artýrýr.
Diz aðrýsý
Kalça hareketlerinde aðrý ve kýsýtlýlýk
Topallama
Uzun süre þikayeti olanlarda kas zayýflýðý
NASIL TEÞHÝS EDÝLÝR?
Ailenin gözlemi ve muayene bulgularý
Röntgen (ilk dönemde belirti vermez), kaliteli ve uzman deðerlendirmeli
MR, teþhis koydurucu ancak pahalýdýr
Sintigrafi, fazla miktarda radyasyon alýnýr
Hastalýðýn baþlama yaþý önemlidir genellikle 8 yaþ altýnda görülenlerde düzelme þansý daha fazladýr. Hastalýðýn 4 dönemi vardýr.
1. dönemde: kalça ekleminde sývý artýþý vardýr
2. dönemde: kýkýrdakta yumuþama ve zedelenme
3. dönemde: kalça eklemi büyüme çekirdeðinde erime, küçülme
4. dönemde: düzelme, rejenerasyon (yeniden yapýlanma)
Ancak düzelme olsa bile bazen kalça ekleminde deformite olur ve ileriki dönemlerde kalça kireçlenmesine zemin hazýrlar. Bütün hastalar bu dönemlerin hepsini sýrayla geçirirler. Hastalýk süreci birkaç aydan birkaç yýla kadar deðiþir. En önemli olay hastalýðýn baþlangýç yaþýdýr. Ne kadar erken baþlarsa sonuç o kadar iyidir. Genellikle 7 yaþ altýnda baþlayanlarýn düzelme miktarý daha fazladýr.
Tedaviyi etkileyen faktörler;
hastalýðýn baþlangýç yaþý
erken teþhis
hastalýðýn kalça eklemini tutma oraný ve þiddeti
femur baþýnýn asetabulumdan taþýp taþmamasý
kalça hareketlerinde kýsýtlýlýk olup olmamasý
Hastalýðýn baþlangýç yaþýný ve kalçanýn tutulum miktarýný deðiþtirme þansý yoktur fakat kas spazmýný azaltarak kalça eklemi yerinde tutulabilir. Kalça ekleminin geliþmesi iki kemiðin uyum içinde iç içe olmasý sayesinde olur.