x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Diz Anatomisi
Diz; uyluk kemiði(femur) ile kaval kemiði (tibia) arasýndaki menteþe biçimli bir eklemdir. Eklem iç ve dýþ olmak üzere iki bölümlüdür. Eklem ön taraftan diz kapaðý ile korunur. Eklem içindeki tüm kemik yüzeyler eklem kýkýrdaðý ile örtülmüþtür.
Femur ve tibia arasýndaki yük taþýyan kýkýrdak yüzeyler, menisküs denilen iki esnek kýkýrdaktan yapý ile korunur ve desteklenir. Menisküsler “C” harfi biçimli ve kuþ yuvasý biçiminde kenarlarý yüksek ortasý ince bir yapýdadýr. Bu yapý yuvarlak femur ile düz tibianýn yapýsal uyumunu saðlar, binen yükün tüm eklem yüzeyine daðýlmasýný saðlar,gelen darbeleri emer, eklemin sabitliðine yardýmcý olur.
Baðlar diz eklemini sabitleyen ana yapýlardýr. Birbirlerinden tamamen ayrý yapýlar olan baðlarla tendonlarý karýþtýrmamak gerekir. Baðlar her iki ucu kemiðe yapýþan sabit yapýlardýr, sýnýrlý esneklikleri vardýr. Tendonlar ise bir uçlarý kemiðe yapýþan, diðer uçlarý adeleyle devam eden, adelenin hareketini kemiðe ileten yapýlardýr.
Yan baðlar dizin iç ve dýþ yanlarýnda bulunur ve dizin her iki yana açýlmasýný önler. Dýþ yan bað dýþýnda dizin dýþa açýlmasýný engelleyen dizin arka-dýþ köþesinde baðlar ve popliteus tendonundan oluþan posterolateral kompleks denilen bir ek yapý vardýr. Bu yapýnýn zedelenmesine ait bulgular ve tedavi gözden kaçabilir. Ön çapraz bað –ACL- tibia ile femuru tam orta noktadan birbirine baðlar. Fonksiyonu dizin dönme hareketlerini kýsýtlamak ve tibianýn öne hareketini engellemektir. Arka çapraz bað –PCL- tibianýn arkaya hareketini önler.
Dizin tüm bu anatomik yapýlarý boyunca kaslar uzanýr ve birlikte çalýþarak dizin koþmak, yürümek gibi hareketlerini yönetirler. Kaslar ayrýca sabitliði saðlayan oluþumlara destek saðlar, korurlar. Dizi yöneten iki ana grup kas vardýr. Ön uyluðun 4 baþlý kasý (quadriceps) Leðen kemiðinden uyluðun ön yüzü boyunca uzanýr, diz kapaðý üzerinden tendonlaþarak devam eder ve tibianýn üst-ön tarafýna yapýþýr. Dizin doðrultulmasý-düzleþtirilmesi hareketini yaptýrýr. Ayný zamanda diz kapaðý kemiðinin üst, iç ve dýþýna yapýþan ayrý baþlarý ile diz kapaðýnýn dengesini saðlar. Dizin dönme hareketlerini kýsýtlayarak ACL ye, tibianýn arkaya hareketini kýsýtlayarak PCL ye yardýmcý olur. Uyluðun arkasýnda ikisi tibianýn dýþýna, ikisi içine yapýþan hamsring adeleleri vardýr. Hamsringler dönme hareketini ve tibianýn öne hareketini kýsýtlýyarak ACL e yardýmcý olur.
Diz; uyluk kemiði(femur) ile kaval kemiði (tibia) arasýndaki menteþe biçimli bir eklemdir. Eklem iç ve dýþ olmak üzere iki bölümlüdür. Eklem ön taraftan diz kapaðý ile korunur. Eklem içindeki tüm kemik yüzeyler eklem kýkýrdaðý ile örtülmüþtür.
Femur ve tibia arasýndaki yük taþýyan kýkýrdak yüzeyler, menisküs denilen iki esnek kýkýrdaktan yapý ile korunur ve desteklenir. Menisküsler “C” harfi biçimli ve kuþ yuvasý biçiminde kenarlarý yüksek ortasý ince bir yapýdadýr. Bu yapý yuvarlak femur ile düz tibianýn yapýsal uyumunu saðlar, binen yükün tüm eklem yüzeyine daðýlmasýný saðlar,gelen darbeleri emer, eklemin sabitliðine yardýmcý olur.
Baðlar diz eklemini sabitleyen ana yapýlardýr. Birbirlerinden tamamen ayrý yapýlar olan baðlarla tendonlarý karýþtýrmamak gerekir. Baðlar her iki ucu kemiðe yapýþan sabit yapýlardýr, sýnýrlý esneklikleri vardýr. Tendonlar ise bir uçlarý kemiðe yapýþan, diðer uçlarý adeleyle devam eden, adelenin hareketini kemiðe ileten yapýlardýr.
Yan baðlar dizin iç ve dýþ yanlarýnda bulunur ve dizin her iki yana açýlmasýný önler. Dýþ yan bað dýþýnda dizin dýþa açýlmasýný engelleyen dizin arka-dýþ köþesinde baðlar ve popliteus tendonundan oluþan posterolateral kompleks denilen bir ek yapý vardýr. Bu yapýnýn zedelenmesine ait bulgular ve tedavi gözden kaçabilir. Ön çapraz bað –ACL- tibia ile femuru tam orta noktadan birbirine baðlar. Fonksiyonu dizin dönme hareketlerini kýsýtlamak ve tibianýn öne hareketini engellemektir. Arka çapraz bað –PCL- tibianýn arkaya hareketini önler.
Dizin tüm bu anatomik yapýlarý boyunca kaslar uzanýr ve birlikte çalýþarak dizin koþmak, yürümek gibi hareketlerini yönetirler. Kaslar ayrýca sabitliði saðlayan oluþumlara destek saðlar, korurlar. Dizi yöneten iki ana grup kas vardýr. Ön uyluðun 4 baþlý kasý (quadriceps) Leðen kemiðinden uyluðun ön yüzü boyunca uzanýr, diz kapaðý üzerinden tendonlaþarak devam eder ve tibianýn üst-ön tarafýna yapýþýr. Dizin doðrultulmasý-düzleþtirilmesi hareketini yaptýrýr. Ayný zamanda diz kapaðý kemiðinin üst, iç ve dýþýna yapýþan ayrý baþlarý ile diz kapaðýnýn dengesini saðlar. Dizin dönme hareketlerini kýsýtlayarak ACL ye, tibianýn arkaya hareketini kýsýtlayarak PCL ye yardýmcý olur. Uyluðun arkasýnda ikisi tibianýn dýþýna, ikisi içine yapýþan hamsring adeleleri vardýr. Hamsringler dönme hareketini ve tibianýn öne hareketini kýsýtlýyarak ACL e yardýmcý olur.