x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Temel Ergonomi Prensipleri
Ýþyeri þartlarýnýn adým adým izlenerek ergonomik prensiplerin uygulanmasý ve problemlerin çözülmesi gereklidir. Bazen iþyeri sürecinde, iþyeri ortamýnda, kullanýlan el aletlerinde yapýlacak küçük deðiþiklikler üretim, saðlýk ve güvenlik alanlarýnda büyük deðiþikliklere neden olabilir. Örneðin aþaðýda verilen iyileþtirme deðiþiklikleri gibi:
Ayrýntýlý iþlerin olduðu yakýn kontrolün yapýldýðý çalýþmalarda tezgah aðýr iþlere göre daha aþaðýda olmalýdýr.
Montaj iþlerinde gelen parçalar iþe uygun bir pozisyonda olmalý ve çalýþan kas gücünün büyük bir kýsmýný iþi için harcamalýdýr.
El aletleri sakatlanmaya ve kazaya neden oluyor ise deðiþtirilmeli veya düzeltilmelidir. Çalýþanlar bu alanda çok güzel fikirlere sahip olabilirler.
Ýþçinin yaptýðý iþ uzun süreyle ters harekete, uzanmaya, dönmeye neden olmamalýdýr.
Çalýþanlar uygun kaldýrma yöntemleri konusunda eðitilmelidir. Ýþ dizayný kaldýrma ve taþýmalarý en aza indirecek þekilde planlanmalýdýr.
Oturarak çalýþma en aza indirilmelidir, böylece ayakta çalýþma oturarak çalýþmaya göre daha az yorgunluk getirir.
Ýþ deðerlendirilmesi ile tekrarlanan iþleri yapan çalýþanlar diðerleri ile rotasyona girmeli ve böylece çalýþanlarýn ayný kaslarýnýn kullanýlmasý ve sýkýcýlýk önlenmiþ olur.
Çalýþanlar ve kullandýklarý makinalar iyi yerleþtirilerek gereksiz performans kayýplarý ve vücut zorlamalarý önlenmiþ olur.
A. Çalýþma alaný:
Çalýþma alaný çalýþanlarin iþini yaptýklarý alan veya bölgedir. Bu alanda makinalar, kontrollar, masa ve sandalye veya bilgisayar bulunabilir.
Ýyi planlanmýþ çalýþma alaný kötü koþularýn oluþturduðu hastalýk ve incinmeleri engeller. Çalýþma alaný çalýþan ile birlikte iþin gerektirdiði þartlara göre etkin bir þekilde dizayn edilmelidir.
Ýyi planlanmýþ bir alanda çalýþanýn vücudu konforlu ve uygun bir þekilde pozisyon alacaktýr. Aksi durumda karþýlaþýlacak problemler þunlardýr:
Sýrt aðrýsý ve incinmeleri,
RSI geliþmesi (boyun, omuz, kol el aðrýlarý)
Ayaklarda dolaþým bozukluklarý; varis, kramp, iskemi
Oluþan problemlerin sebepleri þunlardýr:
Kötü dizayn edilmiþ sandalye,
Uzun süre ayakta durma,
Uzak bölümlere uzanma,
Yetersiz aydýnlatma nedeniyle çalýþanýn iþine yakýn durmasý.
Aþaðýda iþyeri düzenlenmesine iliþkin bazý ergonomik prensipler verilmektedir. Bir çalýþma ortamý düzenlenirken vücut ölçülerinin bilinmesi çok önemlidir.
Baþ yüksekliði:
En uzun boylu çalýþanýn çalýþabilmesi için gerekli alan hazýrlanmalýdýr
Ekran ve kontrol panelleri göz seviyesinin altýna yerleþtirilmelidir. Çünkü çalýþanlar aþaðýya doðru daha rahat bakabilirler.
Omuz yüksekliði:
Kontrol panelleri insanýn beli ile omuz arasýna yerleþtirilmelidir.
Sýk kullanýlan cisimlerin ve malzemelerin omuz seviyesinin üstüde olmamasýna dikkat edilmelidir.
Kol uzanma mesafesi:
Malzemeler en kýsa kolun yetiþebileceði uzaklýkta olmalý ve malzemelere uzanýrken eðilme veya bükülme yapýlmamalýdýr.
Uzun boylular malzemelere ulaþýrken aþaðýya doðru eðilmemelidir.
Malzemeler vücudun ön kýsmýna yakýn olmalýdýr, geriye dönme bel ve üst ekstremiteyi zorlar
Dirsek yüksekliði:
o Çalýþma yüzeyi yüksekliði yapýlan iþin niteliðine göre ayarlanarak masanýn altýnda veya üstünde olmalýdýr.
El yüksekliði:
o Kaldýrýlan malzemelerin el ve omuz yüksekliði arasýnda olduðuna dikkat edilmelidir.
Ayak uzunluðu:
o Sandalye yüksekliði ve çalýþma yüzeyi yüksekliði (masa veya tezgah) bacak uzunluðuna göre ayarlanmalýdýr.
o Özellikle uzun ayaklýlar için rahat hareket edebileceði ve uzanacaðý yeterli alan býrakýlmalýdýr.
o Ayarlanabilir ayak koyma (istirahat) sayesinde ayaklar sarkmaktan kurtulacak ve vücudun pozisyonu kolay deðiþebilecektir.
El büyüklüðü:
o Kullanýlan araç gereçler ele tam olarak oturmalýdýr. Büyük eller için büyük, küçük eller için küçük malzemeler seçilmelidir.
o Büyük eller için yeterli hareket alaný saðlanmalýdýr.
Vücut ölçüleri:
o Geniþ vücutlu çalýþanlar için çalýþma alaný yeterli büyüklükte olmalýdýr.
Ergonomik iþyeri düzeni için bazý öneriler:
o Her iþ yerinde sað ve sol el kullanýmý için araç gereç olmalýdýr,
o Ayakta çalýþýlan her çalýþma alanýna sandalye verilmelidir. Periyodik dinlenme ve vücut þeklinin deðiþtirilmesi uzun süre ayakta durma problemlerini azaltýr.
o Gölge ve yansýmalar azaltýlmalý ve iþyeri iyi aydýnlatýlmalýdýr.
Ýþyeri þartlarýnýn adým adým izlenerek ergonomik prensiplerin uygulanmasý ve problemlerin çözülmesi gereklidir. Bazen iþyeri sürecinde, iþyeri ortamýnda, kullanýlan el aletlerinde yapýlacak küçük deðiþiklikler üretim, saðlýk ve güvenlik alanlarýnda büyük deðiþikliklere neden olabilir. Örneðin aþaðýda verilen iyileþtirme deðiþiklikleri gibi:
Ayrýntýlý iþlerin olduðu yakýn kontrolün yapýldýðý çalýþmalarda tezgah aðýr iþlere göre daha aþaðýda olmalýdýr.
Montaj iþlerinde gelen parçalar iþe uygun bir pozisyonda olmalý ve çalýþan kas gücünün büyük bir kýsmýný iþi için harcamalýdýr.
El aletleri sakatlanmaya ve kazaya neden oluyor ise deðiþtirilmeli veya düzeltilmelidir. Çalýþanlar bu alanda çok güzel fikirlere sahip olabilirler.
Ýþçinin yaptýðý iþ uzun süreyle ters harekete, uzanmaya, dönmeye neden olmamalýdýr.
Çalýþanlar uygun kaldýrma yöntemleri konusunda eðitilmelidir. Ýþ dizayný kaldýrma ve taþýmalarý en aza indirecek þekilde planlanmalýdýr.
Oturarak çalýþma en aza indirilmelidir, böylece ayakta çalýþma oturarak çalýþmaya göre daha az yorgunluk getirir.
Ýþ deðerlendirilmesi ile tekrarlanan iþleri yapan çalýþanlar diðerleri ile rotasyona girmeli ve böylece çalýþanlarýn ayný kaslarýnýn kullanýlmasý ve sýkýcýlýk önlenmiþ olur.
Çalýþanlar ve kullandýklarý makinalar iyi yerleþtirilerek gereksiz performans kayýplarý ve vücut zorlamalarý önlenmiþ olur.
A. Çalýþma alaný:
Çalýþma alaný çalýþanlarin iþini yaptýklarý alan veya bölgedir. Bu alanda makinalar, kontrollar, masa ve sandalye veya bilgisayar bulunabilir.
Ýyi planlanmýþ çalýþma alaný kötü koþularýn oluþturduðu hastalýk ve incinmeleri engeller. Çalýþma alaný çalýþan ile birlikte iþin gerektirdiði þartlara göre etkin bir þekilde dizayn edilmelidir.
Ýyi planlanmýþ bir alanda çalýþanýn vücudu konforlu ve uygun bir þekilde pozisyon alacaktýr. Aksi durumda karþýlaþýlacak problemler þunlardýr:
Sýrt aðrýsý ve incinmeleri,
RSI geliþmesi (boyun, omuz, kol el aðrýlarý)
Ayaklarda dolaþým bozukluklarý; varis, kramp, iskemi
Oluþan problemlerin sebepleri þunlardýr:
Kötü dizayn edilmiþ sandalye,
Uzun süre ayakta durma,
Uzak bölümlere uzanma,
Yetersiz aydýnlatma nedeniyle çalýþanýn iþine yakýn durmasý.
Aþaðýda iþyeri düzenlenmesine iliþkin bazý ergonomik prensipler verilmektedir. Bir çalýþma ortamý düzenlenirken vücut ölçülerinin bilinmesi çok önemlidir.
Baþ yüksekliði:
En uzun boylu çalýþanýn çalýþabilmesi için gerekli alan hazýrlanmalýdýr
Ekran ve kontrol panelleri göz seviyesinin altýna yerleþtirilmelidir. Çünkü çalýþanlar aþaðýya doðru daha rahat bakabilirler.
Omuz yüksekliði:
Kontrol panelleri insanýn beli ile omuz arasýna yerleþtirilmelidir.
Sýk kullanýlan cisimlerin ve malzemelerin omuz seviyesinin üstüde olmamasýna dikkat edilmelidir.
Kol uzanma mesafesi:
Malzemeler en kýsa kolun yetiþebileceði uzaklýkta olmalý ve malzemelere uzanýrken eðilme veya bükülme yapýlmamalýdýr.
Uzun boylular malzemelere ulaþýrken aþaðýya doðru eðilmemelidir.
Malzemeler vücudun ön kýsmýna yakýn olmalýdýr, geriye dönme bel ve üst ekstremiteyi zorlar
Dirsek yüksekliði:
o Çalýþma yüzeyi yüksekliði yapýlan iþin niteliðine göre ayarlanarak masanýn altýnda veya üstünde olmalýdýr.
El yüksekliði:
o Kaldýrýlan malzemelerin el ve omuz yüksekliði arasýnda olduðuna dikkat edilmelidir.
Ayak uzunluðu:
o Sandalye yüksekliði ve çalýþma yüzeyi yüksekliði (masa veya tezgah) bacak uzunluðuna göre ayarlanmalýdýr.
o Özellikle uzun ayaklýlar için rahat hareket edebileceði ve uzanacaðý yeterli alan býrakýlmalýdýr.
o Ayarlanabilir ayak koyma (istirahat) sayesinde ayaklar sarkmaktan kurtulacak ve vücudun pozisyonu kolay deðiþebilecektir.
El büyüklüðü:
o Kullanýlan araç gereçler ele tam olarak oturmalýdýr. Büyük eller için büyük, küçük eller için küçük malzemeler seçilmelidir.
o Büyük eller için yeterli hareket alaný saðlanmalýdýr.
Vücut ölçüleri:
o Geniþ vücutlu çalýþanlar için çalýþma alaný yeterli büyüklükte olmalýdýr.
Ergonomik iþyeri düzeni için bazý öneriler:
o Her iþ yerinde sað ve sol el kullanýmý için araç gereç olmalýdýr,
o Ayakta çalýþýlan her çalýþma alanýna sandalye verilmelidir. Periyodik dinlenme ve vücut þeklinin deðiþtirilmesi uzun süre ayakta durma problemlerini azaltýr.
o Gölge ve yansýmalar azaltýlmalý ve iþyeri iyi aydýnlatýlmalýdýr.