Makaleler İçinde Arama

A

B

C

D

E

F

G

H

I

İ

J

K

L

M

N

O

Ö

P

Q

R

S

Ş

T

U

Ü

V

W

X

Y

Z

Ve

Veya

Aynen

Tüm Bölümler » Göðüs Hastalýklarý »

Akciðer Kanserinde risk faktörleri

 Uzm.Dr. Sevin Karalar            

Güncelleme: 26.10.2011

Doktora Soru Sor

Tümüne Gözat

x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

Akciðer Kanserinde risk faktörleri

Akciðer kanseri geliþimi için risk faktörleri
Tüm akciðer kanserlerinin %80-90’ý sigara içmeye baðlý olarak geliþir. Yani akciðer kanseri geliþimi için en önemli için risk faktörü sigaradýr. Sigara içme süresi, toplam içilen sigara sayýsý arttýkça akciðer kanseri geliþme riski  artar.

 

Aktif sigara içiminden  sonra akciðer kanserinin en önemli ikinci risk faktörü pasif sigara içiciliði veya duman altý olmaktýr. Pasif sigara içiciliðinin tek baþýna ortalama 1.2-1.3 kat akciðer kanseri olma riskini  arttýrdýðý bildirilmektedir.

Sigara kullanýmýnýn dýþýnda genetik bazý faktörler, yani  ailede (birinci derece yakýnlarda) akciðer kanseri olmasý akciðer kanserine yakalanma riskini 2,4 kat arttýrmaktadýr. Ailesinde akciðer kanseri olan bireylerde akciðer kanseri görülme olasýlýðý  daha fazladýr. Özellikle ailede akciðer kanseri öyküsü ile birlikte sigara kullanýmý, riski daha da arttýrmaktadýr.

Ailede akciðer kanseri olan ve hiç sigara içmemiþ bir kadýnýn akciðer kanseri riski 2.8 kat artmýþ iken; ailede akciðer kanseri olmayan ve sigara içen bir kadýnda bu risk 11.3 kat artmýþtýr; ailede akciðer kanseri olan ve sigara içen bir kadýnda ise bu riskin 30 kat arttýðý gösterilmiþtir.

Ayrýca asbest denen, kimyasal maddelere çok dayanýklý lifsel yapýda kanserojen bir mineral;  akciðer, özelikle de akciðer zarý kanseri (Mezotelyoma) oluþumunda etkilidir. Halk arasýnda ak toprak, çorak toprak, gök toprak, çelpek, höllük veya ceren topraðý gibi isimlerle bilinir. Asbest Anadolu’nun birçok yöresinde bulunmakta ve halkýmýz tarafýndan bilinçsizce kullanýlmaktadýr. Köylüler, asbesti evlerinin damlarýna sermek, evlerini badana yapmak için ve küçük çocuklarda pudra yerine kullanýrlar. Amasya bölgesinde ve Kayýlar yörüklerinde ise bebekler, höllük topraðý olarak bilinen ýsýtýlmýþ asbestle sarýlmaktadýr. Bu uygulamalar sýrasýnda havaya karýþan asbest lifleri yoðun þekilde solunur. Asbest, onu topraktan çýkaran ve kullanan köylülerden baþka, asbestin kullanýldýðý endüstri alanlarýnda (gemi, uçak, otomobil sanayiinde)  çalýþan iþçiler için de çok zararlýdýr.

   

Diyarbakýr’ýn Çermik ve Çüngüþ, Eskiþehir’in Mihalýççýk, Kaymaz ve Çifteler, Denizli’nin Tavas, Kütahya’nýn Aslanapa ve Gediz, Konya’nýn Ereðli, Ayrancý ve Halkapýnar, Sivas’ýn Yýldýzeli ve Þarkýþla, Þanlýurfa’nýn Siverek Elazýð’ýn Maden ve Polu köyleri ülkemizde asbeste baðlý hastalýklarýn sýk görüldüðü yerlerdir.

Asbest, kadmiyum, nikel, krom gibi mesleki etkenler ve radyasyon akciðer kanseri riskini artýrýr. Asbest maruziyetinde bu risk 5 iken, sigara ile birlikte olduðunda risk 50-100 kat artar. Mesleki radon maruziyetinde risk 20 kat artmaktadýr. Tütün kullanýmýyla beraber bu artýþ daha fazladýr. Ev içi radon maruziyetinin akciðer kanserlerinin % 10’unun nedeni olduðu tahmin edilmektedir.

    Bazý metal ve kimyasal maddelere mesleksel maruziyet, ,

    Radon gazý,

    Radyasyon,

    Önceden geçirilmiþ bazý akciðer hastalýklarý (akciðer tüberkülozu, interstisyel fibrozis, büllöz amfizem ve doku harabiyeti ile seyreden diðer bazý akciðer hastalýklarýnda ortaya çýkan nedbe dokusu akciðer kanseri geliþimi için bir zemin oluþturabilir.)

    Beslenme alýþkanlýklarý: Yüksek yaðlý diyetle beslenen sigara tiryakilerinde akciðer kanseri riskinin arttýðý gösterilmiþtir. Çay (özellikle yeþil çay) tüketimi de koruyucu etki gösterir.

    Ayrýca motorlu taþýtlara, fabrika bacalarýna baðlý hava kirliliklerinin, Hava kirliliðinin akciðer kanseri riskini arttýrabileceði düþünülmektedir ancak riskin derecesi belirlenememiþtir.

    Evlerde uygun olmayan þekilde odun-kömür yakarak ýsýnmanýn kanser yapýcý maddelerin oluþmasýna neden olduðu gösterilmiþtir.

Tümüne Gözat