Güncelleme: 28.10.2011
x
Genel Bilgiler
Giriş
Alzheimer hastalýðý, kronik demansýn en sýkça (%60-80 oranýnda) rastlanan sebebidir. Bu hastalýk ilerleyici bellek kaybý ve diðer algýlama bozukluklarý ile karakterize klinikopatolojik bir antitedir. Genellikle ileri yaþlarda görülen bir hastalýk olmasýna raðmen daha genç hastalarý da etkileyen kalýtýmsal bir tipi de bulunmaktadýr. Toplumda görülme oraný 65 yaþ altýnda %1’den azken 85 yaþ ve üstünde bu oran %30-40 oranýna çýkmaktadýr.
x
x
Yakınmalar
Alzheimer hastalýðý görülen vakalarýn %2-5 oranýnda genetik geçiþlidir. Bu hastalarda genellikle erken baþlangýç görülür. Genellikle 60 yaþýn altýnda hatta 30-40’lý yaþlarda görülebilmektedir. Bu miktarýn dýþýnda kalan vakalar daha önce genetik ilgisi olmayan ve tek olarak görülen tiptedir.
Genellikle hafýzanýn bozulmasýyla gizlice baþlar. Yavaþ ilerleyen ancak geri dönüþü olmayan Alzheimer hastalýðý baþlangýçta fazla belirti vermez. Hastalýk ilerledikçe serebral fonksiyonun diðer bozukluklarý ortaya çýkar. Uyanýk bir hastada ileri bellek kaybý (amnezi) ve dezoryantasyon (yönelme bozukluðu), konuþma zorluklarý (afazi), hesap yapmada hatalarýn artmasý, dikkatsizlik, koordine hareketleri yapamama (apraksi), objeleri ve/veya kiþileri tanýyamama (agnozi), tarihler unutma veya karýþtýrma, isteksizlik ve ilgisizlik, duygu ve davranýþlarda deðiþiklikler gibi belirtilerle devam eder ve bu belirtiler giderek daha fazla dikkat çekici hale gelir. Hasta ayný sorularý tekrar tekrar sorabilirken bazen de sorulan sorulara anlamsýz cevaplar verebilir. Dýþarýda, hatta evinin içinde bile yönünü kaybedebilir. Bu belirtiler hastanýn kendisinde de sýkýntý yaratýr ve hasta içine kapanýk ve sinirli hale gelebilir; depresyona girebilir.
Daha da ileri dönemlerde yürüyememe ve idrarý tutamama gibi iþlevsel bozukluklar görülebilir. Bunlara ek olarak hasta tamamen bakýma ihtiyaç duyan bir hale girebilir, yataða baðýmlý hale gelebilir.
Hastalýðýn ortalama seyri bulgularýn baþlangýcýndan sonra 5 ile 10 yýl arasýndadýr.
Genellikle hafýzanýn bozulmasýyla gizlice baþlar. Yavaþ ilerleyen ancak geri dönüþü olmayan Alzheimer hastalýðý baþlangýçta fazla belirti vermez. Hastalýk ilerledikçe serebral fonksiyonun diðer bozukluklarý ortaya çýkar. Uyanýk bir hastada ileri bellek kaybý (amnezi) ve dezoryantasyon (yönelme bozukluðu), konuþma zorluklarý (afazi), hesap yapmada hatalarýn artmasý, dikkatsizlik, koordine hareketleri yapamama (apraksi), objeleri ve/veya kiþileri tanýyamama (agnozi), tarihler unutma veya karýþtýrma, isteksizlik ve ilgisizlik, duygu ve davranýþlarda deðiþiklikler gibi belirtilerle devam eder ve bu belirtiler giderek daha fazla dikkat çekici hale gelir. Hasta ayný sorularý tekrar tekrar sorabilirken bazen de sorulan sorulara anlamsýz cevaplar verebilir. Dýþarýda, hatta evinin içinde bile yönünü kaybedebilir. Bu belirtiler hastanýn kendisinde de sýkýntý yaratýr ve hasta içine kapanýk ve sinirli hale gelebilir; depresyona girebilir.
Daha da ileri dönemlerde yürüyememe ve idrarý tutamama gibi iþlevsel bozukluklar görülebilir. Bunlara ek olarak hasta tamamen bakýma ihtiyaç duyan bir hale girebilir, yataða baðýmlý hale gelebilir.
Hastalýðýn ortalama seyri bulgularýn baþlangýcýndan sonra 5 ile 10 yýl arasýndadýr.
x
x
Medikal tedaviler
Alzheimer hastalýðý tedavisi hakkýndaki bilgiler gün
geçtikçe artmasýna raðmen hastalýk henüz tam olarak
iyileþtirilememektedir. Günümüze kadar geliþtirilmiþ ilaçlarla
hastalýðýn belirtilerini kýsmen de olsa gidermek ve hastalýðýn seyrini
yavaþlatmak saðlanabilmektedir. Davranýþ bozukluklarý ve halusinasyon
da ilaçlar sayesinde büyük oranda kontrol altýna alýnabilmektedir.
Tedavi sürecinin etkili olabilmesi için erken teþhis konmasý ve mümkün olduðu kadar erken dönemde tedaviye baþlanmýþ olmasý gerekir. Kesin taný için bazý tetkikler gerekebilir. Böylece diðer demans tiplerinden ayýrt edilmesi saðlanýr. Tedaviye erken dönemde baþlanmasý, hastalýðýn ilerleme hýzýný ve hasta yakýnlarý üstündeki yükü azaltabilmenin yanýnda hastanýn yaþam kalitesini artýrmaya yardýmcý olabilir.
Alzheimer hastalýðý hem ilerleyici nitelikte olmasý hem de ileri yaþlarda ortaya çýkmasý sebepleriyle özenli ve devamlý bir bakým yapýlmasýný gerektirir. Bu durum hasta yakýnlarýna önemli bir sorumluluk yüklemektedir. Bakýmý üstlenen kiþilerin en önemli görevi hastayý sevgi ve ilgiden yoksun býrakmamaktýr. Bu þekilde hastalýkla mücadele etmek ve Alzheimer hastasýna yardýmcý olmak mümkün olabilecektir.
Tedavi sürecinin etkili olabilmesi için erken teþhis konmasý ve mümkün olduðu kadar erken dönemde tedaviye baþlanmýþ olmasý gerekir. Kesin taný için bazý tetkikler gerekebilir. Böylece diðer demans tiplerinden ayýrt edilmesi saðlanýr. Tedaviye erken dönemde baþlanmasý, hastalýðýn ilerleme hýzýný ve hasta yakýnlarý üstündeki yükü azaltabilmenin yanýnda hastanýn yaþam kalitesini artýrmaya yardýmcý olabilir.
Alzheimer hastalýðý hem ilerleyici nitelikte olmasý hem de ileri yaþlarda ortaya çýkmasý sebepleriyle özenli ve devamlý bir bakým yapýlmasýný gerektirir. Bu durum hasta yakýnlarýna önemli bir sorumluluk yüklemektedir. Bakýmý üstlenen kiþilerin en önemli görevi hastayý sevgi ve ilgiden yoksun býrakmamaktýr. Bu þekilde hastalýkla mücadele etmek ve Alzheimer hastasýna yardýmcý olmak mümkün olabilecektir.
x
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Giriþ
Alzheimer hastalýðý, kronik demansýn en sýkça (%60-80 oranýnda) rastlanan sebebidir. Bu hastalýk ilerleyici bellek kaybý ve diðer algýlama bozukluklarý ile karakterize klinikopatolojik bir antitedir. Genellikle ileri yaþlarda görülen bir hastalýk olmasýna raðmen daha genç hastalarý da etkileyen kalýtýmsal bir tipi de bulunmaktadýr. Toplumda görülme oraný 65 yaþ altýnda %1’den azken 85 yaþ ve üstünde bu oran %30-40 oranýna çýkmaktadýr.
Semptom ve Yakýnmalar
Alzheimer hastalýðý görülen vakalarýn %2-5 oranýnda genetik geçiþlidir. Bu hastalarda genellikle erken baþlangýç görülür. Genellikle 60 yaþýn altýnda hatta 30-40’lý yaþlarda görülebilmektedir. Bu miktarýn dýþýnda kalan vakalar daha önce genetik ilgisi olmayan ve tek olarak görülen tiptedir.
Genellikle hafýzanýn bozulmasýyla gizlice baþlar. Yavaþ ilerleyen ancak geri dönüþü olmayan Alzheimer hastalýðý baþlangýçta fazla belirti vermez. Hastalýk ilerledikçe serebral fonksiyonun diðer bozukluklarý ortaya çýkar. Uyanýk bir hastada ileri bellek kaybý (amnezi) ve dezoryantasyon (yönelme bozukluðu), konuþma zorluklarý (afazi), hesap yapmada hatalarýn artmasý, dikkatsizlik, koordine hareketleri yapamama (apraksi), objeleri ve/veya kiþileri tanýyamama (agnozi), tarihler unutma veya karýþtýrma, isteksizlik ve ilgisizlik, duygu ve davranýþlarda deðiþiklikler gibi belirtilerle devam eder ve bu belirtiler giderek daha fazla dikkat çekici hale gelir. Hasta ayný sorularý tekrar tekrar sorabilirken bazen de sorulan sorulara anlamsýz cevaplar verebilir. Dýþarýda, hatta evinin içinde bile yönünü kaybedebilir. Bu belirtiler hastanýn kendisinde de sýkýntý yaratýr ve hasta içine kapanýk ve sinirli hale gelebilir; depresyona girebilir.
Daha da ileri dönemlerde yürüyememe ve idrarý tutamama gibi iþlevsel bozukluklar görülebilir. Bunlara ek olarak hasta tamamen bakýma ihtiyaç duyan bir hale girebilir, yataða baðýmlý hale gelebilir.
Hastalýðýn ortalama seyri bulgularýn baþlangýcýndan sonra 5 ile 10 yýl arasýndadýr.
Genellikle hafýzanýn bozulmasýyla gizlice baþlar. Yavaþ ilerleyen ancak geri dönüþü olmayan Alzheimer hastalýðý baþlangýçta fazla belirti vermez. Hastalýk ilerledikçe serebral fonksiyonun diðer bozukluklarý ortaya çýkar. Uyanýk bir hastada ileri bellek kaybý (amnezi) ve dezoryantasyon (yönelme bozukluðu), konuþma zorluklarý (afazi), hesap yapmada hatalarýn artmasý, dikkatsizlik, koordine hareketleri yapamama (apraksi), objeleri ve/veya kiþileri tanýyamama (agnozi), tarihler unutma veya karýþtýrma, isteksizlik ve ilgisizlik, duygu ve davranýþlarda deðiþiklikler gibi belirtilerle devam eder ve bu belirtiler giderek daha fazla dikkat çekici hale gelir. Hasta ayný sorularý tekrar tekrar sorabilirken bazen de sorulan sorulara anlamsýz cevaplar verebilir. Dýþarýda, hatta evinin içinde bile yönünü kaybedebilir. Bu belirtiler hastanýn kendisinde de sýkýntý yaratýr ve hasta içine kapanýk ve sinirli hale gelebilir; depresyona girebilir.
Daha da ileri dönemlerde yürüyememe ve idrarý tutamama gibi iþlevsel bozukluklar görülebilir. Bunlara ek olarak hasta tamamen bakýma ihtiyaç duyan bir hale girebilir, yataða baðýmlý hale gelebilir.
Hastalýðýn ortalama seyri bulgularýn baþlangýcýndan sonra 5 ile 10 yýl arasýndadýr.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Alzheimer hastalýðý tedavisi hakkýndaki bilgiler gün
geçtikçe artmasýna raðmen hastalýk henüz tam olarak
iyileþtirilememektedir. Günümüze kadar geliþtirilmiþ ilaçlarla
hastalýðýn belirtilerini kýsmen de olsa gidermek ve hastalýðýn seyrini
yavaþlatmak saðlanabilmektedir. Davranýþ bozukluklarý ve halusinasyon
da ilaçlar sayesinde büyük oranda kontrol altýna alýnabilmektedir.
Tedavi sürecinin etkili olabilmesi için erken teþhis konmasý ve mümkün olduðu kadar erken dönemde tedaviye baþlanmýþ olmasý gerekir. Kesin taný için bazý tetkikler gerekebilir. Böylece diðer demans tiplerinden ayýrt edilmesi saðlanýr. Tedaviye erken dönemde baþlanmasý, hastalýðýn ilerleme hýzýný ve hasta yakýnlarý üstündeki yükü azaltabilmenin yanýnda hastanýn yaþam kalitesini artýrmaya yardýmcý olabilir.
Alzheimer hastalýðý hem ilerleyici nitelikte olmasý hem de ileri yaþlarda ortaya çýkmasý sebepleriyle özenli ve devamlý bir bakým yapýlmasýný gerektirir. Bu durum hasta yakýnlarýna önemli bir sorumluluk yüklemektedir. Bakýmý üstlenen kiþilerin en önemli görevi hastayý sevgi ve ilgiden yoksun býrakmamaktýr. Bu þekilde hastalýkla mücadele etmek ve Alzheimer hastasýna yardýmcý olmak mümkün olabilecektir.
Tedavi sürecinin etkili olabilmesi için erken teþhis konmasý ve mümkün olduðu kadar erken dönemde tedaviye baþlanmýþ olmasý gerekir. Kesin taný için bazý tetkikler gerekebilir. Böylece diðer demans tiplerinden ayýrt edilmesi saðlanýr. Tedaviye erken dönemde baþlanmasý, hastalýðýn ilerleme hýzýný ve hasta yakýnlarý üstündeki yükü azaltabilmenin yanýnda hastanýn yaþam kalitesini artýrmaya yardýmcý olabilir.
Alzheimer hastalýðý hem ilerleyici nitelikte olmasý hem de ileri yaþlarda ortaya çýkmasý sebepleriyle özenli ve devamlý bir bakým yapýlmasýný gerektirir. Bu durum hasta yakýnlarýna önemli bir sorumluluk yüklemektedir. Bakýmý üstlenen kiþilerin en önemli görevi hastayý sevgi ve ilgiden yoksun býrakmamaktýr. Bu þekilde hastalýkla mücadele etmek ve Alzheimer hastasýna yardýmcý olmak mümkün olabilecektir.