x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
UÇUK VE AFT
Aðzýnýzda;
konuþmanýza ve yemek yemenize engel olacak kadar þiddetli aðrýya yol
açan bir yaranýz varsa bilin ki yalnýz deðilsiniz. Pek çok saðlýklý
insan tekrarlayan aðýz yaralarýndan þikayetçidir.
En
sýk rastlanan tekrarlayan aðýz yaralarý uçuk ve aft (aftöz ülser)’dýr.
Aðýzda görüldüðünde birini diðerinden ayýrmak güçtür. Bu iki lezyonun
nedeni ve tedavileri tamamýyla farklý olduðundan ayýrýmý çok önemlidir.
Uçuk nedir?
Bunlar
sýklýkla dudakta görülen içi sývý dolu kabarcýklara verilen genel bir
addýr. Aðýzda özellikle diþetinde, sert damakta da görülebilirse de
nadirdir. Uçuk genellikle aðrýlýdýr ve aðrý lezyonun ortaya çýkýþýndan
birkaç gün önce ortaya çýkar. Bu kabarcýklar saatler içinde patlayarak
kabuklanýr. 7-10 gün sürer.
Nedenler:
Uçuk
bir herpes simpleks virüsünün aktif duruma geçmesi ile meydana gelir.
Bu virüs, daha önce bu enfeksiyonu geçiren hastalarda sessiz ve sinsi
bir þekilde bekler ve stres, ateþ, travma, hormonal deðiþiklikler ve
güneþ ýþýðýna maruz kalma gibi durumlarda aktif hale geçer. Tekrarlayan
lezyonlar ayný yerde yerleþme eðilimindedir.
Uçuk yayýlabilir mi?
Evet.
Uçuk patladýktan tamamen iyileþene kadar ki süre enfeksiyonun yayýlýmý
için en riskli dönemidir. Virüs gözlerinize, cinsel organlara ve diðer
insanlara da bulaþabilir.
Önleme Önerileri:
-
Bir lezyon görüldüðünde aðýz içi, burun içi, cinsel bölge gibi mukoz zarlar enfeksiyona karþý korunmalýdýr.
-
Uçuðu sýkýþtýrýp patlatmayýn.
-
Birine dokunurken ya da göz veya cinsel bölgelerinize dokunmadan önce ellerinizi dikkatlice yýkayýn.
-
Tüm uyarýlara raðmen herpes virüsün uçuk olmadan da ulaþabileceði unutulmamalýdýr.
Tedavi:
Günümüzde
kesin tedavisi yoktur ancak bu konuda yoðun çalýþmalar yapýlmaktadýr. %
5 asiklovirli merhem gibi bir antiviral ajan kullanýlabilir. Doktor ya
da diþ hekiminizden son geliþmeler hakkýnda bilgi almak için irtibat
kurun.
Aft nedir?
Aft
dilde, yumuþak damakta, dudak ve yanaklarýn iç kýsýmlarýnda görülen
küçük, yüzeyel ülserlerdir. Oldukça aðrýlýdýrlar ve 5-10 gün sürerler.
Neden?
Nedenleri
hakkýndaki eldeki en iyi kanýtlar stres, travma, asitli yiyecekler
(domates, turunçgiller, vs.) gibi lokal tahriþ edici maddelere maruz
kalma gibi durumlarda lokal baðýþýklýk cevabýnda deðiþiklikler meydana
gelmesidir.
Aftöz ülser yayýlabilir mi?
Hayýr. Nedeni bakteri ya da bir virüs olmadýðý için lokal yayýlýmý ya da bir baþkasýna bulaþmasý söz konusu deðildir.
Tedavi
Tedavi direkt olarak az önce bahsedilen rahatsýzlýk verici durumlarýn ortadan kaldýrýlmasý ve enfeksiyondan korunma ile olur.
Triamkinalon gibi haricen kullanýlan bir kortikosteroid ilacý da yardýmcý olur. Günümüzde kesin tedavisi bulunamamýþtýr.
Diðer yaralar:
Ýki haftadan uzun süren iyileþmeyen aðýz yaralarýnda doktorunuza ya da diþ hekiminize baþvurmalýsýnýz.