Genel Bilgiler
Endometriosis sýk rastlanýlan kadýn
rahatsýzlýklarýndan biridir. Ýnfertil(kýsýr) kadýnlarýn %15’ inde,
kronik kasýk aðrýsý nedeniyle ameliyat edilen kadýnlarýn ise %20 sinde
rastlanmaktadýr. Çok çeþitli faktörler bu rahatsýzlýða yol açabilir,
aðrýlý adet görme, aðrýlý cinsel iliþki, kronik karýn ve kasýk aðrýsý ve
kýsýrlýða sebep olabilmektedir. Ancak baþlangýç döneminde %60’ý belirti
vermeyebilir.
Taný için jinekolojik muayene, ultrasonografi ve
kanda CA-125 seviyeleri yardýmcý olabilir, ancak kesin taný için
laparaskopi gerekebilir.
Endometriozisin görünümü çok çeþitlidir, 3 grupta toplanabilir:
1-Ýmplantlar:
Yaygýn olarak rahim ve yan baðlarýnda, rahim ön-arka ve pelvis yan
duvarlarýnda ve karýn içinde gözle görülebilen koyu, siyah renkli
odaklarýn yanýsýra, beyaz-opak veya sarý-kahverengi lekeler halinde
bulunmaktadýr. Derin endometriosis tanýsýnda yüzey dokudan daha derinde
ele gelen sert nodüller ile karar verilir
3- Adezyonlar( yapýþýklýklar): Endometriozisin ilerlemesi sonucu oluþur. yaygýnlýk ve þiddetine göre derecelendirilir. Hastalýðýn ileri evrelerinde rastlanýlan yapýþýklýklar, yumurtalarýn ve tüplerin yapýlarýnýn bozulmasý, yumurta dokusunun endometriomalarla olan harabiyeti nedeniyle oluþan kýsýrlýk gözardý edilmemesi gereken ve tedavi gerektiren bir gerçektir.
Tedavi yöntemleri 4 grupta incelenir:
1: Gözlem Tedavisi: Hafif endometriosisi olan, doðurganlýða kesin bir engel oluþturmayan kadýnlarda uygulanabilir.
2: Medikal Tedavi: Hastanýn klinik durumu, verilen ilaçlarýn yarar ve yan etkileri gözetilerek çeþitli hormon tedavileri uygulanmaktadýr. Oral kontraseptif dediðimiz doðum kontrol haplarý, Danazol, Progesteron, Gestrinon, GnRH analoglarý tedavide kullanýlabilen baþlýca ajanlardýr.
3: Cerrahi Tedavi: Hastanýn klinik durumu ve jinekolojik bulgularýna göre minör ve major cerrahi yöntemler uygulanmaktadýr.
4: Kombine Tedavi( Cerrahi+Medikal): Cerrahi tedavi öncesi veya sonrasý medikal tedavi uygulanýr. Cerrahi tedavi öncesi uygulanan medikal tedavideki amaç cerrahi giriþimi kolaylaþtýrmak, ameliyat sonrasý yapýþýklýklarý azaltmak, kýsýrlýk tedavisindeki zaman kaybýný önlemektir.
Amaç kýsýrlýk tedavisi ise genel olarak cerrahi sonrasý ilk 1 yýl fertilite þansý çok yüksektir, bu nedenle cerrahi öncesi medikal tedavi uygulanýmý yararlanýmý arttýrmaktadýr.