Genel Bilgiler

Gebelik, kadýnýn son adet döneminin ilk gününden itibaren 40 hafta sürer. Gebelik 3 dönemde incelenir ve bu dönemlerin her birine "trimestr" adý verilir.
"Birinci Trimestr" ilk 12 haftayý içerir.
"Ikinci Trimestr" 13-27. haftayý içerir.
"Üçüncü Trimestr" 28-40. haftayý içerir.

ÝLK ÜÇ AYLIK DÖNEM ( 1. Trimestr, Ilk 12 hafta)
Gebeliðin baþlangýcýnda fiziksel deðiþiklikler sizi rahatsýz etse de, saðlýðýnýzý veya bebeðin saðlýðýný tehlikeye sokmaz. Yorgunluk, bulantý-kusma, idrara sýk çýkma, göðüslerde hassasiyet, bas aðrýsý ve kendini iyi hissetmeme, kilo artýþý görülebilir. Bu sorunlarýn hepsi ile karþýlaþabilirsiniz ya da bu sýkýntýlarýn hiç birini yaþamayabilirsiniz. Belirtilerin ne olduðunu ve kendinizi iyi hissetmek için ne yapacaðýnýzý bilirseniz bu dönemi çok daha rahat atlatýrsýnýz.

YORGUNLUK:
Gebeliðin baþlangýcýnda kadýnlarýn çoðu normalden daha fazla yorgundur. Çünkü gebeliðin ilk haftalarýnda vücudunuz bebeðe besinleri taþýyabilmek için daha fazla kan üretir. Bu artmýþ kaný gönderebilmek için kalp daha fazla kan pompalar, nabýz dakikada 10-15 vurum daha fazla atar. Duygusal olarak kendinizi iyi hissetmeyebilirsiniz. Bebeðinizin saðlýklý olup olmayacaðý endiþesi ve anne olacaðýnýz duygusu içinizde karmaþýk duygular yaratabilir.
Ne Yapabilirim?
Dinlenin: Gün içinde arasýra þekerleme yapýn. Bacaklarýnýzý yukarý kaldýrarak dinlenin.
Egzersiz: Doktorunuz aksini söylemedikçe hergün 30 dakika yürümek kendinizi enerji dolu hissetmenize fayda saðlar.
Beslenme:  Saðlýklý gýdalarla beslenmenin yanýsýra sigara ve alkol gibi zararlý alýþkanlýklardan kurtulmalýsýnýz. Gebeliðin baþlangýcýnda doðal olan yorgunluk yeterli demir ve protein alýnmazsa þiddetlenebilir.

BULANTI VE KUSMA:
Gebeliðin erken döneminde görülen bulantý ve kusmanýn sebebi plasenta ve fetustan salgýlanan bazý hormonlarýn etkisiyledir. Ayrýca gebelikteki mide-barsak sistemindeki deðiþiklikler de bir parça rol oynar. Mide gebelik hormonlarýnýn etkisiyle daha yavaþ boþalýr. Duygusal stress ve yorgunluk da bulantý ve kusmayý arttýrabilir.
Bu sýkýntý gebelerin %70’ini etkilemektedir. Ýlk gebeliklerde, genç kadýnlarda ve ikiz gebeliklerde bulantý daha þiddetli geçebilir. 4-8. gebelik haftasýnda baþlar, 14-16. haftada azalýr. Bazý kadýnlarda bulantý ve kusma 3. aydan sonra baþlayabilir ya da bazý kadýnlarda bu þikayet tüm gebelik süresince devam edebilir.
Ne Yapabilirim?
Yeme alýþkanlýklarýnýzý deðiþtirin: Gün içinde daha sýk ve küçük öðünler þeklinde yemek yemek, yemekler sýrasýnda az sývý almak bulantýyý azaltabilir. Bunlarý yapmanýn amacý mideyi tamamen boþ veya tamamen dolu tutmaktan kaçýnmaktýr. Bulantýnýzý hafifletmek için doktorunuza danýþmadan ilaç almayýn. B6 vitamini bulantýya yardýmcý olur.
Atýþtýrma yapýn: Sabah yataktan kalkarken hýzla doðrulmayýn. Yataðýnýzýn baþ ucunda galeta, tuzlu kraker gibi kuru gýdalar bulundurun. Yataktan kalkmadan evvel 1-2 kraker atýþtýrýp sonra yataktan yavaþça kalkýn.
Hoþ olmayan kokulardan uzak durun: Mümkün olduðunca kötü kokulardan, aðýr yemek kokularýndan, aðýr kokulu parfümlerden uzak durun.

ÝDRARA SIK ÇIKMA
Ilk üç ayda uterusun(rahim) büyüyen hacminin idrar torbasýna baský yapmasý nedeniyle sýk idrara çýkma ihtiyacý duyabilirsiniz. Hapþýrýrken, öksürürken ve gülerken idrar kaçýrabilirsiniz. 4. aydan sonra rahim karýn bölgesine doðru geniþlediðinden idrar torbasýna olan basýnç bir miktar azalýr.
Ne Yapabilirim?
Yatmadan birkaç saat önce su içmeyi keserseniz gece boyunca daha az yataktan kalkmýþ olursunuz, gece daha iyi uyursunuz. Ancak gebelikte sývý alýmýný asla kesmeyiniz, bol sývý tüketmeniz sizin ve bebeðinizin saðlýðý açýsýndan son derece gereklidir.
Her ihtiyaç duyduðunuzda idrarýnýzý yapýnýz, asla beklemeyiniz. Ýdrarýnýzý tutmanýz idrar torbasýnýn tam olarak boþalmamasýna neden olur, böylece idrar yollarý enfeksiyonu riski artar. Ýdrarýnýzý yaparken öne doðru eðilmeniz idrar torbasýnýn tam olarak boþalmasýna yardýmcý olur.

GÖÐÜSLERDE HASSASÝYET
Östrojen ve progesteron adlý hormonlarýn gebelikte artan salýnýmý etkisiyle gebe kadýnlarda göðüslerde deðiþiklikler olur. Özellikle gebeliðin ilk haftalarýnda göðüs aðrýsý artar.
Ne Yapabilirim?
Göðüslerinizi iyi destekleyen bir sütyen göðüs aðrýlarýný azaltabilir. Ayrýca geceleri göðüslerinizdeki aðrý için uyurken de sütyen takabilirsiniz.

BAÞ AÐRISI VE KENDÝNÝ ÝYÝ HÝSSETMEME
Gebeliðin erken döneminde görülen baþ aðrýlarý ve kendini iyi hissetmemeye gebelikte hormon düzeylerindeki ve kan dolaþýmýndaki deðiþimler neden olabilir. Ayrýca gebeliðe baðlý stress ve yorgunluk da baþ aðrýlarýný arttýrabilir.
Ne Yapabilirim?
Sinüslerde týkanýklýða baðlý baþ aðrýlarý yüzün ön tarafý, kenarlarý, burun çevresi ve gözlere sýcak kompres uygulama ile azaltýlabilir.
Gevþeme  egzersizleri baþ aðrýlarýný azaltýp kendinizi daha iyi hissetmenize neden olur.
Ýyi yemek yeme, iyi dinlenme de kendinizi daha iyi hissetmenize yarayacaktýr.
Yaþamýnýzdaki stresi azaltmak gebeliðinizin devamýný daha iyi geçirmenizi saðlar.
Aðrý kesici konusunda mutlaka doktorunuza danýþmalýsýnýz.

KÝLO ARTIÞI
Gebelik boyunca toplam 11-16 kilo almanýza raðmen bunun yalnýzca çok küçük bir miktarý ilk 3 ayda alýnýr. Bebeðinizin tüm önemli yapýlarý ve organ sistemleri ilk 3 ayda oluþur. Ýlk 3 ayýn sonunda bebek ortalama 7 cm  uzunluðunda, aðýrlýðý sadece 18 gr dýr.
Kalp yaklaþýk 26. günden itibaren atmaya baþlar.
Üreme organlarý geliþmiþtir fakat bebeðin cinsiyeti tam olarak anlaþýlamaz.
El ve ayak parmaklarý oluþmuþtur, týrnaklarý oluþmaya baþlamýþtýr.
Karaciðer safra yapmaya baþlamýþtýr.
Böbrekler idrar yapmaya baþlamýþtýr.
Bebek ilk 3 aylýk dönemde hareket etmeye baþlamýþtýr.

NOKTA ÞEKLÝNDE KANAMA (LEKELENME)
Ýlk 3 ayda görülen vaginal kanama sýk görülen bir olay deðildir. Kanamanýn þiddeti, süresi ve devamlý olup olmadýðý belirlenmelidir.
Ne Yapabilirim?
Kanama gebeliðinizle ilgili bir sýkýntýnýn belirtisi olabilir. Mutlaka doktorunuza bildiriniz.


KASIK AÐRISI
Ýlk gebe kaldýðýnýzda kasýklarýnýzda, kalça ve belinizde aðrý hissedebilirsiniz. Rahim geniþlerken çevresinde kendisini tutan elastik baðlar bu geniþlemeye ayak uydurabilmek için gerilirler. Bu gerilme sonucu aðrý duyarsýnýz.
Ne Yapabilirim?
Ilýk bir banyo gevþemenize ve sancýlarýnýzýn hafiflemesine yardýmcý olur.
Aðrý þiddetli, devamlý ve ateþ yükselmesi ile birlikteyse doktorunuzu aramalýsýnýz.

SIK SORULAN SORULAR:
Soru: Her kýþ mutlaka þiddetli gribe yakalanýrým fakat bu sene gebeyim. Grip bebeðimi etkiler mi? Gribi kolay atlatmak için ne yapabilirim?
Cevap: Grip veya soguk algýnlýðýnýn belirtileri sizi rahatsýz etse de bebeðinize zarar vermez. Baðýþýklýk sisteminizdeki deðiþiklikler nedeniyle gebelikte grip daha uzun sürer. Ýyi beslenme ve istirahat çok önemlidir. Küçük miktarlarda ve sýk olarak yemek yiyin. Gebelikte griple baþetmenin en iyi yolu ilaç almadan kendinize en iyi sekilde bakmanýzdýr. Bol sývý ve C vitamini takviyesi ile daha kolay atlatýrsýnýz. Odanýzý devamlý nemlendirin. Hafif soðuk banyolar ateþinizin düþmesine yardýmcý olur.
Ateþiniz 38.2 C’ye eriþirse, yesil-sarý renkli balgam çýkarmaya baþlarsanýz, belirtilerde herhangi bir düzelme olmadan 3 günden uzun sürmüþse mutlaka doktorunuzu aramalýsýnýz.
Ailenizde veya yanýnýzda çalýþan kiþiler soðuk algýnlýðý veya grip geçiriyorlarsa yakýn temastan kaçýnýn, ellerinizi sýk sýk yýkayýn.

Soru: Gebelik sýrasýnda röntgen ýþýnlarý zararlý mý? Diþ bakýmý sýrasýnda röntgen çekilebilir mi?
Cevap: Teþhis amaçlý kullanýlan röntgen dozlarýnýn bebeðe zarar verme olasýlýðý son derece düþüktür. Gebe olduðunuzu bilmeden teþhis amaçlý röntgen çektirdiyseniz panik olmayýn, doktorunuzla konuþun.
Diþ röntgenleri ile alýnan ýþýn miktarý çok daha düþüktür. Göðüs röntgeni ile aldýðýnýz ýþýn da son derece düþüktür. Ancak yine de gebelik sýrasýnda ýþýn almamak en doðrusudur. Rutin diþ kontrollerinizi gebelikten sonra veya en azýndan son 3 aylýk dönemde çektirebilirsiniz. Gebelik sýrasýnda yapýlan ultrasonlarýn ise bebeðe hiç zararý bulunmamaktadýr.

Soru: Hamileyim ve 2 yaþýnda bir çocuðum var. Kucaðýma almam hamileliðime zarar verir mi?
Cevap:Hamile iken aðýr yük kaldýrmanýz önerilmez. Özellikle 3. aydan sonra daha dikkatli olmalýsýnýz. Herhangi bir aðýrlýk kaldýrýrken dizlerinizi kýrýp sýrtýnýzý mümkün olduðunca dik duruma getirip kalkmanýz önerilir.

Soru: Gebeliðim esnasýnda cinsel yaþamýmda herhangi bir deðiþiklik olacak mý?
Cevap:Erken doðum veya düþük riski yoksa gebelik sýrasýnda cinsel yaþamýnýzý son gününe kadar sürdürebilirsiniz. Ancak yine de gebeliðin ilk 2 ayý ile son bir kaç haftasýnda cinsel iliþkiye girilmemesi önerilir.

Soru: Gebe kaldýðým günden beri uyku düzenim tamamen deðiþti. Bu deðiþiklik normal mi?
Cevap:Evet, son derece normal. Bazý kadýnlar gebeliðin ilk 3 ayýnda daha fazla uyumalarýna raðmen, bazýlarý ise gece uyumakta zorluk çekmektedir. Bu nedenle yatakta uyumayý beklemektense kalkýp kitap okuyun, televizyon seyredin.. vs

ÝKÝNCÝ 3 AYLIK DÖNEM (2. TRIMESTRE)
Bu dönem gebeliðin 13-27. haftasý arasýndaki dönemdir. Gebeliðin en tatlý dönemi olan bu dönemde gebeliðin baþlangýcýndaki sýkýntýlar azalmýþ, gebeliðin son 3 ayýnda yaþanan rahatsýzlýklar henüz baþlamamýþtýr. Bulantý, uykusuzluk gibi problemler ortadan kalkmýþtýr, daha enerjik hissettiðiniz bir dönem baþlamýþtýr. Üstelik artýk karnýnýzda bebeðinizi de hissetmeye baþlarsýnýz(16-20. haftalarda), karnýnýz iyice belirginleþmeye baþlar. Gardrobunuzda ve evde ufak deðiþiklikler yapma zamaný gelmiþtir. Ancak yine de gebeliðin bu döneminde bir takým sýkýntýlar olabilir.

AÐRI:
Ýkinci 3 aylýk dönemde rahimin geniþlemesinde hýzlý bir artýþ olur. 27. haftanýn sonunda bebek 12 haftalýktakinden 4  kat daha büyük olacaktýr. Rahim büyürken etrafýndaki diðer organlarý da sýkýþtýrýr ve bir miktar yerlerini deðiþtirmelerine sebep olur. Bu nedenle bu organlarý tutan bað ve liflerde aþýrý gerilme baþlar. Bütün bu büyüme ve gerilme sizi rahatsýz edebilir.

SIRT AÐRISI:
Gebelik sýrasýnda kalça bölgenizdeki kemiklerin arasýndaki eklemler yumuþayýp gevþerler. Bunlar doðum sýrasýnda bebeðin bu bölgeden geçebilmesi için hazýrlýktýr. Bu dönemde rahim boyutlarý ve aðýrlýðý artar ve böylece vücudunuzun aðýrlýk merkezi yer deðiþtirir. Bunun sonucunda vücut þekliniz ve yürüme þekliniz deðiþir.Aðýrlýk merkezindeki deðiþiklikleri dengelemek için oluþan bu deðiþiklikler sýrt aðrýlarýna neden olur.
Ne Yapabilirim?
Sýrt aðrýsýný azaltmak için oturmanýza, kalkmanýza ve yürümenize dikkat etmelisiniz.
Doðru ve dik durmaya çalýþýn, omuzlarýnýzý geride tutun.
Uzun süre ayakta kalacaksanýz bir ayaðýnýzý daha yüksekte duran bir basamaða dayamaya çalýþýn.
Otururken bacaklarýnýzý hafif yüksekte tutun, bacak bacak üstüne atmayýn.
Yerden birþey kaldýracaksanýz önce dizlerinizi kýrýn, aðýrlýðý beliniz dik olacak þekilde kaldýrýn.
Ani sýçrama, yakalama hareketleri yapmayýn.
Yatarken dizleriniz ve kalçanýz kývrýlmýþ þekilde bir yana doðru yatýn, dizlerinizin arasýna ve karnýnýzýn altýna minder yerleþtirin.

KARIN AÐRILARI:
Alt karýn aðrýlarýnýn nedeni geniþleyen rahim ve çevresindeki organlara ait baðlarýn gerilmesinden kaynaklanýr. Bu aðrý ciddi bir tehlike yaratmasa da mutlaka doktorunuza aðrýlarýnýzdan bahsedin.
Ne Yapabilirim?
Karýn aðrýlarý patolojik bir sebepten kaynaklanmýyorsa istirahat etmelisiniz. Dinlenmek ve sýcak banyo oldukça rahatlatýr. Aðrý sürekli halde ise doktorunuzu aramalýsýnýz.

BACAK KRAMPLARI:
Bacaklarda kramplar 3. aydan sonra sýk görülür. Genellikle geceleri oluþur ve bazen uykudan uyandýracak kadar þiddetli olabilir. Bacak kramplarýnýn nedeni kalsiyum alýmýnda yetmezlik, yorgunluk ve büyüyen uterusun(rahim) sinirler üzerine yaptýðý basýnçtan kaynaklanabilir.
Ne Yapabilirim?
Bacak kramplarý sizi çok rahatsýz ederse kalça kaslarýný gerici egzersizler yapýn. Yada dizinizi gererek ayaðýnýzý hafifçe yukarý kaldýrýn. O bölgeye sýcak uygulama yapmanýz da sizi oldukça rahatlatýr.
Uzun süreli oturmaktan veya uzun süreli yürümekten kaçýnýn.

MÝDE YANMASI ve REFLÜ:
Gebelikte büyüyen rahim mideyi de yukarý doðru iter, böylece midedeki yiyecekler birikir, sindirimi zorlaþýr. Mide yanmasýnýn nedeni mide içeriðinin yemek borusuna geri kaçmasýndan kaynaklanýr, böylece mide asiti yemek borusunu tahriþ eder. Bu duruma reflü denir.
Ayrýca gebelikte hormonlarýn etkisiyle de sindirim sistemin çalýþmasý yavaþlamýþtýr. Böylece mide boþalmasý gecikir.
Ne Yapabilirim?
Gebeliðinizin ilk 3 ayýnda bulantý ve kusmayý önlemek için yapmýþ olduklarýnýz mide yanmasýna da iyi gelecektir. Küçük porsiyonlarla yemek yemeniz, midenizi fazla doldurmamanýz, sýk sýk ama az miktarlarda atýþtýrmanýz önerilir.
Mide yanmanýzý arttýran hareket ve pozisyonlardan uzak durun. Örneðin; aniden öne eðilmeyin, yemek yedikten hemen sonra yatýp uzanmayýn. Sýrt üstü yatmaktan kaçýnýn, sýrt ve karnýnýzý yastýklarla destekleyin.
Mide yanmanýz çok fazla ise doktorunuza danýþýn, size kullanabileceðiniz bir antiasiti reçete edebilir. Doktorunuza danýþmadan ilaç kullanmayýn.
Yaðlý ve baharatlý yiyeceklerden uzak durun. Özellikle kýzartma türü yiyecekler mide yanmanýzý arttýrabilir. Fazla miktarda çay, kahve ve çikolata tüketmeyin.

CÝLT DEÐÝÞÝKLÝKLERÝ:
Gebelik sýrasýnda artan hormonlarýn etkisiyle (östrojen) kadýnlarýn yaklaþýk %90’ýnda cilt kararmasý görülür. Göðüs uçlarýnda ve göbek çevresinde belirgindir. Ayrýca koltuk altlarý ve bacak aralarýnda da belirebilir. Bazý gebelerde yüzde de hafif kararma olabilir.
Ne Yapabilirim?
Gebelik sýrasýnda cilt kararmasý güneþ ýþýðý veya U.V. ýþýnlarýna maruz kalmakla kötüleþebilir. Bu nedenlerle direkt günes ýþýnlarýndan sakýnmanýzý, dýþarý çýkarken en az 15 koruma faktörlü krem kullanmanýz önerilir. Hava bulutlu olsa bile zararlý güneþ ýþýnlarýnýn vücudunuza gelebileceðini unutmayýn.

Gebelik sýrasýnda görülen avuç içi kýzarmasý veya avuç içi-ayak tabaný kaþýntýsý nemlendirici kremler kullanýlarak azaltýlabilir.
Cildinizdeki benlerin sayýsý çok artabilir. Doktorunuza danýþmanýzda fayda var.
Týrnaklar kýrýlgan ve yumuþak olabilir. Oje kullanmak durumu daha da kötüleþtirebilir. Elleriniz ve týrnaklarýnýz için nemlendirici losyonlar kullanýn, deterjan kullanýrken koruyucu eldiven giyin.

KABIZLIK:
Kabýzlýk gebelikte oldukça sýk görülür. Baþlýca nedeni hormonlar etkisiyle sindirim sisteminin yavaþlamasý ve büyüyen uterusun baðýrsaklara baský yapmasýdýr. Kabýzlýk ayrýca gebeliðin son dönemlerinde oldukça sýk görülen hemoroid(basur) olusumunu arttýrmaktadýr.
Ne Yapabilirim?
Liften zengin yiyecekler ve fazla sývý tüketmeniz önerilir. Meyve ve sebzeler ihtiyacýnýz olan lifi almanýzý saðlar.
Kuru kayýsý, erik ve incir kompostolarý kabýzlýðý azaltýr.
Günlük yürüyüþlerinizi ihmal etmemelisiniz. Hareketsizlik kabýzlýðý arttýrýr.
Her gün en az 10 bardak su tüketiniz. Özellikle meyve yedikten hemen sonra 2 bardak su içmeniz önerilir.
Doktorunuza danýþmadan müshil ve benzeri ilaç kullanmayýn.

ANEMÝ (KANSIZLIK):
Demir, kan yapýmý esnasýnda rol oynayan çok önemli bir maddedir. Gebelikte kan hacminiz %45 oranýnda artar. Ayrýca bebeðiniz geliþimi esnasýnda ihtiyacý olan demiri de sizin vücudunuzdan tüketir. Böylece gebelik esnasýndaki demir ihtiyacýnýz gebelik öncesine göre 2 kat artar. Bu kadar fazla demiri yiyeceklerle karþýlamanýz da mümkün deðildir. Vücudunuzda yeterince demir yoksa bunun sonucunda kansýzlýk geliþir.
Anemi yani kansýzlýk belirtileri yorgunluk ve güçsüzlük, solukluk, nefes nefese kalma, çarpýntý, sersemlik ve baþ dönmesi seklinde görülür.
Ne Yapalirim?
Aneminin tek tedavisi demir almaktýr. Bu yüzden gebeliðin 2. trimestrinden itibaren ilave olarak demir alýnmalýdýr.

KÝLO ARTIÞI:
Gebeliðin ilk 3 ayýndan sonra haftada 400-500 gr alýnabilir. Kilo artýþý biraz da gebelik öncesi aðýrlýðýnýza baðlýdýr.

VAGINAL AKINTI ve ENFEKSÝYON:
Gebelik sýrasýnda vaginal akýntýlar artabilir. Sebebi gebeliðe baðlý hormonlarýn etkisiyle üreme organlarýndaki bezlerden salgýlanan mukus üretimin artmasýndan dolayýdýr. Beyaz renkli, ince kývamlý, hafif kendine özgü kokusu olan bu vaginal salgý doðaldýr. Ýçeriðindeki yüksek asit ortamý nedeniyle zararlý bakterilerin üremesini engeller.
Normalde vaginada bir çok mikroorganizma denge halinde bulunur. Vagina içine doðru tatbik edilen duþ, antibiotik kullanýmý ve hastalýklar neticesi bu doðal ortam bozulabilir, zararlý bakterilere karþý koruyucu asit içeriði bozulur ve vaginal enfeksiyonlara açýk hale gelir.
Yeþil-sarý renkli ve kötü kokulu akýntýnýz varsa, genital bölge veya vagina içinde kaþýnma hissediyorsanýz vaginal enfeksiyonunuz var demektir.
Ne Yapabilirim?
Genital bölgenizi temiz ve kuru tutmalýsýnýz. Genital bölge temizliðinde kullanýlan PH’si uygun intim likitleri (yýkama jelleri) kullanmanýz önerilir. Vagina içini sabunla yýkamak o bölgedeki normal florayý ve asit dengesini bozacaðýndan mantar enfeksiyonu riskinizi arttýrýr.
Rahat ve bol kýyafetler giyin, sentetik giysiler giymekten kaçýnýn.
Pamuklu iç çamaþýrý giymeyi tercih edin. Sentetik, lycralý, naylon iç çamaþýrlarý ter ve nemi muhafaza eder, genital enfeksiyonlara uygun ortam hazýrlar.
Vaginal enfeksiyonunuz varsa mutlaka doktorunuza bahsedin, eþinizin de tedavisi edilmesi gerekebilir.

AÞERME:
Gebelik sýrasýnda bir çok kadýnýn belirli yiyeceklere karþý isteði artar. Özellikle ilk 3 ayda hormonlarýn etkisiyle iþtahýnýzda deðiþiklikler olabilir. Gebeliðin 2. döneminde de bu durum devam edebilir; bazý yiyeceklerin tadýný beðenmeyebilirsiniz ya da bazý yiyeceklere hala istek duyabilirsiniz. Saðlýklý yiyecekler yediðiniz taktirde bu durumun pek önemi yoktur. Ancak nadiren de olsa bazý kadýnlar yiyecek olmayan maddeleri de yeme isteði duyarlar (kil, kabartma tozu, toprak, buz gibi). Bu olaðan dýþý duruma "pika" adý verilir. Bunun sonucunda demir eksikliði geliþebilir. Ayrýca bu maddeler sindirim sistemi problemlerine yol açabilir, ya da içeriðindeki zararlý bakterilerden dolayý hastalanmanýza yol açabilir.

SIK SORULAN SORULAR:
Soru: Son günlerde kendimde dengesizlik ve sakarlýk hissediyorum. Neden?
Gebeliðinizin ilerlemesiyle vücut þekliniz ve denge merkezinizdeki deðiþiklikler nedeniyle oturmanýz, kalkmanýz ve yürümenizde farklýlýklar olabilir, son derece normaldir. Bebeðiniz doðduktan sonra eski halinize döneceksiniz. Kendinizi daha dengeli hissedebilmeniz için topuklu ayakkabý yerine düz ve lastik tabanlý ortopedik ayakkabýlar giymeniz önerilir.

Soru: Diþlerimi fýrçalarken diþ etlerim kanýyor. Önemli bir durum mu?
Gebelikte vucudunuzdaki tüm mukozal dokulara (genital bölge, burun içi, aðýz içi gibi) kan akýmý artmaktadýr. Bunun sonucu olarak diþ etleriniz þiþer ve her fýrçalamada kanama eðilimi artabilir. Aðrý ve kýzarýklýk olmadýðý sürece herhangi bir sorun teþkil etmez. Gebelik sýrasýnda da aðýz bakýmýnýzý ve diþlerinizi düzenli fýrçalamayý (günde en az 2 kez) ihmal etmeyin.

Soru: Devamlý burnum kanýyor, neden?
Gebelikte vucudunuzdaki tüm mukozal dokulara (genital bölge, burun içi, aðýz içi gibi) kan akýmý artmaktadýr. Bol bol sývý almalý, tahriþi önlemek ve sekresyonlarý yumuþatmak için burnunuzu nemlendirmeli, yavasça temizlemelisiniz. Burun kanamasýný durdurmak için burun deliklerinizi bir kaç dakika sýkmanýz yada tampon uygulamanýz önerilir. Eðer durmazsa doktorunuzu arayýn.

ÜÇÜNCÜ TRIMESTR (SON 3 AYLIK DÖNEM)
Üçüncü dönem gebeliðin 28. haftasýndan itibaren baþlar ve doðum gerçekleþtiðinde biter. Bu dönemde nasýl doðum yapacaðýnýza veya bebeðinizin saðlýðýna dair endiþeleriniz artabilir. Nefes nefese kalma, uyku problemleri, cilt deðiþiklikleri, hemoroid, idrar kaçýrma, kilo artýþý  belirginleþebilir.
Gebelikten önce uterusun(rahim) aðýrlýðý yaklaþýk 56 gr dýr. Doðum sýrasýnda ise yaklaþýk 1  kilonun üzerine çýkar ve içinde bebeðinizi, plasentayý ve 1 litre hacmindeki amnion sývýsýný taþýr. Gebeliðin sonlarýndaki fiziksel þikayetlerin hemen hepsi uterustaki bu büyümeden kaynaklanýr.

NEFES NEFESE KALMA:
Gebeliðin son dönemlerinde büyüyen uterusun yukarý doðru yaptýðý basýdan ötürü akciðer kapasitesi düþer, yeterince hava alamadýðýnýzý hissedersiniz. Ancak progesteron hormonu beyindeki solunum merkezine etki ederek daha derin nefes alýp vermenize neden olur. Sonuç olarak gebelik sýrasýnda toplam akciðer kapasitesi azalmasýna raðmen her nefeste aldýðýný hava miktarý hacim olarak artmaktadýr. Bebeðiniz için endiþelenmenize gerek yoktur, geniþlemiþ dolaþým ve solunum sistemi sayesinde bebeðiniz yeterince oksijen almaktadýr.
Ne Yapabilirim?
Vücut þeklinizi düzeltmek hem gebelik sýrasýnda hem de sonrasýnda daha iyi nefes alýp vermenizi saðlar. Oturup kalkarken sýrtýnýzýn düzgün ve omuzlarýnýzýn arkada olmasýna dikkat edin.
Hafif egzersizler gebelik sýrasýnda yararlýdýr, nefes alýp vermenizi düzeltir ve nabýz hýzýnýzý azaltýr. Ancak aþýrý egzersizden kaçýnmalýsýnýz.
Uyurken bir yanýmýza doðru uzanmak ve minderle destek olacak þekilde yatmak nefes alýp vermenizi kolaylaþtýrýr.
Gebeliðin son birkaç haftasýnda solunum probleminiz azalýr, çünkü bu dönemde bebek yavaþ yavaþ aþaðý doðru doðum kanalýna indiðinden akciðerler üzerine olan basýnç azalýr.
Ciddi solunum sýkýntýsý yaþýyorsanýz doktorunuza bildirin.

KALÇA AÐRISI:
Gebelik sýrasýnda salýnan bazý hormonlar kalça kemiði eklemlerinde gevþemeye yol açar. Böylece doðum sýrasýnda bebek doðum kanalýndan rahatlýkla geçer. Gebeliðin son dönemlerinde sýk görülen kalça aðrýsý genellikle bir tarafta oluþur.
Ne Yapabilirim?
Sýrtýnýzý ve karýn kaslarýnýzý güçlendirecek egzersizler kalça aðrýsýný azaltabilir. Ilýk banyolar da yardýmcý olabilir.

UYKU PROBLEMLERÝ:
Doðum yaklaþtýkça geceleri uyumanýz güçleþebilir. Bunun en önemli sebebi karnýnýzýn iyice büyüyüp size rahat bir pozisyon saðlayamamasýdýr. Diðer sebebi ise bebeðinizin saðlýðý ve doðumu hakkýnda duyduðunuz endiþelerdir.
Ne Yapabilirim?
Gebeliðin son döneminde uyku için en iyi pozisyon bacak ve dizlerinizin bükülü þekilde bir yanýnýza doðru yatmaktýr. Sýrt üstü yatmamalýsýnýz. Bir yanýnýza doðru yatmanýz karnýnýzýn arka tarafýnda sýrt kemiklerinizin önünde yer alan ve  hayati önem taþýyan büyük ana damarýn üzerindeki basýyý azaltýr.
Karýn bölgesini ve bacaklarýnýzý desteklemek için minder kullanýn.

VARÝS:
Büyüyen uterusun kalbe kan taþýyan damarlar üzerine yaptýðý basýnç etkisiyle ayaklarda belirgin olmak üzere cilt yüzeyinde varisler görülebilir veya þiddetlenebilir. Bu varisler hiçbir belirtiye neden olmayabilir veya hafif-þiddetli bir aðrý ile birlikte olabilir.
Ne Yapabilirim?
Uzun süre ayakta kalmayýn.
Bacak bacak üstüne atýp oturmayýn, bu pozisyon dolaþým problemlerini arttýrabilir.
Mümkün olduðunca ayaklarýnýzý havaya kaldýrýn. Otururken ayaklarýnýzý bir sandalyeye veya koltuða uzatýp dinlendirin. Yatarken ayaklarýnýzýn altýna minder koyarak hafif yukarý kaldýrýn.
Varis çorabý giyin.
Düzenli yürüyüþ yapýn.

HEMOROÝD(BASUR):
Hemoroid anal bölgede damarlarýn geniþlemesi sonucu kanýn o bölgede göllenmesi hadisesidir. Büyüyen uterusun yaptýðý basýç sonucu o bölgedeki damarlarýn akýþý bozulur. Hemoroidde görülen en önemli belirtiler kanama, kaþýntý ve aðrýdýr.
Ne Yapabilirim?
Meyve, sebze gibi yüksek lifli yiyeceklerle beslenin ve bol sývý alarak kabýzlýktan korunun
Her tuvalet sonrasý anal bölgeyi çok iyi temizleyin, yumuþak tuvalet kaðýtlarý kullanýn.
Ilýk banyolar hemorodin küçülmesine yardýmcý olur.
Sert zemin üstünde uzun süreli oturmayýn.

ÝDRAR KAÇIRMA:
Büyüyen uterusun idrar torbasý üzerine uyguladýðý artmýþ basýnç gülerken, öksürürken idrar kaçýmanýza neden olabilir. Bu durum doðum sonrasý genellikle kaybolur.
Ne Yapabilirim?
Sýk sýk tuvalete çýkýn, her sýkýþtýðýnýz anda idrarýnýzý boþaltýn, bekletmeyin.