Genel Bilgiler
Gebelik planlayan her anne adayýnýn
hamile kalmadan önce bir kadýn doðum uzmanýna baþvurmasý saðlýklý bir
gebelik, doðum eylemi ve doðum sonrasý dönem için çok önemlidir.
Amaç
anne adayýnýn gebe kalmadan önce varolan tüm risk faktörlerini
saptamak, gebeliði esnasýnda ortaya çýkabilecek bir rahatsýzlýðý
zamanýnda teþhis etmek ve bu risk faktörleri kontrol altýna alýndýktan
sonra gebeliði planlamasýný saðlamaktýr. Bu þekilde sorunsuz bir gebelik
ve saðlýklý bir doðum teminat altýna alýnýr.
Doktorunuza
baþvurduðunuzda yapacaðýnýz görüþmede yaþýnýz, mesleðiniz, çalýþma
hayatýnýz, uyku ve dinlenme alýþkanlýklarýnýz, egzersiz
alýþkanlýklarýnýz gibi size önemsiz görünebilecek bazý sorular
doktorunuza ipuçlarý verecektir. Ayrýca beslenme alýþkanlýklarý, alkol
,sigara ve diðer madde kullanýmý, gebeliðinizi olumsuz etkileyebilecek
kronik hastalýklarýn (yüksek tansiyon, kalp, böbrek, þeker hastalýðý,
sara nöbetleri gibi) belirlenmesi, daha önce geçirmiþ olduðunuz
ameliyatlarýn ve hastalýklarýn (myom, yumurtalýk kisti, iltihaplanmalar
gibi) sorgulanmasý ve varsa önceki gebeliklere ait olumsuz durumlarýn
anlatýlmasý (düþük, ölü doðum, anomalili doðum gibi), sizin ve doðacak
bebeðinizin saðlýðý hakkýnda fikir verecektir. Bazý jinekolojik
hastalýklar ve enfeksiyonlar hamile kalmada güçlüðe veya hamile
kalýndýðýnda düþüklere sebep olabileceðinden hastanýn öyküsü son derece
önemlidir.
Görüþmede anne ve baba adayýnýn aile geçmiþleri
sorgulanýr, yaþ ve genetik faktörlere baðlý riskler belirlenir,
gerekiyorsa genetik danýþmanlýk istenir. Ayrýca anne ve baba adayýnýn
yaþam ve beslenme alýþkanlýklarýnýn sorgulanmasý hamilelik ve bebeðe
gelebilecek zarar açýsýndan önemlidir.
Kiþinin hikayesi ve genel saðlýk durumu ile ilgili bilgi alýndýktan sonra sýra muayeneye gelir.
Genel muayenede boy, kilo, tansiyon ve vucut tipi özellikleri, organlarda fonsiyon bozukluklarý olup olmadýðý araþtýrýlýr.
Jinekolojik muayene ile vaginal ve pelvik enfeksiyonlar araþtýrýlýr. Transvaginal ultrasonografi ile gebeliði
olumsuz etkileyebilecek olan yumurtalýk kisti, rahimde miyom, polip gibi durumlar ortaya çýkarýlýr.
Son bir yýl içinde alýnmadýysa Pap Smear alýnýr.
Tansiyon ve kilo ölçümü, laboratuar
incelemeleri (tam kan, tam idrar, idrar kültürü, anne ve babanýn kan
grubu, açlýk kan þekeri ölçümü, böbrek iþlevlerini deðerlendirmek için
kanda BUN ve kreatinin seviyelerinin ölçümü, Hepatit ile ilgili testler,
toksoplazma paraziti veya rubella (kýzamýkçýk) virüsü ile ilgili
testler, tiroid bezinin deðerlendirilmesi amacýyla TSH ölçümü istenir.
Muayene
ve yapýlan tetkikler sonucu saptanan rahatsýzlýklar için doktorunuz
ilgili branþtaki bir doktora sizi yönlendirebilir veya tedaviniz
düzenlenebilir. Örneðin kansýzlýk, idrar yolu enfeksiyonlarý, þeker
hastalýðý ve yüksek tansiyon gibi.
Tüm incelemeler yapýlýp, var
olan rahatsýzlýklar tedavi edilip hamile kalmaya engel bir durum
olmadýðý saptandýktan sonra sýra önerilere gelir.
Rubella
(kýzamýkçýk)’a karþý baðýþýk olmadýðýnýz saptanýrsa aþý olmanýz gerekir,
ancak bu aþý canlý virüslerden yapýlmýþ olduðu için yaptýrdýktan sonra 3
ay süreyle hamile kalmamanýz gerekir.
Þeker hastalýðý saptanmýþ
ise kan þeker seviyesinin düzenlenmesi ve normal seviyeye çekilmesi bu
hastalarýn bebeklerinde anomali ortaya çýkmasýný önemli ölçüde engeller.
Sigara
kadýnda yumurta sayýsýný, erkekte de sperm sayý ve kalitesini azalttýðý
için gebe kalmada güçlüðe, kadýnlarda düþük, erken doðum veya düþük
aðýrlýklý bebeðe yol açabilir. Benzer þekilde alkol de gebe kalma
þansýný azaltabilir, bebeklerde anomali, zeka geriliði, davranýþ
bozukluðu meydana gelebilir.
Beslenme son derece önemlidir. Kilo
fazlalýðý varsa bunlarý vermek için en iyi dönem gebelik öncesidir.Çünkü
gebelikte diyet önerilmemektedir. Suni tatlandýrýcýlar ve kafein
azaltýlmalýdýr. Hamile kalmadan önce vitamin takviyesi gerekmez ,ancak
bu durumun tek istisnasý Folik asittir ve günde 400 mikrogram Folik asit
alýnmasý bebekteki merkez sinir sistemi anomalilerini önlemektedir.

