Genel Bilgiler
HÝSTEREKTOMÝ AMELÝYATI-RAHÝMÝN ALINMASI
Histerektomi,
rahmin çýkarýlmasý ameliyatýdýr. Histerektomi ameliyatlarý, kadýnlarda
sezeryan ameliyatlarýndan sonra en sýk yapýlan ameliyattýr.
Total Abdominal Histerektomi: rahmin karýndan yapýlan kesiyle tümden çýkarýlmasý,
Bilateral Salpingoooferektomi: yumurtalýklarýn her ikisinin de birden alýnmasý, Unilateral Salpingooferektomi: yumurtalýklardan birisinin tek taraflý alýnmasýdýr tarif eden kýsaltmalardýr.
Subtotal Histerektomi:
rahimin tamamýnýn deðil bir kýsmýnýn çýkarýlarak alýnmasý ameliyatýdýr.
Subtotal histerektomi’de rahim aðzý kýsmý çýkarýlmamaktadýr.
Laparoskopik Histerektomi: Rahim ve yumurtalýklarýn kapalý sistemle çýkartýlmasýdýr. Göbekten 1 cm ve karýnda 3 tane yarim cm insizyonlarla bu operasyon yapýlmaktadýr.
Vaginal Histerektomi: Karýný açmadan rahimin vaginal yolla çýkartýlmasýdýr.
Yaþa ve kiþinin hastalýðýnýn durumuna göre bu ameliyat türlerinden biri uygulanmaktadýr.
Radikal histerektomi
ise genital kanserlerde uygulanýlan histerektominin daha da
geniþletilmiþ halidir. Yani, rahimle birlikte yumurtalýklar, omentum,
lenf düðümleri (lenf nodlarý) da ameliyatta çýkarýlmaktadýr.
Myomektomi ise rahim alýnmaksýzýn yalnýzca rahim içindeki myom veya
myomlarýn alýnmasý ameliyatýdýr. Özellikle genç veya tek bir myomu olan
hastalarda histerektomiden çok myomektomi ameliyatý tercih edilmektedir.
Hangi durumlarda histerektomi ameliyatý yapýlýr ?
En sýk medenler olarak aþaðýdakiler sayýlabilir
A) Uterus (rahim) myomlarý (Myoma uteri, uterin fibroid)
B) Endometrial polip
C) Endometrial Hiperplazi
D) Tedaviye dirençli adet düzensizlikleri
E) Endometriosis
F) Rahimin dýþarý sarkmasý (Prolapsus Uteri)
G) Doðum komplikasyonlarý (Acil Histerektomi)
H) Diðer gerekçeler
Histerektomi operasyonu ile ilgili diðer endikasyonlar arasýnda Rahim Kanseri (Uterus Ca), Rahimaðzý (serviks) Kanseri ve Yumurtalýk (over) Kanseri, Ýyi huylu (benign) yumurtalýk tümörleri, Tubovaryen Abseler (tüp ve yumurtalýklar içine yerleþen abseler) bulunmaktadýr.
Histerektomi
kararý önce hastanýn hastalýðý ile ilgili bilgilendirilmesi daha
sonrasýnda da hasta ve doktorun ortak görüþmesi sonucunda alýnmalýdýr.
Histerektominin geniþliði, riskleri, anestezi þekli de hasta ve hasta yakýnlarýna ameliyat öncesi anlatýlmalýdýr.
Hasta eðer üreme döneminde ise çocuk doðurma yetisinin kaybý psikolojik
þikayetleri de beraberinde getirebilir. Ýleride çocuk istemi olabilecek
hastalarda öncelikle myomektomi ameliyatý (rahmin alýnmaksýzýn
myomlarýn çýkarýlmasý) tercih edilmelidir. Ancak çok zorda kalýnýrsa da
her þeye raðmen ameliyat sýrasýnda rahmin tümden alýnmasý gerekebilir.
Ameliyat sonrasý
Ýdrar
kesesinin travmatize olmasýndan dolayý hastanýn idrar yapmasý zor
olabileceðinden idrar sondasý ameliyat sonrasý 08-24 saat süreyle takýlý
býrakýlýr.
Ameliyat günü hastanýn aðýzdan beslenmesi
ameliyatýn þekline göre ayarlanýr. Barsak hareketleri baþladýktan sonra
sývý gýdalarla beslenmeye baþlanýr. Daha sonrasýnda hastanýn
sindirebileceði þekilde katý yiyecekler diyetine eklenir.
Hastanýn ameliyat sonrasý erken dönemde ayaða kaldýrýlmasý damar
týkanýklýðý ve pýhtý atmasý (tromboemboli) ile zatürre, atelektazi gibi
akciðerlerle ilgili risklerini azaltýr. Ayrýca barsak hareketlerinin bir
an önce baþlamasýna neden olur.
Dikiþlerin tam iyileþmesi
için hasta ameliyattan sonraki 6 hafta içinde fazla aðýrlýk
kaldýrmamalýdýr. Yine, ameliyat sonrasý 6 hafta içinde cinsel iliþki
tavsiye edilmez.
Yine, hasta tam iyileþene kadar araba kullanmasý
tavsiye edilmez. Bunlar dýþýnda hasta kendini iyi hissettiði sürece
normal hayatýný sürdürebilir.
Hastalar nelere dikkat etmeli?
Ýlk iki hafta çok yorucu aktivitelerden kaçýnmalý ve aktivite seviyesini vücut el verdiði ölçüde yavaþ yavaþ arttýrmalýdýrlar.
Banyo karýn ameliyatlarýndan 1 hf sonra duþ alma ve dökme suyla yýkanma
þeklinde olmalýdýr. Vaginal ameliyatlarda daha erken duþ þeklinde
yapýlabilir. Düzenli bir diyet izlenmelidir. Özellikle posalý ve sývýdan
zengin diyet tercih edilmeli, gaz yapýcý gýdalardan ise kaçýnýlmalýdýr.
Yine idrar ve gaita yaparken þiddetli ýkýnmaktan kaçýnýlmalýdýr.
Eðer vajinal kanama veya ateþ olursa doktora haber verilmelidir.
EN SIK SORULAN SORULAR
Birçok kadýnýn ilgilendiði nokta ise ameliyatýn hastanýn diþiliðini kaybetmesine, cinsel doyumu azaltmasýna, cinsel tatmin eksikliðine ve kocasý ile arasýndaki kiþisel problemlerin artmasýna neden olup olmayacaðýdýr. Üreme organlarýnýn kaybýna iliþkin üzüntü, diðer karýn içi organlarýnýn kaybýna göre daha fazladýr.
Hastanýn ameliyattan sonra kendini kötü hissetme olasýlýðýný en aza indirmek için ameliyat öncesi bilgilendirme ve hastayý hazýrlamak önemlidir. Yapýlan araþtýrmalar histerektominin bir çok hastada psikiyatrik bozukluk ve azalmýþ cinsel fonksiyonlara yol açmadýðýný göstermekle birlikte bu konuda zýt fikirleri savunan çalýþmalar da mevcuttur.
Histerektomi sonrasý kiþi menopoza girer mi?
Rahimle birlikte yumurtalýklar çýkarýlmadýðý takdirde adet görülmediði halde menopoza ait belirti ve komplikasyonlar da oluþmaz. Yani kiþi adet görmese de yumurtalýklar belli bir süre daha iþlevini devam ettireceðinden ötürü kiþi menopoza girmez.
Þayet birlikte yumurtalýklar da çýkarýlmýþ ise operasyon sonrasý “cerrahi menopoz” tablosu geliþir ve iki hafta sonra hormon replasman tedavisine baþlanmalýdýr. Çünkü cerrahi menopozda menopoza giriþ çok hýzlý olduðundan menopozun sýkýntýlarý da ani ve hýzlý bir þekilde geliþecektir.
Jinekolog hekimler tarafýndan özellikle 45 yaþ üstündeki kadýnlarda rahmin alýnmasý gerekiyorsa, ileri yaþlarda kiþiyi yumurtalýk kanserinden korumak amacýyla yumurtalýklarýn da rahimle birlikte alýnmasý tercih edilmektedir. (TAH_BSO ameliyatý)
Bu ameliyatýn riskleri varmýdýr?
Histerektomi yaptýrmadan önce bu riskleri bilmeniz gerekmektedir. Bu tür komplikasyonlar genelde nadir olarak izlenmektedir. Bunlar:
1. Mesanenin, baðýrsaðýn ya da üreterin (böbrek ve mesane arasýndaki tüp) yaralanmasý
2. Kan naklini gerektirecek kanama
3. Kanamanýn kontrol altýna alýnmasý ya da yaranýn onarýlmasý için yeniden bir ameliyat gereksinimi.
4. Pelviste ya da kan dolaþýmýnda enfeksiyon riski
5. Bacakta ya da akciðerde tromboz (kan pýhtýlaþmasý) riski
6. Pelviste kan toplanmasý (hematom)
7. Özellikle vajinal histerektomi ile birlikte ön vajina duvarý onarýmý da gerçekleþtirilmiþse idrar yapmada güçlükler ortaya çýkabilmektedir. Bu sorunun olmasý durumunda bir sondanýn yeniden mesaneye konulmasý gerekebilir.
Bu tür komplikasyonlar çok nadiren de olsa ortaya çýkabilen sorunlardýr.