Genel Bilgiler
POLÝKÝSTÝK OVER SENDROMU
NEDÝR?
Polikistik Over Sendromu (PCOS, PKOS); yumurtalýklarda irileþme ve küçük birçok kist oluþumu ile karakterize olup kiþide bir takým hormonal problemlere zemin hazýrlayan ve günümüzde neden oluþtuðu halen kesin olarak bilinmeyen bir durumdur. Bu hormon bozukluðu sonucunda adetlerde gecikmeler veya adet görememe, tüylenme gibi þikayetler oluþturur. Uzun dönem tedavi edilmediðinde önemli rahatsýzlýklarýn kaynaðýdýr.
SIKLIK
Polikistik over sendromu üreme çaðýndaki kadýnlarda en sýk görülen endokrin bozukluktur ve yaklaþýk %4 -12 sini etkiler.
TANIMI
ESHRE/ASRM (Rotterdam) 2003
Aþaðýdaki üç kriterden ikisini içermeli
1.Oligo- veya anovulasyon
2.Klinik ve/veya biyokimyasal hiperandrojenizm bulgularý
3.Polikistik overler (iliþkili hastalýklar dýþlandýktan sonra )
POLÝKÝSTÝK OVER SENDROMU NELERE NEDEN OLABÝLÝR?
Kýsa Dönem Problemler
1.Düzensiz adet kanamalarý
2.Hirsutizm/akne/erkek tipi saç dökülmesi
3.Ýnfertilite
4.Obezite
5.Metabolik bozukluklar
6.Anormal lipid düzeyleri/glukoz intoleransý
Uzun Dönem Problemler
1.Diabetes mellitus
2.Kardiyovasküler hastalýk
3.Endometrium kanseri
PATOFÝZYOLOJÝ
Gonadotropinler
PCOS’lu kadýnlarda anovulasyon ,uygun olmayan gonadotropin salýnýmý ile karakterizedir.GnRH pulsalitesindeki deðiþiklikler , FSH ile karþýlaþtýrýldýðýnda LH baskýn üretimine neden olur.Günümüzde hipotalamik disfonksiyonun PCOS’un primer nedeni mi olduðu yoksa anormal steroid feedback’ine sekonder mi olduðu bilinmemektedir.Her iki durumda da serum LH düzeyleri yükselir.Benzer þekilde LH/FSH oraný hastalarýn %60’ýnda 2’nin üzerine çýkmýþtýr.
Ýnsülin Direnci
PCOS ‘ lu kadýnlar etkilenmemiþ kadýnlara göre yüksek derecelerde insülin direnci ve kompensatuar hiperinsülinemi gösterirler.Ýnsülin direnci ; tip 2 DM , HT , dislipidemi ve kardiyovasküler hastalýk gibi birçok bozuklukta artýþ ile iliþkilidir.
Androjenler ve SHBG
Hem insülin hem de LH, overin teka hücrelerinde androjen üretimini uyarýr.Sonuç olarak etkilenmiþ overler,yüksek düzeylerde testosteron ve androstenedion üretir.PCOS’lu kadýnlar azalmýþ SHBG düzeyleri gösterirler.
Anovulasyon
PCOS’lu kadýnlarda androjen düzeyleri tipik olarak yüksek olsa da,progesteron düzeyleri anovulasyon nedeniyle düþüktür.Anovulasyona neden olan gerçek mekanizma tam olarak bilinmemektedir ancak menstrüel düzensizlikte LH hipersekresyonu bilinmektedir.Atrýca anovulasyon insülin direncinden de kaynaklanabilir.
TEDAVÝ
PCOS tedavisinde hastalýðý tamamý ile ortadan kaldýrabilecek etkili bir yöntem yoktur. Hastanýn ihtiyacýna göre tedavi düzenlenir.
· Ýzlem
· Kilo kaybý
· Egzersiz
Adet düzensizliði için; _ Kombine oral kontraseptifler
_ Siklik progestinler
_ Ýnsülin duyarlaþtýrýcý ilaçlar ( metformin )
Hirsutizm; _Kombine oral kontraseptifler
_ GnRH agonistleri
_ Androjen reseptör antagonistleri (spironolakton ,siproteron asetat )
_ Reduktaz inhibitörleri (finasterid )
_ Epilasyon