Genel Bilgiler

Burun içi hava yolu yeni doðanda ve çocukta eriþkine göre oldukça dardýr.Bu yüzden burada oluþan herhangi bir anormal geliþim þikayetlerin bir anda gürültülü þekilde ortaya çýkmasýna neden olur.Burun alt solunum yollarýnýn bekçisi görevini görür ve havanýn burundan nemlendirilerek akciðerlere verilmesi vücudun solunum dengesi açýsýndan oldukça önemlidir.
Burun içi hava yolu yeni doðanda ve çocukta eriþkine göre oldukça dardýr.Bu yüzden burada oluþan herhangi bir anormal geliþim þikayetlerin bir anda gürültülü þekilde ortaya çýkmasýna neden olur.Burun alt solunum yollarýnýn bekçisi görevini görür ve havanýn burundan nemlendirilerek akciðerlere verilmesi vücudun solunum dengesi açýsýndan oldukça önemlidir.

Burun içindeki sümük burundan solunan havanýn nemlenmesini yabancý cisimlerin tutulmasýný burun içini döþeyen örtünün korunmasýný saðlar. Bu sümüðün ritmik bir siklüsü bulunmaktadýr. Bu siklüs burun içindeki burun etlerinin (konka) dolgunluklarýnýn artmasý ve azalmasýna baðlý olarak her iki burun arasýnda dönüþümlü olarak deðiþir. Bu günlük hayatýmýzda tam olarak fark edilmez ancak burunda týkanýklýk olduðu hallerde belirginleþir.
Ayrýca burun ve akciðer arasýnda beyinde önemli bir merkez tarafýndan yönetilen bir iliþki bulunmaktadýr. Burnun týkalý olduðu tarafta akciðer solunum kapasitesi düþük olur. Bu tarafta burun içinde direncin fazla olmasý akciðer direncini de arttýrýr ve akciðere giden hava azalýr.

Burunda týkanýklýk nedenleri

Doðumsal nedenler:

En sýk görülen koanal atrezidir. Burun arkasý ile geniz arasýnýn zar veya kemik doku ile kapalý olmasýdýr.Bu durum çocuk doðduðu günden itibaren kendini belli eder. Tek taraflý veya çift taraflý olabilir.

Doðum esnasýnda veya sonradan düþmelere baðlý septumda (iki burun deliðini burun içinde ayýran yapý) deformasyon deviasyon(eðrilik) ve hematom (kan birikmesi) oluþabilir. Burun içine yabancý cisim kaçmalarý birtakým kist ve tümörler yine burun týkanýklýðý nedenleridir.

Sonradan burun týkanýklýðý yapan nedenler: En sýk nedenlerden biri geniz etidir. Doðumda oldukça küçüktür.1-2 yaþlarýnda çocuðun kendi baðýþýklýk sistemi oluþtukça büyümeye baþlar. Ergenlik döneminde ise küçülür.Genizde solunan hava ile temas eder ve devamlý sümük ile yýkanýr.Dolayýsý ile çeþitli mikrobik ajanlar(antijen) ile temas halindedir.Aktif baðýþýklýk sistemini devreye sokarak antikor üretir.Bu aktivitenin fazla olmasý fazla antijen ile temas ve alerjide büyüme daha fazla olur. Fazla büyümeden dolayý kronik iltihaplý bir akýntý ve týkanýklýk oluþur. Bademciklerin büyüklüðünden baðýmsýz olarak geniz etinde fazla büyüme burunda çok ciddi solunum güçlüðü yaratýr. Daha önce belirttiðim gibi burundaki direncin artmasý akciðer solunumun azalmasýna neden olur. Bu da genelde olarak vücutta oksijen azalmasý ve buna baðlý kalbin fazla çalýþmasý sonucunu doðurur.

Geniz eti ayrýca mikroplarýn tutulduðu bölge olduðundan sýk orta kulak enfeksiyonlarýnýn ve üst solunum yolu infeksiyonlarýnýn nedenini oluþturabilir. Sigara içilen ortamlarda sigara dumaný bu doku tarafýndan tutulur ve kulaðýn havalanmasýný saðlayan östaki tüplerinde ödem yapar ve kulakta aðrý sývý birikimi ve iltihabý reaksiyona neden olur.

Burun týkanýklýðýnda alerji faktörünü unutmamak gerekir. Normal kiþilerde bazý doðal maddelere karþý reaksiyon geliþmezken bazý kiþiler bu maddelere karþý istilayý önlemek için aþýrý baðýþýklýk cevabý verir. Bunlara alerjik bünyeler denir. Allerjenler bu yanýt sonunda kiþinin vücudunda istenmeyen etkilere yol açan bazý kimyasal maddeler salgýlar. Bu maddeler burunda týkanýklýk þiþme kaþýntý aþýrý sümük oluþumuna neden olur.

Sinüzit burun týkanýklýðýnýn bir diðer nedenidir. Çocuklarda sinüzit genellikle uzun süren nezle ile birlikte oluþur. Fazla burun salgýsýnýn olmasý ve salgý kývamýnýn yoðun olmasý burun drenajýnýn azalmasýna ve burun içinde sümüðün birikmesine neden olur .Bunun sonucunda burun içi örtüsünde kronik deðiþiklikler ve enfeksiyonlar oluþur.

Sinüzit doðru bir medikal tedavi ile tamamýyla iyileþir.Ancak bazý sistemik hastalýklarda veya doðumsal hastalýklarla beraber olursa iyileþmesi zordur ve bazen sinüslerden kaynaklanan polip deðdiðimiz etler oluþabilir. Bu durumda cerrahi tedaviye gerek duyulur. Muayene endoskopik sistem ile yapýlýr.

Geniz eti

Burun gerisinde östaki (kulak ile burun arasýndaki kanal) tüplerinin yanýnda nazofarenks (geniz)dediðimiz bölgede küme halinde bulunan lenf dokusudur.

Belirtiler

-Aðýzda kuruluk kötü koku
-Horlama
-Burun gerisine akýntý
-Uyku bozukluklarý
-Uykuda nefes durmalarý
-Sýk uyanmalar
-Beslenme bozukluklarý
-Geliþme geriliði
-Konsantrasyon bozukluðu

Ne Yapýlýr ?

Tetkiklerde rutin kulak burun boðaz muayenesi endoskopik muayene gerekire radyografi ve akýntýdan kültür almak alerji tetkikleri uygulanýr. Nedene göre uygun medikal veya cerrahi tedavi yapýlýr