Genel Bilgiler
Disfaji (yutma güçlüðü) genellikle ileri yaþlarda görülen boyun ve boðaz aðrýsý ile birlikte olabilen ciddi bir bulgudur. Beraberinde boyunda þiþme, göðüste ve boðazda aðrý, aðýza ekþi sývý gelmesi, kilo kaybý ve hýrýltý gibi eþlik eden semptomlar olabilir. Hastanýn hikayesinde ülser, nörolojik hastalýklar, zatürre, mide fýtýðý ve Raynaud gibi hastalýklar sorgulanýr. Ayrýca kimyasal madde yutma hikayesi, geçmiþinde burundan mideye indirilen sonda olup olmadýðý sorgulanýr.
Muayenede boyunda kitle olup olmadýðýna bakýlýr. Yutma güçlüðünde aðýz- boðaz bölgesi ve yemek borusu olmak üzere iki ana bölgede teþhis araþtýrmasý yapýlmalýdýr.
AÐIZ-BOÐAZ
Bu bölgede üç ana neden ön plana çýkar;
a) Nörolojik
b) Kendini kitleyle belli eden hastalýklar
c) Kas hastalýklarý
d) Enfeksiyonlar
Bu tip hastalýklarda öðürme refleksinde deðiþiklikler görülebilir. Boðazda rahatsýzlýk hissi, tükrüðün solunum yollarýna kaçmasý ve öksürük sýk görülür..Enfeksiyon varsa, þiddetli boðaz aðrýsý, yutkunma sýrasýnda aðrý ve aðýzdan tükrük akmasý görülebilir. Aðýr farenjit ve bademcik apseleri bu durumlara örnektir. Enfeksiyonlar muayene ile kolayca teþhis edilebilirler.
Bazý hastalar ise yutkunmakla boðazda bir kitle hissettiklerini söylerler ki, sorun genellikle psikolojiktir.
YEMEK BORUSU
a) Çalýþma problemleri
b) Yapýsal problemler
Çalýþma problemleri takýlma hissine yol açar. Mide içeriðinin geri gelmesine baðlý rahatsýzlýk hissi olabilir.Spazm olabilir. Kalp çevresinde aðrý hissedilebilir.
Yapýsal sorunlarda daha çok katý gýdalarý yutma problemi olur. Reflü gibi þikayetler olur. Tümöral bir olay varsa kilo kaybý kaçýnýlmazdýr.Yemek borusunda cepleþme olmasý(divertikül) aðýzda kötü kokuya neden olabilir.
Tedavi altta yatan nedene göre düzenlenir. Yaþ ilerledikçe tükrük miktarýnýn azalmasý da yutma güçlüðüne zemin hazýrlayabilir. Kadýnlarda kanda hemoglobin düþüklüðüyle (demir eksikliði anemisi = kansýzlýk) seyreden yutma güçlüðü yapabilen yemek borusu hastalýðý Mallory - Weiss da araþtýrýlmalýdýr.