Genel Bilgiler
Sabahleyin yataktan kalktýðýnýzda, ilk birkaç adýmýnýz, ayak topuðunuz içinde, þiddetli aðrýya neden oluyorsa, sizde plantar fassitis mevcut olabilir. Bu durum tabanýnýzýn veya ayaðýnýzýn fleksör yüzünün (plantar) fazla kullanýlmasýndan kaynaklanan bir incinmedir. Bir plantar fassitisin teþhisi, sizin topuk kemiðinizi ayak parmaklarýnýzýn taban kýsmýna (alt kýsmýna) baðlayan dokunun(fasya) fibröz bantlarýnýn çok kötü bir inflamasyonu anlamýna gelir.
Topuk Dikeni
Eðer kadýnsanýz, kilonuz normalin üzerindeyse veya oldukça fazla yürümenizi veya ayakta sert zeminde kalmanýzý gerektiren bir iþiniz varsa, bu duruma gelmeniz daha fazla muhtemeldir. Egzersiz için koþtuðunuzda ve yürüdüðünüzde de özellikle ayak bileðinizi bükmenizi oldukça kýsýtlayan, sert baldýr kaslarýnýz varsa risk altýndasýnýzdýr. Düz ve yayvan ayaklarý olan veya çok yüksek ayak kavsi olan insanlar, daha da fazla plantar fassitise eðilimlidirler.
Bu durum, kademe kademe, topuk kemiðinde orta derecede bir aðrýyla baþlar ve sýklýkla, ve ayaðýn bir taþla berelenmesiyle ilgilendirilir. Bu aðrýyý egzersiz sýrasýnda deðil de, daha çok egzersizden sonra daha fazla hissetmeniz olasýdýr. Aðrý klasik olarak, tekrar öðle vakti yemek molasý sýrasýnda artarak ortaya çýkar.
Plantar Fasitis
Eðer plantar fassitinizi tedavi ettirmezseniz, kronik bir duruma dönüþebilir , aktivitelerinizi ayný seviyede tutamayabilirsiniz ve plantar fassitis sizin yürüyüþ þeklinizi deðiþtireceði için; ayak, diz, kalça ve sýrt problemlerinizden ötürü semptomlarýnýzý geliþtirebilirsiniz.
Tedaviler
Plantar fassitisin ilk tedavisi istirahattýr. Ýnflamasyon geçinceye kadar, ayaðýnýzýn üzerindeki aðýrlýðý ortadan kaldýrmaya çalýþýn. Semptomlarýnýzý hafifletmek için de, aðrýlý bölgeye, günde iki, üç defa, yirmi dakika süreyle buz uygulayýn. Sýklýkla bir doktor, size ibuprofen gibi steroid olmayan, antiinflamatuar bir ilaç kullanýmýný tavsiye edecektir. Aþil tendonunuzu ve plantar fasyanýzý geren ev egzersizleri programý, bu durumu tedavi etmek ve hastalýðýn nüks etme þansýný azaltmak için en büyük destektir.
Plantar Facitis
Bir egzersizde; bir dizinizi bir duvara karþý düz tutup topuðunuz yere basarken, diðer dizinizi bükerek, duvara yaslayýn. Sizin topuk bandýnýz (aþil tendonunuz) ve ayak kavsiniz yaslanýrken gerilecektir. On saniye bu pozisyonda kalýn ve sonra gevþeyin ve ayakta düz durun. Her aðrýyan topuðunuz için yirmi kere tekrarlayýn.
Ýkinci egzersizde ayaklarýnýzý ayýrarak, bir ayaðýnýzý diðerinden önde tutarak, öne doðru karþý tarafýn üzerine eðilin. Dizlerinizi kýrýn ve topuklarýnýzý mümkün olduðu kadar yerde tutarak aþaðýya doðru çömelin. Topuk baðýnýz ve ayak kavsiniz bu gerilmede topuklarýnýz yukarý çýkacak gibi gerilecektir.On dakika böyle kalýn, gevþeyin ve doðrulun. Bu hareketi yirmi kez tekrarlayýn. RESÝM 45-46: Plantar fassitiste egzersizler
Plantar Facitis
Baþlangýç tedavisinden sonra plantar fassitisli insanlarýn % 90 nýnda anlamlý bir geliþme gözlenmiþtir.Þok emici tabanlýklý ayakkabýlar veya uygun lastik (kauçuk) topuk peti gibi standart ortopedik cihazlar kullanmanýz tavsiye edilebilir. Ayaðýnýz spesifik bir pozisyonda bantlanabilir.
Eðer plantar fassitiniz, konservatif tedaviye raðmen birkaç aydýr devam ediyorsa, doktorunuz, topuðunuzun içine steroid içeren bir antiinflamatuar ilaç (kortikosteroid) enjekte edebilir. Hala semptomlarýnýz devam ediyorsa, 2-3 hafta süreyle üzerinde yürüyebileceðiniz bir alçýya veya uyurken, pozisyonel bir atele ihtiyacýnýz olabilir. Bir çok vakada, ligamentin serbest býrakýlmasýna dayanan bir ameliyata ihtiyaç duyabilirsiniz.