Genel Bilgiler

Doðuþtan itibaren her erkekte bulunan ve idrar torbasýnýn çýkýþýný çepeçevre saran bir salgý bezidir. Ýdrar yollarýnýn savunmasýný yapan ve meniye katýlan birtakým salgýlar üretir. Prostat belirli bir yaþtan sonra olan deðil, doðuþtan itibaren tüm erkeklerde bulunan bir organdýr. Belirli bir yaþtan sonra prostat hormonlardaki deðiþimin de etkisi ile yavaþ yavaþ büyümeye baþlar; bu büyüme tamamen fizyolojiktir. Saçlara ak düþmesi, derinin kýrýþmasý gibi normal yaþamýn bir parçasýdýr. Prostatýn büyümesi için iki  koþulun bulunmasý gerekmektedir.
1-Ýnsanýn yaþlanmasý
2-Erkeklik hormonunun olmasý: Prostat sorunu olabilmesi için erkeklik hormonunun belirli bir seviyede olmasý gerekir. Hadým edilmiþ, yumurtalýklarý alýnmýþ bir kiþinin prostat büyümesi sorunu olmaz.
Prostatýn deðiþik türleri var mý?
Prostatýn 3 tane önemli ve birbirinden farklý hastalýðý vardýr. Bu üç hastalýk bu organda genellikle deðiþik zamanlarda olmakla birlikte birbirinden tamamen ayrý olup ayný anda üçü birden de bulunabilir.
1- Prostatitler: Prostatýn iltihabýdýr. Ani ve çok þiddetli bir prostat iltihabý olduðunda insaný hastaneye aceleyle getiren, idrarý yapamaz hale getiren bir hastalýktýr. Aðýrlýklý olarak gençlerde görülür ve cinsel yolla bulaþan mikroplarla oluþur. Hijyene dikkat etmemek de prostat iltihabýna neden olabilir. Yüksek ateþ ve idrar yapamama gibi þikayetlerle baþlar ve kiþiyi yataða düþürebilir. Prostat iltihabýnýn tam olarak tedavi edilmesi zordur, çünkü bu organýn iç kýsýmlarýna antibiyotikler zor geçer ve  iltihap bu nedenle kronik  (müzmin) hale gelerek yýllarca sorun yaratabilir. Bu nedenle bilhassa cinsel yolla bulaþan hastalýklardan þüphelenildiðinde mutlaka laboratuvar tetkiklerinin yapýlmasý ve doðru tedavi edilmesi gerekir. Doðru tedavi edilmezse yýllarca bu durum devam eder ve sonucunda da kýsýrlýk bile ortaya çýkabilir.
2-Prostatýn büyümesi: Büyüyerek çevresinde bulunduðu idrar yolunu sýkýlaþtýrmasý ve idrar yapmada zorluk oluþmasýdýr. Bu durum ileri yaþlarda hemen hemen herkeste normal olarak bir miktar görülebilir. Sonuçta erkeklerin yüzde 10’u hayatlarýnýn belirli bir döneminde prostatla ilgili bir sorundan dolayý ameliyat olurlar.
Prostatý olan kiþi ne hisseder?
1-Ýdrar yaptýktan sonra boþalamama hissi
2-Sýk sýk idrara gitme
3-Ýdrar yaparken kesik kesik yapma
4-Sýkýþýk bir þekilde ve sýk sýk koþarak aciliyet hissi ile tuvalete gitme
5-Ýdrar yaparken akýmýn çok ince olmasý
6-Ýdrar yaparken ýkýnmak zorunda kalmak
7-Geceleri 2 ya da daha fazla tuvalete kalkma ihtiyacý
8-Ýnce ve ayak dibine doðru ileri atým yapamadan idrar yapmak
9-Ýdrar yapma sonrasý damlamalar olmasý
10-Ýdrar kaçýrma
11-Mesanenin dolarak þiþmesi ve idrar yapamama sonrasý þiþ bir karýnla hastaneye gitmek


Prostat belirtileri gösteren kiþi ne yapmalýdýr?
Bu belirtilerin ne þiddette olduðu ve hayatý ne kadar etkilediði önemlidir. 60 yaþýnda bir insanda bunlarýn bir kýsmý olsa dahi bu durum böbreklerine, idrar yollarýna bir zarar vermiyorsa yani iltihaba vs. neden olmuyorsa burada kiþiye baðlý bir karar verilmelidir. Kiþinin sosyal hayatý, çalýþma hayatý deðerlendirilir; örneðin kiþi bir çiftçi ise bu tür durumlarla daha kolay baþa çýkabilir, tarlada çalýþtýðý için istediði zaman tuvalete gider. Hasta hakim veya bir holding yöneticisi ise mahkeme ya da toplantý sýrasýnda sýk sýk ara vermek zorunda kalacak, bir þoför ise ikide bir benzinci aramak zorunda kalacaktýr. Daha çok evinde vakit geçiren bir emekli ise kalkýp isteði zaman tuvalete gidebilir. Herkesin prostatý büyür ama gerçekte sadece bazýlarý ameliyat olmak zorunda kalýr. Gençliðindeki kadar rahat idrar yapamamakla birlikte gerçekten ameliyat edilmesine gerek olmayan kiþileri lüzumsuz yere ameliyat edersek daha mutsuz insanlar ortaya çýkar. Kendilerine ameliyat önerilen ve ameliyatlarýný benim yapmam için gelenlerin önemli bir kýsmýna  ameliyatýn gereksiz olduðunu anlatmak zorunda kalmaktayým
3-Prostat kanseri
Ýleri yaþlarda sýk görülen bir baþka türü de kanserdir. 60 yaþýndaki insanlarda yüzde 30, 70 yaþýndaki insanlarýn yüzde 40’ýnda kanser baþlangýcý olacak kadar bozulmuþ hücrelere rastlanýr. Batý ülkelerinde trafik kazalarýnda ölen belirli yaþlardaki erkekler tarandýðýnda 70 yaþýndakilerin yarýya yakýnýnda kanserli hücreler görülmüþtür. Prostat kanseri erken aþamalarda yakalandýðýnda tamamýyla tedavi edilip vücuttan yok edilebilir ve hastalýktan eser kalmaz. Ama geç teþhis edilirse bu hastalýk kemiklere yayýlýrsa sadece idare edici tedaviler yapýlýr. Batý ülkelerinde 45-50 yaþýndan itibaren PSA denilen basit bir kan tetkiki ile tarama yapýlarak, kanser baþlangýcý olup olmadýðý araþtýrýlýr. 50 yaþ sonrasý her erkeðin 6 ayda bir düzenli olarak yaptýrmasýný öneririm. Prostat büyümesi nedeni ile açýk, kapalý veya lazer ile ameliyat olanlarda da bu risk devam ettiðinden PSA testine devam edilmesi önemlidir.
Prostat için baþvuran kiþi daha sonra hangi aþamalardan geçiyor?
Prostat için baþvuranlarda tüm bu þikayetler deðerlendirildikten sonra makattan parmakla muayene yapýlýr. Hem kanser olup olmadýðýný bir dereceye kadar deðerlendirmek hem de prostatýn ne kadar büyüdüðünü deðerlendirmek açýsýndan bu tetkik önemlidir. Prostat normalde kestane boyutlarýnda bir organdýr; biraz büyürse bir mandalina kadar daha büyürse portakal kadar daha da büyürse bir greyfurt kadar olur. Normalde 20 gram olan bu organ 200-250 grama kadar ulaþabilir. Dýþarýdan bakýlýnca büyüme görülmez, makata doðru büyür, kabýzlýða benzer dýþkýlama sorunlarý dahi yaratabilir. Gerektiðinde makattan yapýlan bir ultrasonografi ile detaylý olarak boyut ve iç doku olarak incelenebilir. Karýndan üzerinden yapýlan ultrasonografi prostat hakkýnda gerekli bilgileri saðlamaz. Kanser þüphesi varsa makattan ultrasonografi eþliðinde iðne biyopsisi ile her hangi bir anestezi gerekmeksizin parçalar alýnýp patoloji incelemesi yapýlarak dokuda kanser olup olmadýðý anlaþýlýr.
Prostat ameliyatý nasýl yapýlýyor?
Habaset düþünülmeyen vakalarýn uygun olanlarý kapalý ameliyatla, gerektiðinde de açýk ameliyatla tedavi edilir. Son yýllarda geliþen lazer teknolojileri özellikle Green Light  (yeþil ýþýk) adlý lazer yöntemi de küçük prostatlarýn kapalý yöntem ile tedavisinde kullanýlmaktadýr. Kapalý ameliyatlar genellikle 90 gramýn altýnda olanlarda kullanýlýr. Kapalý ameliyat eðer uygulamayý yapan Ürolog bu konuda deneyimli ise en az açýk ameliyat kadar baþarýlýdýr ve tercih edilmelidir. Hasta çok daha az süre hastahanede kalýr ve daha konforlu bir ameliyat süreci yaþar. Prostat belirli bir boyutun üzerinde büyürse veya ek bazý baþka sorunlar bulunmaktaysa açýk ameliyat tercih edilebilir. Prostat ameliyatýnda prostat kanseri ameliyatýndan farklý olarak tüm prostat alýnmaz. Prostatý bir portakal olarak düþürseniz prostat büyümesi sulu iç dokunun þiþmesi ile oluþur. Kanser ise genellikle  kabuk kýsmýndadýr,  kanser ameliyatýnda kabuk tabir ettiðimiz kýsýmla birlikte meni keseleri de çýkartýlýr.
Kapalý ameliyat nedir?
Kapalý ameliyatta penisten fiberoptik bir aletle girerek prostatýn içinden bir portakal oyulmasý gibi kazýnmasýyla yapýlýr. Deneyimli ellerde en baþarýlý ve tercih edilen yöntemdir. Ameliyatlarýmýn tamamýna yakýnýnda kapalý ameliyatý (TUR-P) tercih etmekteyim, sadece kapalý yapýlamayacak vakalarda açýk cerrahi uygulanmalýdýr.
Açýk ameliyat nedir?
Açýk ameliyatta  prostata karýndan kesi yapýlarak ulaþýlýr ve prostatýn büyüyen dokusu çýkartýlýr; kapsül kýsmý vücutta kalýr. TUR ameliyatýna göre kan kaybý, ameliyat süresi, sondalý kalma süresi, hastanede kalma süresi ve komplikasyon oranlarý daha fazladýr.
Prostat için ameliyat dýþýnda baþka hangi tedaviler uygulanýr?
Isý tedavisi, ultrason tedavisi, mikrodalga tedavisi, balonla germe tedavisi gibi bir takým ek tedavi yöntemleri denenmekte ise de en baþarýlý ve kesin tedavinin cerrahi olduðu kabul edilmektedir. Ameliyat olamayacak kadar aðýr durumda olanlar, kalp hastalýðý olanlar, anestezi alamayacak durumda olanlar, kalp saðlýðý açýsýndan sorunu olanlar ya da çok ileri yaþlarda olup narkoz riski yüksek olanlara ilaç tedavisi ile yardým denenmelidir. Bununla birlikte genç yaþtaki prostat hastalarýna sürekli olarak kullanmalarý gereken ve yan etkileri de olan ilaçlarý kullandýrmak yerine bir saatten az sürecek, yaþamlarýnýn geri kalan kýsmýnda bu sorundan kalýcý olarak kurtulmalarýný saðlayacak bir kapalý müdahale yapmayý tercih etmekteyim.
Bu ameliyatlarýn riski nedir?
Tüm ameliyatlar belirli oranlarda komplikasyon riski içerir, risksiz ameliyat yoktur. Kapalý prostat ameliyatýnýn komplikasyonlarý açýk prostat ameliyatýnýn komplikasyonlarýna göre çok daha düþük olup, ehil ellerde komplikasyonlara çok nadir rastlanýr. Günümüzde kapalý, açýk prostat ameliyatlarý ve prostat kanseri ameliyatlarý eskiye göre çok daha hýzlý ve düþük risk ile gerçekleþtirilebilmektedir.
Prostat ameliyatý ne kadar sürer?
Kapalý prostat ameliyatý 1 saatin altýnda sürer. Açýk prostat ameliyatý 1.5 saat sürer. Kanser ameliyatý 1.5-2 saat sürebilmektedir.
Ameliyat sonrasý hastanede kaç gün yatmak gerekir?
Kapalý prostat ameliyatý sonrasý sadece 2-3 gün hastanede kalýnmasý gerecektir. Açýk prostat ameliyatý sonrasý ise 4-5 gün hastanede kalýnýr. Prostat kanseri ameliyatýnda da hastanýn 5 gün civarýnda hastanede kalmasý gerekmektedir.

Yeni geliþen Green Light (Yeþil Iþýk) lazer ile prostat yöntemi hakkýnda bilgi verirmisiniz?
Bu yeni ve baþarýlý bir teknoloji ülkemize ilk geliþinde mucize bir yöntem gibi abartýlý bir þekilde tanýtýlmýþtýr. Hasta konforu açýsýndan uygun hastalarda benim de tercih ettiðim bu yöntemde týpký kapalý ameliyat gibi idrar yolu giriþinden fiberoptik bir alet ile girilerek prostata ulaþýlýr ve görüntü altýnda lazer enerjisi kullanýlarak prostat buharlaþtýrýlýr. Netice açýsýndan diðer ameliyatlardan farklý olmamakla birlikte, lokal anestezi ile uygulanabilmesi, kanamanýn az olmasý, bazý hastalarda sonda dahi kullanýlmayabilmesi, diðerlerinde ise 1-2 günde sondanýn alýnabilmesi önemli avantajlardýr. En önemli dezavantaj ise cihazýn ve sarf malzemesinin pahalýlýðýndan dolayý fiyatýn yüksek olmasý ve prostatý büyükçe olan hastalarda yeterli baþarý saðlamamasýdýr.
Prostat kanserinin belirtileri ile prostat hastalýðýnýn belirtileri aynýmýdýr?
Prostat kanserinin kendine özgü bir belirtisi yoktur. Hiçbir belirtisi olmadan ilerleyip kemiklere geçerek ve ancak bir kemik kýrýlmasý ile ileri dönemde ortaya çýkabilir. Mutlaka 50 yaþ civarýndan baþlayarak prostatýnýzý yýlda 2 defa kontrol ettirmenizi öneririm.
Prostat hastalýklarýný önlemek için yapýlacak bazý þeyler var mý?
Sebze meyve türü beslenmeye aðýrlýk verilmesi önerilebilir. Batý usulü fast-food tarzý beslenmenin prostat kanseri riskini artýrdýðý iddia edilmektedir. Prostatý önlemek için yapýlacak belirli bir bitkisel tedavi þekli olmasa da doðal beslenmenin her türlü hastalýða olduðu gibi prostat kanserine de iyi geldiði söylenebilir. Bitki köklerinden üretilen ilaçlardan da bahsedilmekle birlikte bunlarýn hiçbirinin bilimselliði kanýtlanmamýþtýr.
Prostat sonrasý bir iktidarsýzlýk sorunu oluþur mu?
Prostat ameliyatý olanlar zaten belirli bir yaþýn üzerinde bulunmaktadýrlar ve bir de ameliyat geçirince iktidarsýzlýk en azýndan kendine güvensizlik sonucu ortaya çýkabilmektedir. Ayrýca ileri yaþ grubundaki þeker, kalp, tansiyon gibi cinsel gücü etkileyen hususlarý da  göz önünde bulundurmak lazýmdýr.
Kapalý prostat ameliyatý sonrasý en fazla % 10, açýk prostat ameliyatý sonrasý  %15 kadar iktidarsýzlýk riski bulunmaktadýr. Kanser ameliyatýnda ise iktidarsýzlýk riski uygulanan tekniðe göre daha fazla olabilir. Sinir koruyucu yöntem uygulanmasý prostat kanseri ameliyatýndan sonra iktidarsýzlýk sorununu engelleyebilirse de her kanser vakasý bu tekniðin uygulanmasýna müsait deðildir.