1- Varikosel en sýk karþýlaþýlan ve baþarýlý mikrocerrahi ameliyat tedavisi sonucu en iyi netice elde ettiðimiz erkek kýsýrlýðý nedenidir. Varikosel teþhisi ultrason ile deðil, sadece el ile yapýlan muayene ile konulmalýdýr. Doppler ultrasonografi ile birçok kiþide hatalý olarak varikosel saptanarak gereksiz ameliyatlar yapýlmaktadýr.El muayenesinde saptanamayan varikosel kesinlikle ameliyat edilmemelidir; hiçbir fayda saðlamaz.

2- Varikosel saptanan kiþiye öncelikle tüp bebek, ICSI, aþýlama gibi yardýmlý üreme yöntemleri önerilmemelidir. Varikosel sperm hücresinin kromozomal yapýsýný bozarak (DNA fragmantasyonu) eþin yumurtasýný dölleme gücünü azaltmakta; dölleme gerçekleþse dahi düþük olma ihtimali artmaktadýr. Tüp bebek uygulamasýnýn sadece son çare olarak düþünülmesi gereken, bebekte doðumsal anomali ve hastalýk risklerini %30’a dek yükselten, anne bakýmýndan da riskleri olan bir yöntem olduðu unutulmamalýdýr.

3- Varikosel cerrahisinin teknik açýdan en baþarýlý ve komplikasyon ihtimali en düþük yöntemi mikrocerrahidir. Varikoselin bitkisel tedavisi yoktur. Mikrocerrahi varikosel operasyonunda kendi serimizde ve dünyadaki bu konudaki uzman merkezlerin serilerinde teknik baþarý %99’un üzerine çýkabilmekte, ciddi komplikasyon oraný %0’a, önemsiz komplikasyon oraný %3-5’e kadar inebilmektedir. Diðer operasyon tekniklerinde ise hidrosel riski %40’a, atardamar hasarý %5’e kadar çýkmaktadýr. Varikosel tedavisinde radyolojik bir giriþim olan embolizasyon yöntemi düþük baþarý ve yüksek ciddi komplikasyon oranlarý nedeni ile tercih edilmemektedir.

4- Varikosel nüks etmez, yapýlan cerrahi giriþim yetersiz kaldýðýnda bu ifade hatalý olarak kullanýlýr. Yetersiz cerrahi sonucu varikoselin devam ettiði saptanýrsa mikrocerrahi düzeltme ameliyatý uygulanabilir. Mikrocerrahi dýþýndaki ameliyat yöntemlerinde uygulanan teknikler dolayýsý ile yetersiz cerrahi ve sonucunda nüks oraný %40’a kadar yükselebilmekte ve komplikasyon oranlarý belirgin olarak artmaktadýr.

5-Mikrocerrahi varikosel operasyonu kesinlikle basit bir cerrahi giriþim deðildir ! Mikrocerrahi teknik sadece bu konuda özel eðitim almýþ ve deneyimli ellerde baþarýlýdýr.  Her yöntem gibi mikrocerrahinin de yetersiz ve hatalý uygulamalarý çok önemli komplikasyonlara, hatta organ kaybýna dahi yol açabilir. Mikrocerrahi ve diðer eski teknikler ile yapýlan baþarýsýz varikosel operasyonlarý sonrasýnda varikoseli devam eden veya komplikasyonlardan dolayý sorun yaþayan, hidrosel ve testisin dumura uðramasý gibi  ciddi sorunlar ile karþýlaþan bir çok hasta ile karþýlaþmaktayým. Sperm kaliteleri veya spermiyogram neticeleri daha da bozulan hatta sýfýra kadar inen bu hastalarýn bazýlarý düzeltici mikrocerrahiden fayda görmekteyse de bir kýsmýna maalesef yardýmcý olunamamaktadýr.

6- Bilinçsiz ve yetersiz uygulanan mikrocerrahi teknik ile varikosel ortadan kalkmayabilir, atardamar ve lenfatik kanal hasarlarý sonucu hidrosel ve organ kaybý gibi ciddi komplikasyonlar görülebilir; uygulanan teknikten daha fazla tekniðin uygulandýðý kalite ve baþarý önem taþýmaktadýr. Varikosel ameliyatý olacaklarýn mutlaka konuya gerekli önemi vererek araþtýrmalarýný ve kendilerini bu konuda eðitimli ve tecrübeli uzmanlara ameliyat ettirmelerini öneririm. Erkek kýsýrlýðýnda en önemli tetkik olan spermiyogram tahlilinde bilimsel ve doðru sonuç için Ýstanbul Týp Fakültesindeki Androloji Laboratuarý ve Tümlab en güvendiðim laboratuarlardýr, ameliyat kararý vermeden önce kesinlikle güvenilir en az 2 spermiogram tetkiki görülmelidir.
7- Varikosel aðrý nedeni de olabilir. Aðrýnýn geçeceði garanti edilemezse de mikrocerrahi yöntem ve aðrýya yönelik operasyon tekniklerinin uygulanmasý ile bir çok vakada aðrý ortadan kalkmaktadýr.

8- 1992 yýlýnda yurtdýþýndan döndükten sonra ülkemizde baþlatarak 2500’den fazla vakada uyguladýðým mikrocerrahi varikosel ameliyatýný Ýstranbul Týp Fakültesinde birçok asistanýmýza öðreterek Türkiye’nin deðiþik bölgelerinde uygulanmasýna katkýda bulundum. Özellikle üniversite kliniklerinin Androloji ile ilgili öðretim üyeleri arasýnda mikrocerrahi varikosel operasyonu son yýllarda tercih edilen yöntem haline gelmiþ olup dünyanýn en seçkin klinikleri de varikosel ameliyatlarýnda mikrocerrahi tekniði benimsemiþtir.

Erkek Kýsýrlýðý Tedavisi ve Mikrocerrahi Varikosel Operasyonu
Evliliklerin yaklaþýk % 15-20 kadarýnda istedikleri zamanda ve sayýda çocuk yapamama sýkýntýsý yaþanmaktadýr.  
Çiftlerin kýsýrlýk sorununda sadece erkeðe baðlý faktörler % 20 kadar olup, yaklaþýk % 40 çiftte de erkekte bulunan sorun kadýndaki soruna eklenmekte; çocuk sahibi olmakta zorluk yaþayan çiftlerin % 50-60’ýnda, erkekteki bir sorunun kýsmen de kýsýrlýk sorununa katkýsý olduðu  ortaya çýkmaktadýr. Erkekteki sorunlarýn çoðu muayene ve sperm tahlilinden anlaþýlabilirse de, bazý durumlar özel tetkikler gerektirebilir.  

Tedaviler sonucu çoðu erkeðin sorununu çözerek normal cinsel iliþki ile çocuk sahibi olmalarý saðlanabilmektedir. Erkeðin bir Üroloji uzmaný tarafýndan muayenesi yapýlmadan ve uzman bir laboratuarda gerçekleþtirilen spermiyogramý deneyimli bir Üroloji uzmaný tarafýndan deðerlendirilmeden kadýna yönelik kýsýrlýk tedavilerine geçilmesi sýk görülen hatalý bir uygulamadýr. Erkek kýsýrlýðýnýn bazý durumlarda altta yatan ve hayatý tehdit eden aðýr bir hastalýðýn  ilk bulgusu olabileceði unutulmamalýdýr.
Tetkikler:
Erkekte kýsýrlýk açýsýndan deðerlendirme ilk aþamada Ürolog-Androlog ile yapýlacak bir görüþme ve doðru þekilde sperm verilerek, W.H.O ( Dünya Saðlýk Örgütü) kriterlerinde deðerlendirilen en az iki adet spermiogram  ile baþlatýlýr. Türkiye’de birçok alanda görüldüðü gibi laboratuar tetkiklerinde ve özellikle Androloji alanýnda büyük bir çoðunlukla bilimsel standartlarýn uygulanmamasý, incelemelerin kalite kontrol uygulamalarý ile yapýlmamasý, uygun olmayan koþullarda verilen spermin doðru protokollerle çalýþýlmamasý kýsýrlýk incelemelerinin önemli oranda yanýltýcý neticeler vermesine sebep olmaktadýr. Bu gerekçeler ile sadece bildiðim ve güvendiðim laboratuarlarýn spermiyogram sonuçlarý hakkýnda yorum yapmaktayým.
Güvenilir spermiyogram sonucuna ve aþýlama çalýþmasýna örnek olarak Ýstanbul Týp Fakültesi Androloji Laboratuarýný ve Tümlab Androloji Laboratuarýný gösterebilirim. Doðru formatta olmayan, yanýltýcý ve çeliþkili spermiyogramlara göre yorum yapmak hem hekimi zor durumda býrakmakta hem de hastanýn tedavi sürecini olumsuz etkilemektedir. 
Ýlk deðerlendirmeler sonucunda  muayene veya sperm testinde sorun belirlenirse detaylý tetkiklere geçilecektir. Bunlar spermle yapýlan daha detaylý tetkikler, hormon analizleri, ultrasonografi ve bazý diðer radyolojik ve genetik testler olabilir. Tetkiklerin tamamlanmasý sonucu erkeðin menisindeki sperm hücrelerinin sayý, hareketlilik ve kalitesi arttýrarak, dölleme kapasitesini yükseltecek tedavilere geçilir.  
Kýsýrlýk sorunu olan erkeklerin bir kýsmý, eksikliði saptanan hormonlarýn yerine konmasý veya uygun hormonal yapýsý olan hastalarda ilaçlar ile sperm sayýlarý arttýrýlarak tedavi edilebilir. 
Sperm tahlilinde özel incelemelere raðmen hiç sperm hücresi bulunmayan hastalar detaylý tetkikler ile deðerlendirilerek testislerinde sperm üretimi olup olmadýðý ve meni kanallarýnda týkanýklýk araþtýrýlýr. Testislerinde sperm üretimi bulunmakla birlikte, spermiyogram tetkiklerinde sperm hücresine rastlanmayan erkeklerin bir kýsmý özel mikrocerrahi veya endoskopik yöntemler uygulanarak normal cinsel iliþki ile çocuk sahibi olmalarý saðlanabilir.  

Varikosel ve mikrocerrahi teknik ile ameliyatý :
Tüm erkeklerin % 15 kadarýnda ve kýsýrlýk sorunu olanlarýn % 40’ýnda saptanan varikosel (testis damarlarýnda geniþleme, varisleþme), sperm üretimini bozan en önemli etkenlerden biridir. Varikosel erkeklerde en sýk karþýlaþtýðýmýz ve mikrocerrahi ameliyat sonucu en baþarýlý netice aldýðýmýz kýsýrlýk sebebidir. Dünya Saðlýk Örgütü (WHO) araþtýrmalarýnda da olduðu gibi 2500 ameliyata yaklaþan þahsi deneyimim de varikoselin kýsýrlýk yaptýðýný ve baþarýlý tedavisinin kýsýrlýk tedavisine katkýsýný bilimsel olarak ortaya koymuþtur. Varikosel, testislerde ýsý artýþý ve toplardamardaki kullanýlmýþ kanýn testise geri akýmý sonrasý mikro dolaþýmý etkileyerek sperm üretimini bozar; sayý, hareketlilik, yapý ve kromozomal yapýya etkileri sonucu hem normal cinsel iliþkide hem de tüp bebek (ICSI) ve aþýlama gibi yardýmlý üreme tekniklerinde dölleme gücünü azaltýr, düþük ihtimalini arttýrýr. Varikosel saptadýðým hastalarýma kýsýrlýk sorunu için öncelikle mikrocerrahi varikosel ameliyatý önermekteyim, varikosel saptadýklarýma öncelikle  ilaç tedavisi veya tüp bebek yöntemleri uygulamayý doðru bulmuyorum. Farklý aðýrlýk derecelerinde görülebilen varikoselin  tanýsý bu konuda deneyimli bir Üroloji- Androloji uzmaný tarafýnda doðru þartlarda gerçekleþtirilecek detaylý bir muayene ile konulmalýdýr. Sadece ultrasonografi ile saptanabilen varikosellerin ameliyat edilmesi fayda saðlamadýðýndan çok özel durumlar dýþýnda varikosel tanýsý için hassas bir muayeneden baþka herhangi bir tetkik istenmemelidir.
Aðrý sebebi de olabilen varikosel genelde bir saðlýk sorunu olmayýp sadece çocuk sahibi olmak isteyen erkeklerde saptandýðý takdirde önem taþýr. Ergenlik döneminde baþlayan varikosel testislerin geliþmesine mani olabilir, sperm üretimine olan olumsuz etkileri zaman içinde giderek artar. Ülkemizde erkeklerin genç yaþta evlenmeleri sayesinde  varikosel etkisini çok fazla hissetmeden bir çocuk sahibi olabildikleri, daha ileri yýllarda ise tekrar çocuk istediklerinde yýllar içinde artarak süregelen varikosel etkisi nedeni ile ikinci çocuklarýnýn olmamasý  sýk görülen bir durumdur.
Varikosel  mikrocerrahi teknik kullanýlarak baþarý ile tedavi edilebilen ve en sýk rastlanan erkek kýsýrlýðý sebebidir. Doðru taný konularak mikrocerrahi yöntemlerin baþarýlý uygulamasý ile tedavi edilen varikosel vakalarýnda spermiyogram sonuçlarýnda % 80’in üzerinde istatistiki anlamlýlýkta düzelme saðlanýr ve bu hastalarýn çoðu baþka tedavi gerektirmeden çocuk sahibi olabilir; geri kalanlarýn önemli bir kýsmý ise rahim içi aþýlama gibi tüp bebekten daha kolay ve ekonomik yöntemlerden faydalanabilir düzeye ulaþacaklardýr.
Daha önce varikosel ameliyatý geçirmiþ fakat olumlu netice alamamýþ olanlarýn %30-40 kadarýnda nüks varikosel tabir edilen durum saptanmaktadýr. Gerçekleþtirilen ameliyatýn teknik nedenler ile yetersiz kaldýðý bu vakalarda  mikrocerrahi düzeltme ameliyatý uygulanarak olumlu sonuç alýnabilmektedir.
Tüp bebek (mikroenjeksiyon) uygulamalarýndan önce varikosel saptanmasý halinde mikrocerrahi teknik ile  ameliyat edilerek sperm hücrelerinin döllenme yeteneðini azaltan kromozomal yapý üzerine etki ortadan kaldýrýldýðýnda hamilelik oranlarýnýn arttýðý saptanmýþtýr.

Kýsýrlýk sorunu yaþayan erkeklerde varikosel tanýsýnýn el muayenesi ve  ultrasonografi yöntemlerinin hatalý uygulanmalarý neticesi ve bazen de maalesef ticari kaygýlar ile fazlaca konulduðunu ve gereksiz ameliyatlar yapýldýðýný bilmekteyiz. Mikrocerrahi tekniði ülkemizde baþlattýðým 1993’den itibaren 2500 kadar mikrocerrahi ameliyat gerçekleþtirmiþ olmama raðmen varikosel saptandýðýný söyleyerek bana ameliyat için baþvuran yüzlerce kiþiye ameliyat olmalarý gerekmediðini zorlukla anlatmak durumunda kaldým. 
Özel mikrocerrahi yöntemlerin uygulanmasýyla gerçekleþtirilen bu çok hassas ameliyat yerine uygulanan diðer teknikler veya mikrocerrahinin baþarýsýz uygulanmasý sonucu varikosel operasyonu geçiren hastalarýn % 40 kadarýnda varikosel ortadan kalkmamaktadýr. Ameliyat edilen hastalarýn bir kýsmýnda ise lenf kanallarýnýn baðlanmasý neticesi hidrosel (yumurtanýn zarlarý arasýna büyük miktarda sývý toplanmasý sonucu þiþlik olmasý), hatta atar damarlarýn baðlanmasý sonucu testisin dumura uðramasý gibi ciddi ve hatta düzeltilme imkaný olmayan komplikasyonlar meydana gelebilmektedir. Kýsýrlýk sorununa fayda oraný % 80’lerin üzerinde olan varikosel ameliyatýnýn gereksiz ve baþarýsýz uygulamalarý sonucu bu fayda oraný % 20’lere dek düþebilir. Bu nedenle ameliyat önerilen kiþilerin konuyu basite almayýp detaylý tetkik ederek özellikle bu konu ile ilgilenen Üroloji-Androloji uzmanlarý ile görüþmelerini öneririm.