Genel Bilgiler
Hipnoz, adýný Yunan Mitolojisindeki Uyku Tanrýsý HYPNOSÝS den almýþtýr.
Ýlk kez 1840 yýlýnda Dr.James Braid tarafýndan kullanýlmýþtýr.
Uyku
Tanrýsý Hypnosis, kardeþi Ölüm Tanrýsý THANATOS ile birlikte Gece
Tanrýçasý NYXten babasýz olarak doðmuþtur.Ölüler Ülkesinin en derin
katmaný olan TARTAROS’da kardeþi ile birlikte oturur. Hypnosis’ in 3000
çocuðundan birisi Rüya Tanrýsý MORPHEUS’ tur.
Heykellerde ve
resimlerde genel olarak baþýndan kanatlý olarak betimlenir.Yorgun
insanlarýn alýnlarýna, elindeki sihirli deðneði ile dokunarak ya da bir
boynuzdan uyku verici bir toz dökmek suretiyle onlarý uyutur.
Hipnozun Kýsa Tarihçesi
Yazýlý
belgelerde M.Ö. 5000 yýllarýnda Eski Mýsýr’da Hipnozdan söz
edilmektedir.Hipnozun tarih boyunca dini ya da mistik törenlerde
rahipler tarafýndan kullanýlmasýnýn yaný sýra, doðu kökenli bir çok
yaþam felsefesinde de yer aldýðý bilinmektedir.
Hipnozun tarihte
kullanýldýðý diðer bir alan ise Týp olmuþtur. Büyücüler, þifacýlar ya da
hekimler tarafýndan tedavi amacýyla yaygýn olarak kullanýldýðý bir çok
duvar resimlerinde görülmektedir. Özellikle savaþ yaralarýnýn
dikilmesinde hipnoanestezinin kullanýldýðý bilinmektedir.
Ancak
Týp alanýnda, yani hastalýklarýn tedavisinde hipnozun resmi ve bilimsel
olarak ilk kez kullanýlmasý Mesmer ile olmuþtur. Mesmer’e göre
hastalýklarýn nedeni, evrenden süzülüp gelen ve bedende dengeli bir
þekilde daðýlan kozmik bir sývýnýn daðýlýmýndaki dengenin bozulmasýydý.
Mesmer kendisinde depoladýðý kozmik sývýyý elindeki mýknatýs ile
hastalarýna aktararak böylece onlardaki dengesizliði düzelterek
hastalarýný iyileþtirdiðini savunuyordu.
Mesmerizm adýyla da
anýlan bu yöntemin giderek ünlenmesi, yüzlerce hastanýn Mesmer’in
kapýsýnda tedavi olmak için kuyruklar oluþturmasý üzerine, Kral 16.Lui,
1748?de bilim adamlarýndan oluþan bir komisyona Mesmerizmi inceletmiþ,
bu komisyonun Mesmerizmin bilimsel temellerden yoksun ve geçici iyilik
saðladýðý yolunda verdiði raporundan sonra Mesmer’i Üniversiteden
uzaklaþtýrmýþtýr.
Mesmer’ in öðrencileri hipnozu hastalýklarýn
tedavisinde kullanmaya devam etmiþler, giderek bu yöntem Avrupanýn her
tarafýna yayýlmýþtýr. 1821?de Avrupada Recamier, 1921?de ABD?de Wheeler
tarafýndan ilk kez hipnoanestezi ile ameliyatlar
gerçekleþtirilmiþtir.1866?da Nanacy’ de Lieabeault ve Bernheim
tarafýndan ?Telkine dayalý Mental Tedavi?ye baþlamýþlardýr.
Tarih
incelendiðinde, Hipokrat?tan, Galen, Paracelsus, Newton, Bernheim,
Charcot, Babinski, Pavlov, Braid, Janet ve Freud’a dek bir çok ünlü
kiþinin -kendi dönemlerinin pozitif bilim adamlarýnýn- hipnoz ile
ilgilendiði ve hipnozu açýklamaya çalýþtýðý görülmektedir.
Freud’
un uygulamaktan vazgeçmesi üzerine bir süre gözden düþen hipnoz,
özellikle II.Dünya Savaþýndan sonra yine yaygýnlaþmaya baþlamýþ, bir çok
ülkede Týp Fakültelerinde ders olarak programa alýnmýþtýr.
Türkiye’de
ise 1950′lerden sonra Hipnoz kullanýlmaya baþlanýlmýþtýr. Ülkemizde
Hipnoz konusunda Dr.Hüsnü Ýsmet Öztürk ve Recep Doksat ilklerden
sayýlabilir. Özellikle bir cerrah olan Dr.Hüsnü Ýsmet Öztürk
hipnoanestezi ile binin üzerinde ameliyat gerçekleþtirmiþ ve bir çok
hekim ve diþhekimini hipnoz konusunda yetiþtirmiþtir.