Genel Bilgiler
Ýlaç allerjisi nedir?
Ýlaç allerjisi, ilaçlarýn istenmeyen
etkilerinden birisidir. Ýlaç allerjileri baðýþýklýk sistemi tarafýndan
geliþtirilen aþýrý duyarlýlýk reaksiyonlarýdýr. Baðýþýklýk sistemi önce
ilacý tanýr, tekrarlayan kullanýmlar sonrasýnda da allerjik reaksiyon
geliþmesine neden olur. Bu olaylar ayný ilacý kullanan her bir birey
için ayný deðildir. Ayný ilaç bir kiþide allerjiye neden olurken diðer
bir kiþide allerjik reaksiyon oluþturmamaktadýr. Ýlaç allerjilerinin
geliþmesinde birçok faktör sözkonusudur ve bu faktörler çoðu kez her
birey için farklýdýr. Teorik olarak her ilacýn allerjik reaksiyon
oluþturma kapasitesi vardýr. Çünkü ilaçlar baðýþýklýk sistemi için
“yabancý” olan maddelerdir. Ancak yine de ilaç allerjileri sanýldýðý
kadar sýk gözlenen reaksiyonlar deðildir. Ayrýca ilaçlarla geliþen her
reaksiyon allerji deðildir. Kullaným dozlarýnda görülebilen çeþitli yan
etkiler, yüksek dozlarda kullanýmlara baðlý istenmeyen etkiler ve bazý
özel durumlarda ortaya çýkan reaksiyonlar da çoðu kez hatalý olarak
“allerji” olarak yorumlanmaktadýr.
Ýlaç allerjilerinin belirtileri nelerdir?
Hastalarda çok deðiþik bulgular oluþabilir. Ciltte kaþýntý, kabartýlar,
vücudun deðiþik yerlerinde þiþlikler en sýk görülen belirtilerdir. Bu
bulgularýn yanýsýra gözler, alt ve üst solunum yollarý, kalp ve dammar
sistemi, mide, barsak, sinir sistemi gibi bir çok sistem hastalýða eþlik
edebilir.
Anafilaksi (allerjik þok) nedir?
Nadir de olsa tüm sistemlere ait bu bulgular hepsi birarada görülebilir
ve anafilaksi olarak adlandýrýlýr. Ýlaç allerjilerinin en aðýr
formudur.
Hangi ilaçlar allerjiye neden olur?
Tüm ilaçlarýn allerjiye neden olma potansiyeli vardýr.
Ýlaç allerjisi geliþtiðinde neler yapýlmalýdýr?
Ýlk yapýlmasý gereken þey o ilacý kullanmayý hemen býrakmak ve bir doktora müracat etmektir.
Ýlaç allerjileri nasýl tedavi edilir?
Ýlaç allerjilerinde ortaya çýkan bulgularýn bir kýsmý zaman içerisinde
kendiliðinden kaybolur, bazýlarý ise uygun ilaçlarla tedaviyi
gerektirir. ANCAK ÝLAÇ ALLERJÝSÝNÝ TAMAMEN ORTADAN KALDIRMAK MÜMKÜN
DEÐÝLDÝR. Yani bir ilaca karþý baðýþýklýk sistemi aþýrý duyarlýlýk
geliþtirmiþ ise, o ilacýn her alýnýmýnda ayný ya da benzer þekilde
allerjik reaksiyon ortaya çýkacaktýr. Bu nedenle ilaç allerjilerinde
TEDAVÝDEN ziyade KORUNMADAN bahsetmek daha uygundur. Pratikte allerji
yapan bir ilacýn bir daha kullanýlmamasý en akýlcý yöntemdir.
Ýlaçlar arasýnda çapraz reaksiyon ne demektir?
Ýlaçlar kimyasal maddelerdir. Bazý ilaçlarýn kimyasal yapýsý birbirine
benzemektedir. Bu nedenle allerjiye neden olan ilaçtan isim olarak
farklý da olsa, kimyasal yapýsýndaki benzerlikten dolayý baþka bir
ilaçta ayný þekilde allerjik reaksiyona neden olabilir. Buna çapraz
reaksiyon denir. Ýlaç allerjisi olan hastalara reçete yazarken çapraz
reaksiyon veren ilaçlar da gözönünde tutulur.
Ýlaç allerjilerinin tanýsýnda neler yapýlabilmektedir?
Modern týp solunum yolu allerjilerine neden olan polenler, ev tozu
akarlarý gibi maddeleri birtakým maddeleri allerji testleri ile tespit
edebilmektedir. ANCAK AYNI ÞEY ÝLAÇLAR ÝÇÝN GEÇERLÝ DEÐÝLDÝR. ÇÜNKÜ;
Ýlaçlar vücuda girdikten sonra birtakým biyolojik olaylara maruz kalýr
ve kimyasal yapýlarý deðiþime uðrar. Baðýþýklýk sistemi tarafýndan
aþýrýduyarlýlýk geliþimi ise bundan sonraki basamaktýr. Bu nedenle
ilaçlarla test yapabilmek için vücutta deðiþime uðramýþ bu yeni yapýnýn
elde edilmiþ olmasý gereklidir. Bugün için “test maddesi olarak
kullanýlabilecek ilaç molekülü” birçok ilaç için mevcut deðildir. Bu
nedenle baþta penisilinler olmak üzere, sýnýrlý sayýda birkaç ilaç için
deri testi yapabilmek mümkündür.
Ýlaç allerjisi olan hastalarda sýk karþýlaþýlan sorunlar
Bir ilaca karþý allerjisi olan hastalar, bu ilaçla çapraz reaksiyon
vermeyen baþka bir ilacý rahatlýkla kullanabilir. Ýlaç allerjisi
konusunda doðru ve yeterli bilgi verilmeyen hastalar çoðu kez tatmin
olmamakta ve deðiþik saðlýk merkezlerine baþvurarak gereksiz yere zaman
ve para kaybýna uðrarlar. Hastalarýn allerjiye neden olan ilaçlarýn
ismini doktora bildirebilmesi teþhiste en önemli olanýdýr.
