Genel Bilgiler

Ürtiker ve anjioödem en sýk görülen allerjik hastalýklýklardan birisidir. Toplumda her 10 kiþiden birinde, hayatýn herhangi bir döneminde ürtiker rahatsýzlýðý geçirmektedir.

Ürtiker deride oluþan, büyüklüðü 0.5 cm den birkaç cm’ye kadar deðiþen kaþýntýlý þiþliklerdir. Buna halk arasýnda “kurdeþen” veya “dabaz” da denmektedir.

Anjioödem, derinin daha alt kýsýmlarýnda sývý birikmesi (ödem) ile ortaya çýkan ve kaþýntýdan ziyade yanma hissinin eþlik ettiði kabarýklýk ve þiþliklerdir. Bu genellikle yüzde, göz kapaklarýnda, dudaklarda, kollarda ve bacaklarda ve cinsel organ bölgesinde oluþmaktadýr.

NASIL TEDAVÝ EDÝLÝR?

6 haftadan az süren rahatsýzlýklar genellikle kendiliðinden veya bir süre ilaç kullanma ile geçmektedir. Bunlarda genellikle tetkik yapmaya gerek olmayabilir. Ancak 6 haftadan uzun sürenlerde ise bir takým tetkikler ve allerji testleri sýklýkla gerekmektedir.

HASTALARININ DÝKKAT ETMESÝ GEREKENLER ?

1. Kullanýlan diðer Ýlaçlar:
Allerji yapabilen ilaçlarýn kullanýlmasý ilk dikkat edilmesi gereken konudur. Bu ilaçlarýn baþýnda aspirin (asetil salisilik asit) gelmektedir. Hastalar çoðu kez doðrudan “aspirin tablet” olarak kullanmasalar da, farkýnda olmadan aspirine almaktadýrlar. Çünkü “grip ilacý” olarak adlandýrýlan farklý isimlerdeki ilaçlarýn birçoðunda aspirin bulunmaktadýr. Ayrýca bazý gribal ilaçlar ve aðrý kesiciler içinde bulunabilen “kodein” maddesi de bu hastalarýn þikayetlerini artýrdýðýndan kullanýlmamasý gereken ilaçlar arasýndadýr.

Bazý tansiyon ilaclarýda anjioödeme neden olmaktadýr. ACE inhibitörü olarak adlandýrýlan bu ilacý kullanan bazý hastalarda yüzde, dudaklarda ve göz kapaklarýnda þiþlikler oluþturmaktadýr. Böyle bir durumla karþýlaþtýklarýnda mutlaka tedaviyi baþlayan hekime baþvurmalý ve hekim kontrolünde baþka bir yüksek tansiyon ilacýna geçilmelidir.

2. Gýdalar :
Bazý gýdalar bu hastalýðýn temel nedeni olabilir. Bu gýda allerji testleri ile araþtýrýlabilir.

3. Gýda katký maddeleri:
Doðal gýdalar dýþýnda kalan ve “gýda boya ve katký maddeleri” olarak adlandýrýlan bazý maddeler de hastalarda þikayetlerin artmasýna neden olabilmektedir. Boya maddeleri arasýnda en sýk olarak “tartrazin” sorumlu tutulmaktadýr. Bu madde gýdalara sarý renk vermek amacýyla kullanýlmaktadýr. Boya maddeleri dýþýnda benzoik asit, sorbik asit ve nitrik asit v.b. birçok katký maddesi hazýr gýdalarýn içinde bulunmaktadýr. Ýçinde bu tür katký ve boya maddeleri bulunan gýdalardan uzak durmak, ürtiker-anjioödem þikayetlerinin kontrol altýna alýnmasýnda kýsmen de olsa faydalý olmaktadýr. Ayrýca, baharatlar da birçok hastada ürtiker –anjioödem þikayetlerini artýrmaktadýr. Bu nedenle ürtiker þikayeti olanlarýn tüketmemesi gereken gýda maddeleri arasýndadýr.

4. Alkollü içecekler:
Alkol içeren içeceklerden özellikle bira ve þarap gibi fermentasyon yoluyla elde edilenler ürtiker-anjioödem þikayetlerini artýrmaktadýr.

STRES

Her ne kadar stres allerjik reaksiyonlarda az oranda görülse bile bunun yeri dikkate alýnmalýdýr. Hastalarda tüm allerji yapan nedenler tetkik edildikten sonra stres taný olarak ele alýnabilir.

DEÐÝÞÝK ÜRTÝKER VE ANJÝOÖDEM NEDENLERÝ

Kolinerjik ürtiker (efor ve terleme ile oluþur).
Soðuk ürtikeri (soðuða maruziyet ile oluþur).
Solar ürtiker (güneþ ýþýðýna maruziyet ile oluþur).
Basýnç ürtikeri (kemer, çorap veya iç çamaþýrý lastiðinin basýsý, ya da bir yere yaslanma, uzun süre oturma, çanta taþýma gibi basý maruziyetleri sonucu oluþur