Genel Bilgiler
MOTÝVASYON VE KONSANTRASYON
Motivasyon, bir amacý gerçekleþtirmek için belli miktarda çabayý
harcamaya istekli olmak demektir. Daha geniþ tanýmý ise; organizmayý
davranýþa iten, bu davranýþlarýn düzenlilik ve sürekliliðini belirleyen,
davranýþa yön ve amaç veren çeþitli iç ve dýþ etkenler ile bunlarýn
iþleyiþini saðlayan mekanizmalar olarak tanýmlanabilir
Konsantrasyon ise, bir konuya zihinsel olarak belli bir süre
odaklanabilmektir. Konsantrasyon süresi, kiþiden kiþiye deðiþebildiði
gibi; ayný kiþide konu ve yapýlan iþe göre de deðiþiklik
gösterebilir.Genellikle sevdiðiniz,merak ettiðiniz,önemsediðiniz ve
yapabildiðiniz iþlere daha uzun süre konsantre olabilirsiniz.
Konsantrasyonumuzun bozulmasý yani dalgýnlýk dediðimiz þey ise,
yoðunlaþmamýz gereken konu yerine baþka bir konuyu düþünmek demektir.
Ýnsan beyni ayný zamanda iki þeyi düþünüp yapamayacaðý için kendimizi o
anda asýl odaklanmamýz gereken konu yerine baþka bir konuyu düþünürken
bulabiliriz. Herkes zaman zaman dalgýn olabilir ancak; önemli olan bunun
sýklýðý ve süresidir.
Ne kadar dalgýn olduðunuzu anlamanýz için iþte size bir test:
Bir yol boyunca yürüyerek, nefesinizi 1’’den 10’’a kadar sayýn. Bitince
tekrar 1’’den baþlayýp 10’’a kadar sayýn. Bu iþlemi üstüste kaç kez
yapabildiðinizi görün. Ýdeal olaný 5-6 kezden az olmamak koþuluyla daha
fazlasýdýr. Dalgýnlýkla 10’’dan sonra tekrar 1’’e dönmek yerine 11, 12,
13 gibi saymayý sürdürdüðünüzde en son kaçta kaldýðýnýza dikkat edin.
Ýþte bu sayý, sizin ne kadar uzun süre dalabildiðinizin bir ifadesi
olabilir. Gerçekten çok dalgýn kiþilerin 120’’lere kadar saymaya devam
ettikleri görülmüþtür.
Bu çerçevede motivasyonun ve konsantrasyonun 4 iþlevinden söz edilebilir:
1. Davranýþý baþlatma
2. Davranýþýn þiddet ve düzeyini belirleme
3. Davranýþlara yön verme
4. Davranýþlarýn devamýný saðlama
Bu açýklamalardan da anlaþýlacaðý gibi motivasyon ve konsantrasyon
"Hedefe Yönelik bir davranýþ dizisini baþlatan yönlendiren, devamýný
saðlayan ve neticede durduran bir süreç veya süreçler zinciri" dir.
Teþvik etmek, moral gücü kazandýrmak, harekete geçirmek, dürtülemek,
güdülemek, yönlendirmek, isteklendirmek, özendirmek gibi anlamlara
gelmektedir.
Kýsaca,bir insaný belirlenmiþ bir hedef için harekete geçiren bir güç ya
da bu amaçla gösterilen çabalarýn tümüdür.Bir ihtiyaç olmaksýzýn
bireylerin motive olabilme olanaðý yoktur. Yani motive olabilmek için
bir ihtiyacýn giderilmesine yönelik bir düþünce sürecinin baþlamýþ ve
sonucunda da zihnin ihtiyacýn giderilmesine yönelik bir karara varmýþ
olmasý gerekmektedir. Süreç bu þekilde iþlediði içinde motive
olabilmeyle ihtiyaçlarýn tespit edilmesi, ihtiyaçlarýn giderilmesine
yönelik zihinsel sürecin oluþmasý ve bunun sonucunda da bir kararýn
alýnmasý arasýnda güçlü bir iliþkiden söz edilebilir.
Öðrenme, kiþinin ihtiyaçlarýný fark etmesi, bu ihtiyaçlarý karþýlayacak
fýrsatlarý ve bu fýrsatlarýn kendisine saðlayacaðý ödülleri
deðerlendirmesi ve bunlara istemli bir tepki göstermesidir. Kiþinin
enerjisini öðrenmeye odaklamasý, öðrenme durumuna aktif olarak katýlmasý
gerekir. Kiþinin öðrenmeye katýlýp katýlmayacaðýný belirleyen güç ise
öðrenme motivasyonudur
Motivasyon ve konsantrasyon okuldaki öðrenci davranýþlarýnýn yönünü,
þiddetini, kararlýlýðýný belirleyen en önemli güç kaynaklarýndan
biridir. Öðrenmek için her öðrenci öðrenme-öðretme süreçlerine istekli
olarak katýlmak, öðrenmenin gerektirdiði ilkelere uymak ve öðrenmesinin
sorumluluðunu taþýmakla yükümlüdür. Eðitim ortamlarýnda bir bilgi ya da
beceriyi, eðitimin tüm ilke ve kurallarý kullanýlarak verilmeye
çalýþýlsýn, öðrenenin motivasyonu düþükse, öðrenmenin gerçekleþmesi
tehlikeye düþer. Buna karþýlýk motivasyon arttýkça, kiþinin öðrenmek
için yapmasý gerekenlere karþý isteði ve çabasý da artar. Ýyi eðitim,
bir yandan öðrenenin içsel motivasyonunu beslerken, bir yandan da
öðrenme eylemini kolaylaþtýracak desteði saðlayan eðitimdir. Kiþi,
öðrenmede baþarý kazandýkça kendine güveni ve baþarý beklentisi artar,
bu da motivasyon düzeyini yükseltir ve öðrenmenin daha etkili olmasýný
saðlar.
Motivasyon ve konsantrasyonu, öðrencilerin
belirli akademik amaçlara ulaþmak için duyduklarý isteklilik olarak
aldýðýmýzda, akademik görevlere yeterince motive olamamýþ (edilememiþ)
bir öðrencinin þu davranýþlarý gösterdiði söylenebilir:
Öðrenci derse düzenli olarak devam etmez, derslere geç gelir,
Dersleri dikkatli dinlemez, ilgisini arkadaþlarýna ya da farklý konulara yöneltmiþtir,
Ödevlerinde güçlükle karþýlaþýnca, çözüm yollarý aramaz ve iþleri oluruna býrakýr,
Kendi yetenek ve becerileri konusunda gerçekçi bir bakýþ açýsý yoktur
(kendisini ya olduðundan daha iyi ya da, daha kötü olarak
algýlayabilir).
Kendisine yönelik olumsuz inançlara sahiptir,
Derslere ya da konulara ilgisiz görünür, öðretmen tarafýndan derse çekilmesi güçtür.
Buna karþýlýk motivasyonu ve konsantrasyon yüksek olan öðrenci ise;
Derslere zamanýnda ve hazýrlýklý gelmeye özen gösterir,
Dersle ilgili materyalleri yanýnda bulundurur ve kullanýr,
Soru sorarak ve kendi fikirlerini belirterek, derse katýlým gösterir,
Derslerle ve akademik görevlerle ilgili sorumluluðu yüksektir,
Akademik görevlerle ilgili bir sorunla karþýlaþtýðýnda, araþtýrma ve sorunu çözme konusunda enerjisi yüksektir.
Baþarý, kontrollü ve sürekliliði olan bir motivasyon ve konsantrasyon
düzeyinde kalabilmeyi gerektirmektedir. Baþarýlý olmak isteyen, baþarýyý
arzu eden bir öðrencinin yapmasý gereken elbette ders çalýþmaktýr.
Fakat insanlar her hangi bir konuda hemen çalýþmaya baþlayamamaktadýr.
Bunun nedeni çalýþma öncesinde zihinsel ve duygusal bir hazýrlýðýn
gerekli oluþudur. Bu hazýrlýðýn motive olmayla direkt bir ilgisinin
olduðu açýktýr.
Bir öðrenci baþarýlý olmak için çalýþmak zorundadýr. Fakat çalýþma için
içsel ve dýþsal faktörleri saðlýklý deðerlendirmek durumundadýr. Baþarý
sadece çok çalýþmaya ya da belli bir dönemde çalýþmaya baðlý deðildir.
Baþarýnýn doðasý gereði sürekli ve disiplinli bir uygulama yapmak
kaçýnýlmazdýr. Bunu saðlayan itici güç ise motivasyondur.
ÖSS söz konusu olduðunda öðrencilerin baþarýlarýný belirleyen ana unsur
motivasyon düzeyleridir. Eðer öðrenci motive kaynaðýný içsel nedenlere
baðlamýþ, motive oluþ kaynaðýný kendinden, kendi varoluþundan almaya
baþlamýþsa motivasyon düzeyi genelde bireyi baþarýya götürmektedir. Yok
eðer tersi bir durum ile karþý karþýya ise o zaman öðrenciyi motive eden
kaynaklarý bulmak ve buradan hareketle rehber öðretmenler,öðretmenler
ve aileler öðrencinin motivasyonunu istenilen düzeye getirmek
durumundadýr.
Bunu yapmanýn yolu öðrenciye raðmen bir çalýþma yürütmek deðildir. Tam
tersine öðrencinin potansiyellerine, yetenek ve ilgilerine uygun bir
geliþim planý hazýrlamaktýr.Ýstenilen aslýnda motivasyon düzeyini
kontrol altýnda tutabilmeyi baþarmaktýr. Bu nokta önemlidir. Çünkü
kontrol, kesintisiz motivasyon ve baþarý için gerekli ve önemli bir
unsurdur.