Genel Bilgiler
Yaþantýmýzýn herhangi bir döneminde, dile
getirmeyenimiz yok gibidir, dizlerimizin aðrýdýðý yada sýzladýðýný! Hani
saðlýklý bir nesil için spor yapmaya teþvik ettikçe sizleri, genç yaþ
gurubuna da hýzla yayýlýp, sanki katlanýr gibi oldu maðdur sitemleri.
Spor nedeniyle oluþan diz aðrýlarý en çok, ön çapraz baðlarýn
zedelenmesi yada kopmasý nedeni iledir. Aðrýnýn yaný sýra, yürürken
dizinde takýlma hissi ve þiþme de görülebilir.
Ortopedi uzmaný tarafýndan, bir ýþýk kaynaðý ve kameradan ibaret olan
Artroskopi adýný verdiðimiz cihaz ile diz eklemine girilir ve kopan bað
onarýlýr. Ayni þekilde yýrtýlan menüsküs de dikilip onarýlýr. Diz
kýkýrdaklarýnda oluþan kýrýlmalar, günümüzde kýkýrdak nakilleri ile son
derece baþarýlý bir þekilde tedavi edilmektedir.
Tüm bu sorunlar genelde diz ekleminin zorlanmasý ile ortaya çýktýðýndan,
yapýlmasý planlanan tüm sportif etkinlikler için, öncelikle doktorunuz
tarafýndan yönlendirilmeniz en doðru olanýdýr.
Genç eriþkin yaþ (18-30 yaþlarý arasýnda) gurubu arasýnda en sýk
menüsküs yýrtýklarý, çapraz bað kopmalarý, romatizma ve dizin aþýrý
zorlanmasý sonucu geliþen diz aðrýlarý görülmektedir.
Ateþli Romatizma nedeni ile geliþen aðrýlara þiþlik, kýzarýklýk,
sýcaklýk bulgularý da eþlik eder. Kanda araþtýrýlan romatizma testleri
ile kesin taný konur ve tedavi kapsamýna alýnýr. Romatoid artrit adýyla
andýðýmýz bir tür romatizma hastalýðýnda ise genelde her iki diz eklemi
de tutulur ve ateþli romatizmadan farklý olarak eklemler, sýcak ve
kýzarýk deðildir.
Romatoid artrit, kanda romatizmal faktör olarak anýlan RF nin
gösterilmesi ile kesin tanýmlanýr. Ancak bazý olgularda kanda RF
bulunmayabilir ve bu olgular, seronegatif Romatoid Artrit olarak
tanýmlanýrlar.
Eriþkinlerde görülen diz aðrýlarýný, 30 ile 50 yaþlarý arasýnda
deðerlendirmekteyiz. Bu gurup içinde en baþta gelen diz aðrýsý nedeni,
yýpranma ve tahrip nedeniyle oluþan menüsküs yýrtýlmalarýdýr. Taný,
takip ve tedavisi Ortopedi Uzmaný tarafýndan gerçekleþtirilmelidir.
Kireçlenme
50 yaþ ve üzerinde görülen diz aðrýlarýný, yaþlýlarda görülen diz
aðrýlarý olarak tanýmlamaktayýz. Alacaðýmýz önlemlerle yaþam kalitemizi
yükselttikçe bu rakam da þüphesiz daha yukarýlara çekilecek. Bu gurup
içinde en sýk karþýmýza çýkan neden, dilimizde kireçlenme, týbbi
literatürde ise Osteoartrit olarak adlandýrdýðýmýz durumdur.
Artroz ,70 yaþýný aþan insanlarýn neredeyse %85 inde görülmektedir.
Ancak bu kaçýnýlmaz bir kader olarak algýlanmamalýdýr. Ýyi bir beslenme
tarzý ve aþýrý kilolardan kurtularak bu süreci erteleyebiliriz.
Hastalýðýn ortaya çýkýþýnda temel mekanizma diz eklemlerindeki
kýkýrdaklarýn süreç içinde yýpranmasý ve daðýlmasýdýr. Bu nedenle diz
eklemlerinde hareket kýsýtlanmasý ve aðrýlar ortaya çýkar. Özellikle
merdiven çýkarken ve inerken güçlük çekilir. Adým atarken dizlerinde
kýtýrtý þeklinde sesler duyulur.
"Ýlk hareket de tutukluk", bu hastalýða özgün tipik bir sorundur. 10
dakikadan 30 dakikaya kadar uzanan zaman içinde adým atmakta yada
dizlerini bükmekte bir zorlanma söz konusudur. Gün içerisinde
hareketlerin devamlýlýðý ile bu sorun geçici olarak gerileyebilir. Ancak
uzun bir istirahattan sonra, "..ayaða kalktýðýmda adým atmakta
zorlanýyorum ..kesik, kesik topallýyorum !" türünden yakýnmalar tekrar
gündeme gelir.
Diz aðrýlarýnýn Eriþkinlerde nedenleri
Menüsküs yýrtýlmalarý - Erken yýpranma - Eklem iltihabý - Kas kiriþi
iltihabý - Kese iltihabý - Kalça(çýkýk,iltihap)nedenli yüklenme
Ýleri Yaþlarda nedenleri
Artrit (kireçlenme) - Eklem iltihabý - Kese iltihabý - Kas kiriþi iltihabý - Kalça artriti(kireçlenmesi)
Nasýl korunuruz
Aþýrý kilolarýnýzdan kurtulunuz. Fazla ayakta kalmayýnýz. Baðdaþ
kurmayýnýz. Çömelmeyiniz. Risk taþýyorsanýz ortopedik ayakkabý tercih
ediniz.
Akupunktur tedavisi
Aðrýyý gidermek, eklem bozukluklarýný (dejenerasyonunu) uzun süre tedavi
ile ortadan kaldýrmak, eklem içi kaydýrýcý (sinoviyal) sývýnýn yapýmýný
arttýrarak eklem yüzeylerinin birbirine sürtünmesini önlemek, eklem
aðrýsýnýn oluþturduðu aþýrý stresi ortadan kaldýrmak mümkündür.