Genel Bilgiler
Aðýz ve diþ saðlýðý toplum bireylerinin herhangi bir aðýz, diþ veya çene hastalðýna yakalanmadan veya yakalandýysa bile erken bir safhada teþhis edip, ilerlemeden tedavi altýna almayý hedeflemektedir.
Modern diþhekimliðinde artýk, çürüklerin oluþmasýný bekleyip sonra müdahele etmek son derece ilkel bir anlayýþ olarak kabul edilmektedir. Saðlam bir mineyi zarar görmeden koruma altýna almak gerçek koruyucu diþ hekimliðidir.
Aðýz ve Diþ Saðlýðý Eðitimi
Günümüzün
modern hekimlik anlayýþý her zaman mevcut saðlýðýn korunmasý
yönündedir. Pek çok hastalýk uygun koruyucu önlemlerle daha baþlamadan
ortadan kaldýrýlabilir.
Diþ hekimliðinde de bu anlayýþ hakim olmaya baþladý. Dünyada en sýk görülen dental problem olan diþ çürüðü erken yaþlarda alýnabilecek bazý önlemlerle engellenebilir. Bunun dýþýnda tüm hastalarda yapýlacak periyodik kontroller bir çok diþ eti hastalýðýný baþtan önleyebilir.
Tüm bunlarýn yanýnda hastanýn bu sürece katýlmasý en önemli unsurdur. Hastalarýn aðýz bakýmý konusunda eðitilmeleri en önemli koruyucu tedavilerden biridir.
Bu eðitim hekim tarafýndan uygulamalý olarak modeller üzerinde ya da direkt hasta üzerinde yapýlabilir. Hastaya en uygun görsel araçlar saðlanarak aðýz diþ saðlýðý bilinci arttýrýlabilir.
Hastalarýn aðýz diþ saðlýðý bilinci arttýkça yaþam kalitesi daha da artacaktýr.
Flor uygulamalarý
Diþ hekimi tarafýndan klinikte uygulanan topikal flor
uygulamalarý sayesinde diþ çürüklerinde azýmsanmayacak oranda bir azalma
olmaktadýr. Bu uygulamalar flor içeren jel, solusyon ve bir takým
dental materyallerle mümkün olmaktadýr.
Periyodik kontroller
Bilgisayarlý
takip sistemi ile kayýtlý hastalarýn kontrol randevularý aksamadan
kolaylýkla yapýlabilmektedir. Bu rutin kontroller sayesinde (genellikle 6
ayda bir kez) hem oral hijyen takibi yapýlabilmekte hem de olasý
sorunlar henüz baþlangýç aþamasýnda iken yakalanabilmektedir. Erken
çürük teþhisinde bugün gelinen son nokta lazer ile çürük tespitidir.
Röntgenle izlenemeyen yada gözle görülemeyen çürükleri dahi ayýrt etme
yeteneðine sahip olan bu cihaz klasik muayene metotlarýyla
kýyaslandýðýnda çok baþarýlýdýr. Ayrýca ilk randevuda muayeneden önce
çekilen panoramik röntgenlerin de erken teþhiste büyük katkýlarý
olmaktadýr.
Dengeli beslenme
Dengeli beslenmenin çürüklerle direkt olarak ilgisi
vardýr. Dengeli beslenme büyüme ve geliþim için gerekli gýdalarýn
alýnmasý demektir. Peki alýnan gýdalarýn çeþidi ve alýnma sýklýðý nasýl
olmalýdýr? Çocuklarýn beslenme alýþkanlýklarý takip edilmeli ve çocuðun
hangi sýklýkla neler yediði saptanmalýdýr. Karbonhidratlardan zengin
besinleri ana öðünlerle birlikte tüketmek ve ara öðünlerde bu tarz
besinler (pasta, patates, cips, çikolata, þeker,bisküvi) tüketmemek
çürük geliþimi açýsýndan çok önemli bir yarar saðlayacaktýr. Örneðin;
bir paket çikolatayý 1 er saat ara ile 5 seferde yemek yerine öðle
yemeðinden sonra tüm paketi birden yemek daha az zararlýdýr.
Fissür örtücüler
Fissür
örtücüler çürük geliþmeden çürüðe karþý diþi koruma altýna almayý
hedefleyen önleyici tedavi þeklidir. Yapýlan araþtýrmalar çürüklerin %90
oranýnda büyük azý diþlerinin çiðneyici yüzeylerinde geliþtiðini
göstermektedir Büyük azý diþleri aðýzda görüldüðü ilk aylarda henüz tam
anlamýyla kalsifiye olmamýþlardýr(sertleþmemiþlerdir) ve çürüðe
yatkýndýrlar.Fissür örtücüler ile bu diþlerin çiðneyici yüzeylerindeki
girinti ve çýkýntýlar doldurularak buralarda gýda birikmesi ve bu
nedenle çürük geliþmesi riski çok büyük oranda önlenebilmektedir.
Özellikle de ailesel olarak çürüðe yatkýn olan bireylerde bu tedaviler
çok gerekli görülmektedir.
Yer tutucular
Herhangi bir nedenden dolayý erken kaybedilmiþ süt diþlerinin yerlerini korumak için yapýlan hareketli yada sabit apareylere yer tutucu denir. Süt diþlerinin erken kaybedilmesi fonksiyon ve estetik sýkýntýlarýn yanýnda bir takým geliþimsel sorunlara da neden olmaktadýr. Süt diþleri sürecek olan daimi diþler için rehberlik etmektedir eðer zamanýndan önce kaybedilirlerse daimi diþler rast gele bir biçimde sürecek ve çapraþýklýklar oluþacaktýr. Bu nedenle periyodik kontroller ihmal edilmeden karýþýk diþlenme dönemindeki ilk okul çocuklarýnda geliþim ve çürük takibi çok sýký tutulmalýdýr.
