Genel Bilgiler

Protez göz (takma göz) nedir?

Gözü doðuþtan olmayan veya cerrahi olarak alýnmýþ olan hastalara kozmetik amaçla uygulanan protezlerdir. Bu protezlerin görme fonksiyonuna katkýsý yoktur.

Protez göz takýlmasýnýn aþamalarý nelerdir?

Öncelikle göz yuvasýnýn proteze hazýrlanmasý gereklidir. Bunun için gözün alýnmasý esnasýnda göz yerine bir bilye yerleþtirilir. Birkaç hafta sonra göz protezi için göz yuvasýnýn kalýbý alýnarak protez hazýrlanýr. Ardýndan, protez göz, göz yuvasýna yerleþtirilir ve protezin duruþuna göre üzerindeki son rötuþlar yapýlýr.

Protezin hazýrlanmasý ne kadar sürmektedir

Göz yuvasýnýn kalýbý alýndýktan sonra, birkaç gün içinde protez göz hazýrlanýr. Bu aþamadan sonra protez son halini alana kadar birkaç kez randevulu olarak protez uygulamasýna gelmek gerekli olabilir.

Göz alýnmadan da göz protezi uygulanabilir mi?

Göz protezleri kimi durumlarda da göz alýnmadan uygulanýr. Normalden küçük olan (fitizik) gözlerde, protez kiþinin kendi gözünün üstün yerleþtirilebilir. Bu uygulamanýn uygun olup olmadýðýna göz doktoru tarafýndan karar verilmelidir.

Doðuþtan gözü olmayanlarda da göz protezi takýlabilir mi?

Doðuþtan gözün olmamasý veya gözün çok küçük olmasý (görme fonksiyonu yok ise) protez takmayý özellikle gerektirir. Bu hastalarda göz hacmi eksik olduðu için yüz kemiklerinin geliþimi eksik kalabilir. Bu nedenle bu hastalara zaman kaybedilmeden protez takýlmalý ve bu protezler düzenli aralýklar ile daha büyüðü ile deðiþtirilerek simetrik yüz geliþimi saðlanmaya çalýþýlmalýdýr

Gözler cerrahi olarak niçin alýnýr?

Farklý nedenler ile gözlerin alýnmasý gerekebilir. Bunlar arsýnda sayýlabilecek nedenler þunlardýr: Kazalar (kimyasal, ýsý, mekanik), doðumsal bozukluklar, enfeksiyonlar, kanserler ve görme fonksiyonunu kaybetmiþ aðrýlý göz tansiyonu olgularý.

Göz protezleri ameliyat ile mi takýlýr

Protezin kendisinin takýlmasý için ameliyata gerek yoktur, fakat öncesinde göz çukuruna hacim ve hareket saðlayan bir bilyenin konulmuþ olmasý gerekir. Gözün alýnmasý esnasýnda hacim kaybýnýn telafisi için gözün yerine bilye konulur. Bu bilye üzeri doku ile örtülen ve konulduðu yerde sürekli kalacak olan bilyedir. Göz protezi ise, daha sonraki süreçte (2-4 hafta), göz yuvasýna takýlýp çýkarýlabilir. Protez takýlmasý ve çýkarýlmasý sýrasýnda fazla bir aðrý duyulmayacak, sadece kapaklarda biraz gerilme hissedilecektir.

Kaç çeþit göz alýnma operasyonu vardýr?

Cerrahi tekniklerin deðiþebilmesine karþýlýk, esas olarak üç farklý cerrahi yöntem mevcuttur

1. Eviserasyon: Bu operasyon ile göz küresinin beyaz kýlýfý yerinde býrakýlarak gözün içi boþaltýlýr. Bu boþluða hacim saðlamasý için bilye (sfer) yerleþtirilerek gözün beyaz kýlýfý kapatýlýr

2. Enükleasyon: Bu operasyonda, göz küresi beyaz kýlýfý ile birlikte komple çýkarýlýr. Gözü oynatan kaslar ve göz çevresindeki yað dokusu ise yerinde býrakýlýr. Bu operasyonda da göz kaslarý, gözün yerine yerleþtirilen bilyeye dikilerek kürenin hareketi saðlanýr

3. Ekzanterasyon: Bu operasyonda, göz küresi, göz kapaklarý ve göz çevresindeki diðer dokularýn hepsi (kaþ ile yanak arasý dokularýn tümü) alýnýr. Bu operasyon daha çok göz çevresindeki tehlikeli tümörler için uygulanmaktadýr

Gözün alýnmasýndan sonra göz içine veya yerine konulan bilyenin fonksiyonu nedir

Gözün alýnmasý, göz çukurunda bir hacim kaybýna neden olur. Buraya yerleþtirilen bilyenin amacý, bu hacim kaybýnýn telafi edilmesi ve iyi bir protez hareketi için göz yuvasýnýn hazýr hale getirilmesidir.

Göz alýndýktan sonra yerine yerleþtirilen bilyenin özellikleri nelerdir

Gözün yerine yerleþtirilen bilye, ileride kullanýlacak protez açýsýndan son derece önemlidir. Bu bilyeler silikon, plastik, akrilik veya vücut ile bütünleþebilen farklý maddelerden imal edilebilirler. Bilyenin çevre dokularla olan uyumu ve hareket yeteneði, üzerine konulacak protezin görüntüsünü ve hareketlerini direkt olarak etkileyecektir. Bu aþamada, kaliteli bilyelerin ve uygun cerrahi tekniklerin kullanýlmasý, protez ile alýnacak kozmetik sonuç için son derece önemlidir.

Gözün yerine konulan bilyelerin hangi yapýda olmasý tercih edilir

Günümüzde daha çok içerisine damar ve doku geliþimine izin veren biyointegrasyon özelliði bulunan poröz (delikli) yapýdaki bilyeler tercih edilmektedir. Bu tür bilyelerin en önemli avantajlarý, hafif olmalarý nedeni ile yýllar içinde yanaða doðru çökmemeleri ve içlerine damar ve doku yürümesine izin vermeleri nedeni ile daha iyi bir protez hareketi saðlamalarýdýr

Göz protezinin yapýsý nedir

Göz protezleri akrilik yapýdadýr. Bu madde cam benzeri bir madde olup, nispeten daha hafif ve kýrýlmayan bir maddedir

Göz protezleri kiþinin gözüne göre mi yapýlmalýdýr, hazýr protezleri kullanmanýn bir zararý var mýdýr?

Protezin kiþinin gözüne göre yapýlmasý daha saðlýklýdýr. Bunun nedeni, hem protez renginin diðer gözün rengine uygun iþlenmesi, hem de protez þeklinin kiþinin göz yuvasýnýn kalýbý alýnarak ve göz kapaklarýnýn yapýsýna uygun olarak hazýrlanmasýdýr. Bu durumda protezin görünümü ve hareketleri diðer göze daha uyumlu olacaktýr ve aðrý ile rahatsýzlýk vermeyecektir. Ek olarak, kiþiye göre hazýrlanan protezlerin yapýsý ve malzemesi, çapaklanma ve alerji oluþumu açýsýndan hazýr protezlere göre daha güvenlidir, kýrýlmaya daha dayanýklýdýr ve kullaným ömrü daha uzundur.

Göze uygun olmayan protez kullanýmýnýn zararlarý var mýdýr?

Göz yuvasýna ve diðer gözün görünümüne uygun olmayan protezler, kozmetik olarak iyi görünmediði için tercih edilmemelidirler. Göz yuvasýnda daha büyük protezlerin takýlmasý, kapaklarda gerilmeye ve özellikle alt göz kapaðýnda þekil bozukluðuna (ektropiona) neden olabilirler. Küçük protezlerin takýlmasý ise, göz yuvasýnda zamanla küçülmeye ve uygun protezin takýlamamasýna neden olabilir. Ayrýca küçük protezler, üst göz kapaðýnýn düþmesine ve kozmetik sorunlara da neden olabilirler.

Hareketli göz protezlerinin hareketleri diðer göz ile ayný oranda mýdýr?

Protezin hareketleri ideal þartlarda diðer gözün hareketlerine yakýndýr. Bunu etkileyen birçok faktör vardýr. Bunlar; göz kaslarýnýn durumu, gözün alýndýðý ameliyatýn özellikleri, gözün yerine konulan bilyenin özellikleri, göz yuvasýnýn durumu, bilye üzerine peg (vida) takýlýp takýlmadýðý ve kullanýlan protezin kiþiye özel yapýlýp yapýlmadýðýdýr. Göz kaslarýnýn iyi çalýþtýðý ve gözün yerine konulan bilyenin iyi hareket ettiði, göz yuvasýnýn uygun olduðu, bilyeye peg takýlabildiði ve kiþiye özel protez hazýrlandýðý hastalarda iyi bir protez hareketi saðlamak mümkündür.

Bilyeye peg takýlmasý nedir, hangi aþamada uygulanýr?

Vücut ile bütünleþen bilyelerin kullanýlmýþ olduðu olgularda, yaklaþýk olarak ilk ameliyattan 6 ay sonra, bilyenin damarlanmasýnýn iyi olduðunun film ile gösterilmesinin ardýndan bu bilyeye peg (vida) takýlabilir. Ardýndan, göz protezi bu vidaya tutturulur. Peg sayesinde, bilyenin hareketleri direkt olarak proteze iletileceði için protez hareketleri daha iyi olacaktýr

Her hastaya peg takýlabilir mi?

Peg takabilmek için, göz çukuruna yerleþtirilmiþ olan bilyenin, içerisine damar ve doku ilerlemesine olanak saðlayan cinste (Hidroksiapatit, biyoseramik, poröz polietilen) olmasý gereklidir. Silikon veya akrilik yapýdaki bilyelerin üzerine peg takmak mümkün deðildir

Peg takýlmasýnýn dezavantajý var mýdýr?

Peg taklmasý, kozmetik olarak iyi bir sonuç alýnmasýný saðlasa da, ikinci bir cerrahi gerektiriyor olmasý ve maliyeti gibi dezavantajlarý vardýr. Bunlarýn yanýnda, peg takýlmasýný takiben enfeksiyon, bilyede açýlma ve sürekli çapaklanma gibi problemlerin geliþme ihtimali vardýr. Bu nedenlerle, peg takýlmasý kararýný doktor ve hastanýn ortaklaþa almalarý gereklidir.

Göz protezinin her gün çýkartýlýp takýlmasý gerekli midir?

Protezin günlük olarak gözden çýkarýlmasý Gerekli deðildir. Aksine, protezin bir süreliðine bile çýkarýlmasý göz yuvasýnda daralmaya neden olabilir. Bu nedenle protez, gece de dahil olmak üzere gözden hiç çýkarýlmamalýdýr.

Göz protezlerinin takýp çýkarýlmasý zor mudur?

Göz protezleri birçok insan tarafýndan kolaylýkla çýkartýlýp takýlabilir. Yine de bu iþlem sýrasýnda, size doktorunuz tarafýndan tavsiye edildiði gibi çýkartýp takýlmasý ve göz kapaklarýnýn zorlanmamasý önemlidir.

Göz protezleri nasýl takýlýr?

Ellerinizi yað, losyon ya da parfüm içermeyen bir sabunla yýkayýp bol su ile duruladýktan sonra pamukçuk býrakmayan bir havlu ile kurulayýnýz. Bir aynanýn karþýsýna geçiniz. Baþýnýzý öne eðerek aynaya doðru bakýnýz. Protezi takmak için önce alt göz kapaðýnýzý bir elinizle aþaðýya doðru çekerken, diðer elinizle protezinizi uygun þekilde yuvaya öncelikle üst kýsmý girecek þekilde yerleþtiriniz. Protezinizin üst kýsmýnýn yerleþtiðinden emin olduktan sonra alt göz kapaðýnýzý yavaþça býrakýnýz.

Göz protezleri nasýl çýkarýlýr?

Ellerinizi yað, losyon ya da parfüm içermeyen bir sabunla yýkayýp bol su ile duruladýktan sonra pamukçuk býrakmayan bir havlu ile kurulayýnýz. Bir aynanýn karþýsýna geçiniz. Baþýnýzý öne eðerek aynaya doðru bakýnýz. Alt göz kapaðýnýzý aþaðýya doðru nazikçe çekiniz. Protezinizin alt kenarýnýn aþaðýya doðru kaymasýný saðlayarak iþaret parmaðýnýzý protez altýna doðru hafifçe itiniz. Proteziniz kolaylýkla çýkacaktýr.

Protez kullanýmýnda püf noktalarý

Protezinizi ilk taktýðýnýzda batma ve rahatsýzlýk hissi olabilir. Bu problemler birkaç saat ile birkaç gün içerisinde geçecektir

Protezin çýkarýldýðý durumlarda protezi takarken hijyen kurallarýna uymak gereklidir.

Protezin bakýmý için alkol veya kimyasal çözücüler kullanýlmamalýdýr. Bebe þampuaný veya kaynatýlmýþ tuzlu su bu iþlem için daha güvenlidir

Protez kullanýrken suni gözyaþý kullanýmý oldukça faydalýdýr

Protez kullanýrken bir miktar çapaklanma oluþabilir. Bunlar ýslak pamuk veya göz mendilleri ile temizlenebilir.

Çapaklanmanýn aþýrý olduðu olgularda mutlaka göz kontrolüne gidilmelidir

Göz protezi kullanan hastalarýn kýrýlmaz camdan (polikarbonat) bir gözlük kullanmasý faydalýdýr. Bu uygulama diðer gözün korunmasý için de önemlidir