Genel Bilgiler

Göz tansiyonu ya da halk arasýnda “karasu” adýyla da bilinen glokom, milyonlarca insaný etkileyen yaygýn bir göz hastalýðýdýr. Glokom erken dönemde fark edilmemesi halinde geri dönüþü olmayan görme kayýplarýna ve hatta körlüðe bile yol açabilen bir hastalýktýr. Gözde görme kaybý oluþtuktan sonra geriye dönüþ olmadýðý için , glokom’da  erken teþhis büyük önem taþýmaktadýr.                    
Glokom, yükselen göz içi basýncýnýn, görme sinirini tahrip etmesiyle ortaya çýkan bir hastalýk tablosudur. Hastalýðýn baþlangýç döneminde genelde hastanýn þikayeti olmadýðý için uzun bir süre içinde görme siniri yýpranmaya uðrar ve bu yýpranma, hasta durumunu fark ettiðinde onarýlamaz düzeye gelmiþ olabilir. Erken teþhis için, muayene ve gereken kiþilerden görme alaný, OCT, pakimetri incelemesi esastýr.
35 yaþýn üzerindekilerde, ailesinde glokom öyküsü bulunanlarda, sigara kullananlarda, diyabet hastalarýnda, þiddetli kansýzlýktan yakýnanlar veya þok geçirmiþ olanlarda, hipertansiyon hastalarýnda, yüksek derecede miyopisi veya hipermetropisi olanlarda, uzun süre kortizon tedavisi görenlerde, migrenden yakýnanlarda, göz yaralanmasýna maruz kalanlarda glokom riski daha fazladýr. 
GLOKOM TÝPLERÝ NELERDÝR ?
Glokom, genel olarak 4 grup altýnda incelenebilir:

1. BÝRÝNCÝL KRONÝK AÇIK AÇILI GLOKOM    (SÝNSÝ SEYÝRLÝ GLOKOM) 
En sýk rastlanan glokom tipi olup, drenaj açýsýnýn elastikiyetinin azalmasý sonucu oluþur. Drenaj açýsý zamanla elastikiyetini yitirerek göz içi basýncýnýn giderek yükselmesine sebep olabilir. Eðer bu yükselen basýnç optik sinir hasarýna yol açarsa bu durum “Kronik Açýk Açýlý Glokom” olarak adlandýrýlýr. Eriþkin glokomlu hastalarýn %90’ýndan fazlasýnda bu tip glokom vardýr. Kronik açýk açýlý glokom görme sinirinde yavaþ yavaþ ve fark edilmeden yýpranmalara sebep olabilir. Hasta optik sinirinin hasarý çok büyüyene dek problemin farkýna varamaya bilir. Görme kaybý, etrafýn görülmesinin azalmasýyla kendini gösterir. Bilgisayarlý görme alaný muayenesi ile görme alaný kaybýnýn oraný saptanabilir. Bu tip glokom tedavisinde öncelikle göz içi basýncýný düþüren ve görme sinirini koruyacak göz damlalarý kullanýlýr. Göz içi basýncý düþmezse  cerrahi tedavi uygulanýr.

2.AÇI KAPANMASI GLOKOMU
Bazen gözün drenaj (boþaltým) açýsý aniden kapanabilir bir olaydýr. Gözün renkli kýsmý olan irisin kökü drenaj açýsýný týkayarak, kapanmasýna neden olabilir. Göz içi basýncý hýzla yükselir. 
Akut (ani) kapalý açýlý glokom belirtileri ise:ani görme bozukluðu, þiddetli göz aðrýsý, baþ aðrýsý, ýþýklarýn etrafýnda renkli hareler görme, bulantý ve kusmadýr. Açý kapanmasý glokomu acil tedavi gerektirir. Tespit edildikten sonra hemen ilaç tedavisine baþlanýr sonrasýnda laser iridotomi veya cerrahi yöntemle “iridektomi” denilen irise pencere açýlmasý iþlemi uygulanýr. Eðer acil tedavi edilmezse görme kaybý geliþme ihtimali çok yüksektir.

3.ÝKÝNCÝL GLOKOMLAR
Göz içi sývýsýnýn belirli bir sebeple dýþa akýmýnýn engellenmesi ile oluþur. Ýkincil glokomlar;kazalar, bazý ilaçlarýn kullanýmý (kortizon vb.), tümörler iltihaplar, anormal kan damarlarý oluþumu (ileri diyabet vb.) sonucunda geliþebilirler. Tedavi nedene yöneliktir, göz içi basýncýný düþüren ilaçlar kullanýlýr.

4.KONJENÝTAL GLOKOM
Çok nadir bir durumdur. Konjenital glokomda drenaj açýsý doðumdan itibaren anormaldir. Aile çocuklarýnýn gözlerinde; büyük göz (eriþkin gözünden daha elastiktir), bulutlanma, ýþýk varlýðýnda sulanma ve ýþýktan kaçma fark edebilir. Çocuk hemen bir göz doktoruna götürülmelidir. Konjenital glokomda tedavi cerrahidir. Ýlk tedavi baþarýlý olmazsa ikinci hatta üçüncü defa cerrahi gerekebilir. Cerrahi sonrasýnda gerekirse göz içi basýncýný dengeleyen damlalar kullanýlýr. Konjenital glokomlu çocuklar takibi çok dikkat gerektirmektedir.

GLOKOM TEÞHÝSÝ NASIL KONULUR ?
Göz doktoru göz muayenesi sýrasýnda göz içi basýncýný ölçer ve görme sinirini deðerlendirir. Göz içi basýncý 10-20 mmHg arasýnda normal olarak kabul edilir. 

20 mmHg ve üzerindeki deðerler glokom þüphesi olarak ele alýnýr. Göz içi basýncý yüksekliði ile beraber görme alaný muayenesi sonucunda görme siniri hasarý da tespit edilirse bu durum glokom olarak ele alýnýr. Her gözün, göz içi basýncýna cevabý farklý olabilir. Bazý gözlerde normalin üstündeki göz içi basýncý deðerleri görme sinirinde yýpranma oluþturmaz ve hasta sadece glokom þüphesi veya oküler hipertansiyon olarak takibe alýnýr. Görme sinirinin hasarý bilgisayarlý görme alaný ve OCT tetkikleri ile ortaya çýkar. 

Bazý hastalarda ise normal sýnýrlarda tansiyon ölçülürken görme sýnýrýnda harabiyet görülebilir ki bu durum normal tansiyonlu glokom olarak adlandýrýlýr. Sonuç olarak hangi tansiyonun kimde harabiyet oluþturabileceði bilinmediði için göz içi basýncý deðeri kiþiseldir ve kiþisel olarak deðerlendirilmelidir. 
 GLOKOMDA TEDAVÝ VE TAKÝP NASIL OLMALIDIR  ? 
Glokom teþhis edildiðinde ömür boyu sürecek bir hastalýk olarak ele alýnmalýdýr. Acil bir durum söz konusu deðil ise glokomun baþlangýç tedavisi göz damlalarý ile yapýlýr. Göz ilaçlarý, ya sývý yapýmýný azaltarak ya da dýþa akýmýný arttýrarak göz içi basýncýný düþürür. Göz doktoru sýk aralarla göz içi basýncýný ölçerek ve bilgisayarlý görme alaný OCT tetkiklerini yaparak tedavinin baþarýsýný deðerlendirir. Baþarý saðlanmýþsa tedavi ömür boyu sürecektir. 3 ve 6 aylýk periyotlarla kontrollerin 6-12 ay arasýnda da görme alaný ve OCT incelemelerinin yapýlmasý gereklidir. Ýlaç tedavisine raðmen görme siniri harabiyeti artmaya devam ediyorsa, ek ilaç tedavisine baþlanýr. Bu da yeterli sonucu vermezse drenajý arttýrmak için cerrahi tedavi uygulanýr. Cerrahi sonrasýnda gerekirse ilaç tedavisine tekrar baþlanýr. 
                   
GLOKOM HASTALARI NELERE DÝKKAT ETMELÝDÝR ?

• Glokom tedavisi; sizin ve doktorunuzun birlikte yürüteceði bir tedavidir.
• Unutmayýn! Bu sizin görmenizdir, bunu devam ettirmek de sizin sorumluluðunuzdadýr.
• Ýlaç tedavinizi hekiminize danýþmadan kesinlikle kesmemeli veya deðiþtirmemelisiniz.
• Düzenli göz muayenesi ve testleri yaptýrmak glokoma baðlý deðiþiklikleri zamanýnda yakalayabilmek için þarttýr.
• Ayrýca saðlýðýnýzla ilgili diðer problemlerinizi ve göz tedavisinde kullandýðýnýz ilaçlarýnýzý mutlaka doktorunuza söylemeniz gerekmektedir.