Genel Bilgiler
YAÞA BAÐLI MAKULA DEJENERASYONU NEDÝR ?
Yaþlýlarda rastlanan görme merkezi hasarlarý ve kanamalarý olarak bilinen “Yaþa Baðlý Maküla Dejenerasyonu”, hastanýn görme alanýnýn ortasýnda giderek büyüyen bir leke olarak ortaya çýkar. Her iki gözü de etkileyen ve hastanýn baðýmsýz yaþama yeteneðini kaybettiren YBMD, önce bir gözde baþlar ve genellikle yavaþ seyreder. Bu nedenle hastalarýn önemli bir bölümü, gözlerinden birisinin az gördüðünü ilerleyen dönemlerde fark eder. Belirtileri yaþlýlýðýn doðal bir sonucu olarak görüldüðü için toplumda fazla bilinmeyen bu hastalýk, ileri safhalarda körlüðe neden olabilir. YAÞA BAÐLI MAKULA DEJENERASYONU BELÝRTÝLERÝ NELERDÝR ? |
Görme alanýnýn ortasýnda giderek büyüyen lekeler oluþmasý, cisimleri küçük görmeye baþlamasý, çizgilerin itilmesi yada kýrýlmasý ve bakýlan yerde net görmenin kaybolmasýdýr.
Bu þikayetleri bulunan hastalarýn vakit kaybetmeden doktora gitmeleri ve tedaviye baþlamalarý gerekmektedir.
YAÞA BAÐLI MAKULA DEJENERASYONU TOPLUMDA GÖRÜLME SIKLIÐI NEDÝR ?
50-65 yaþ 2%
65-75 yaþ 10%
75-85 yaþ 35%
85 yaþ üstü 50%
YAÞA BAÐLI MAKULA DEJENERASYONU RÝSK FAKTÖRLERÝ NELERDÝR?
• Yaþlanma
• Cinsiyet (Bayanlarda biraz daha sýk görülmekte)
• Kalýtým (genetik geçiþ %20)
• Hipertansiyon
• Sigara
• Serum lipitlerindeki yükseklik
• Güneþ ýþýðý
• Anemi
YAÞA BAÐLI MAKULA DEJENERASYONU KORUNMAK MÜMKÜN MÜ?
Sadece yaþlýlarda olmayýp, miyoplarda, göz yaralanmalarýnda ve birçok baþka hastalýkta da geliþebilen görme merkezi hasarlarýndan korunmak için de; sigarayý býrakmak, beslenme alýþkanlýðýný deðiþtirerek sebze-meyve aðýrlýklý gýdalara geçmek, güneþ ýþýnlarýndan korunmak ve yýllýk göz kontrollerini unutmamak gerekmektedir.
YAÞA BAÐLI MAKULA DEJENERASYONU TÝPLERÝ NELERDÝR ?
YBMD hastalýðýnýn iki tipi vardýr
• atrofik (dry/kuru/non-neovasküler/geografik tip)
• eksüdatif (wet/yaþ/ýslak/dissiform/neovasküler/seröz tip).
Kuru tip hastalarýn çoðunluðunu oluþturmasýna raðmen, maalesef bu hastalýktaki görme azlýðýnýn en sýk nedeni yaþ tip’dir.
Yaþ tip olan hastalarda; retina altýnda geliþen yeni damar oluþumu ve zarlardan sýzýntýyla beraber kanama riski vardýr. Sýzýntýnýn uzun süre devam etmesi ve kanamalarýn tekrarlamasýyla retinadaki görmeyi saðlayan hücrelerin çalýþmasý bozularak görme kaybýna yol açar.
YAÞA BAÐLI MAKULA DEJENERASYONU TEÞHÝS NASIL KONULUR ?
Fundus floresein anjiografi : Hastanýn ön kol damarýndan floresein isimli bir madde verilir. Kan dolaþýmýna karýþan ilaç 12 saniye sonra göze ulaþýr. Bundan sonra anjiografi cihazý adý verilen özel bir alet ile gözün fotoðraflarý çekilir. Anjiografi ile maküladaki hasar daha ayrýntýlý olarak saptanýr, teþhis takip ve tedavi planý anjiografi bulgularýna göre planlanýr. Fundus floresein anjiografi : Hastanýn ön kol damarýndan floresein isimli bir madde verilir. Kan dolaþýmýna karýþan ilaç 12 saniye sonra göze ulaþýr. Bundan sonra anjiografi cihazý adý verilen özel bir alet ile gözün fotoðraflarý çekilir. Anjiografi ile maküladaki hasar daha ayrýntýlý olarak saptanýr, teþhis takip ve tedavi planý anjiografi bulgularýna göre planlanýr.
Indociyanin anjiografi :Hastanýn ön kol damarýndan indociyanin isimli bir madde verilir. Kan dolaþýmýna karýþan ilaç 12 saniye sonra göze ulaþýr. Bundan sonra anjiografi cihazý adý verilen özel bir alet ile gözün fotoðraflarý çekilir. Bu tetkik özellikle maküladaki problemlerin tespitinde kullanýlmaktadýr. Teþhis takip ve tedavi planý anjiografi bulgularýna göre planlanýr.
Retinal Tomografi : gözün arka tabakasýnýn tomografisinin (HRT) çekilerek, olasý ödem bölgeleri ve sinir tabakasýnýn analizinde kullanýlýr.
YAÞA BAÐLI MAKULA DEJENERASYONU TEDAVÝSÝ NASIL YAPILIR?
YBMD hastalýðýnýn tedavisinde bugüne kadar çeþitli yöntemler uygulanmýþtýr. Bunlar sýrasýyla kuru tip hastalarda antioksidan maddeler de içeren vitamin verilmesi ve retina pigment epiteli dokusunun naklidir.
Tedavi yöntemleri arasýnda þunlar sayýlabilir;
- Göz içi ilaç uygulamalarý
- Klasik LASER uygulamasý
- Radyoterapi
- Cerrahi (vitrektomi+retina altýndaki zarýn çýkartýlmasý, maküla’nýn yer deðiþikliði, pupilla yoluyla ýsý tedavisi, retina ve iris pigment epiteli doku nakli)
- Fotodinamik tedavi