Genel Bilgiler

Prolaktin hormonu süt hormonu olup belirli düzeylerde kadýn üreme organlarýnýn geliþimi ve fonksiyonu için gereklidir.

Prolaktin hormonu beynimizin hipofiz bezinden üretilir. Kadýnlarda normal prolaktin düzeyleri genellikle 25 ng/ml nin altýndadýr. Prolaktin hormonunun yüksekliðine yol açan durumlarý þöyle sýralayabiliriz.

 Hamilelik ve emzirme dönemleri

 Hipofiz bezinin prolaktin salgýlayýcý tümörler (mikroadenomlar ve makroadenomlar)

 Hipotalamusun dopamin salýmýný azaltan tümör ve zedelenmeleri 

 Hipotiroidi, yükselen TRH hormonu yüksekliði 

 Psikiyatride kullanýlan ilaçlarýn bir kýsmý (antidepressanlar ve antipsikotikler)

 Diðer farmakolojik ilaçlar (özellikle metpamid türevi antiemetikler- yani bulantý giderici ilaçlar)

 Diðer sebepler (Böbrek yetmezliði, Karaciðer sirozu gibi) 

 Ýdiopatik (sebebi tespit edilemeyen) nedenler 

 Fizyolojik durumlar: Yumurtlama (ovulasyon) dönemi, cinsel iliþki sýrasýnda prolaktin hormonu yükselmektedir.

Prolaktin yüksek olunca, bu kadýnlarýn adet düzenlerinde azalma ya da adet görememeye (amenore) neden olabilir. Bununla birlikte gebelik isteyip gebelikten korunma yöntemlerini kullanmadýðý halde gebe kalamayabilir, meme ucundan sývý þeklinde süt gelebilir.

Ayrýca prolaktin yüksekliðine sebep olan esas hastalýða baðlý belirtiler ise þöyledir;

Hipofiz, hipotalamus belgelerinde diðer iç salgýlarýn bozukluðu ve bunlara ait fonksiyon bozukluðu

Tümörlerde baþ aðrýsý görme bozukluklarý

Tiroit bezi çalýþma bozukluklarýnda; halsizlik, iþtahsýzlýk, enerji azlýðý, depresyon

Prolaktin  yüksekliði kadýnda vajinal kuruluða baðlý disparoni (aðrýlý ciinsel iliþki) sebebidir.

Prolaktin yükseklikleri en sýk adet düzeni bozukluklarýna göðüsten akýntý süt gelmesine (galaktore) ve gebe kalamamaya (infertilite) yol açar.

Taný

Yukarýda ki þikâyetlerle gelen hastaya yapýlacak kanda prolaktin hormonu testi ile konur. Ýdeal olaný prolatin hormon düzeyine adetli dönemde bakýlmasýdýr. ("bazal hormon" seviyesi)

 Test yapýlýrken sabah saatlerinde ve testten 2–3 gün önce cinsel iliþkide bulunulmamasý, meme uyarýlmasýndan kaçýnýlmasý tavsiye edilir. Aç ya da tok olmak testi etkilememektedir. Testin yüksek çýkmasý halinde hipofiz bezini gösteren bir hipofiz grafisi (cella spot grafisi) çektirmesi önerilir.

Eðer prolaktin deðeri çok yüksekse ya da cella spot grafisinde þüpheli bir bulgu saptanýrsa hipofizin BT (bilgisayarlý tomogtrafi) veya MR (magnetik rezonans) gibi ileri görüntüleme yöntemleri uygulanarak deðerlendirilmesi ve hastanýn bir beyin cerrahi uzmanýna konsülte edilmesinde fayda vardýr.

Tedavi

Prolaktin seviyesini yükselten nedene göre tedavi planlanýr. Prolaktini düþürmek için de doktorunuzun önereceði ilaçlar bulunmaktadýr. Çok büyük lezyonlarda cerrahi tedavi uygulanmalýdýr.