x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
HPV enfeksiyonlarý artýyor...
Son yýllarda HPV enfeksiyonlarý ve bunlara paralel þekilde genital kanserler artmaktadýr. Bu nedenle kanser taramalarýnda erken taný araçlarýnýn önemi büyüktür.
Serviks (rahim aðzý) kanserleri kadýnlarda meme kanserinden sonra ikinci sýklýkta görülen kadýn kanserleri arasýndadýr.
Smear testi ile serviks kanserleri erken evrelerde taranmakta ve ameliyatsýz basit operasyonel iþlemlerle çoðu zaman tedaviler saðlanabilmektedir.
Buna raðmen PAP smear testleri, adý üstünde tarama testleri olup kanserin kesin tanýsý için yeterli tanýsal önemi sahip bulunmamaktadýr.
Smear testi sonucunda problem çýkan yani anormal smear testi sonucuna sahip kadýnlara kolposkopik inceleme (kolposkopi) yapýlmalýdýr.
Kolposkopi nedir? Kolposkop nedir?
Serviks, vagina ve vulva dokularýný bir büyüteç gibi genelde 4 ile 12 arasýnda büyüterek incelenmesine olanak saðlayan ve tarama amacýyla kullanýlan aletin adýna "kolposkop", yapýlan iþleme ise "kolposkopi" adý verilmektedir. Kolposkopi uygulayan jinekolog hekime de "kolposkopist" adý verilir.
(Yandaki resim; bir "dürbün"e benzeyen kolposkop cihazý)
Kolposkopi ilk olarak 1925 yýlýnda bir Alman hekim Hans Hinselmann tarafýndan, Dr. Eduard Whirts yardýmý ile uygulanmýþtýr.
Kolposkop yardýmý ile jinekolojik muayene masasýnda genital bölgede yerleþen Serviks kanserleri , Vajen Kanserleri ve Vulva Kanserleri veya kanser öncüsü hastalýklarý rahatlýkla ve aðrýsýz bir þekilde tanýmlanabilir.
Kolposkopik inceleme ile çýplak gözle net olarak izlenemeyen küçük patolojiler tespit edilebilmekte ve daha sonra tedavileri saðlanabilmektedir.
Özellikle smear testinde problem çýkmasý durumunda "asetik asit" sürülerek oluþan "aseto white" (beyazýmtýrak) alanlardan biyopsiler alýnarak þüpheli lezyonlarýn kanseröz veya pre-kanseröz olup olmadýðý teþhis edilebilmektedir.
Kolposkopi kimlere yapýlýr? (Kolposkopi endikasyonlarý nelerdir?)
Anormal PAP smear olgularýnda (ASCUS, LGSIL, HGSIL gibi þüpheli, hafif veya orta düzey displazi saptanan olgularda).
Bu olgularda HPV enfeksiyonu etkisi zaman içinde deðiþimlere yol açarak kanseröz durumlara neden olabilmektedir.
HPV enfeksiyonlarý ile ilgili bilgiler için >>>
Tekrarlayan smear testlerinde sürekli devam eden enfeksiyonu olan kadýnlarda
Jinekolojik muayene sonucunda serviks, vajina veya vulvanýn anormal bir þekilde görülmesi durumunda kolposkopi iþlemi yapýlabilmektedir.
Kolposkopi nasýl yapýlýr?
Kolposkopi uygulamasý son derece aðrýsýz ve çok önemli bir iþlemdir. Ýþlem için öncelikle kiþi jinekolojik muayene masasýna uzanýr, daha sonra "spekulm" adý verilen aletle vajina içi görünür hale getirilir.
Daha sonra vajinanýn içi aydýnlatýlýrken kolposkop yaklaþtýrýlarak net bir þekilde cihazýn vizöründen genital organlar büyütülür ve incelenir.
(Üstte; Kolposkopik uygulama)
Kolposkop ile nerelere bakýlýr?
Serviks kanserleri HPV etkisi sonucunda en sýk olarak servikal kanal içinde özel bir bölge olan "transformasyon zonu"ndan (transformasyon alanýndan) kaynaklanmaktadýr.
Transformasyon alanýnýn patolojik ismi "squa- columnar junction (skua- kolumnar bileþke)" dir.
Anormal smear sonucu çýkan kiþilerde ilk incelenen bölgede bu transformasyon zonu yani transformasyon alanýdýr.
Skua- kolumnar bileþkenin net izlenememesi kolposkopik incelemenin tam olarak yapýlamadýðýný diðer bir deyiþle testin yetersizliðini gösterir. (unsatisfactory colposcopy)
Daha sonra serviks (rahim aðzý) organýnda damarlanma artýþýnýn olup olmadýðýna bakýlmaktadýr. Damarlanma artýþý kanser yönünde bir bulgudur ve biyopsi alýnmasýný gerektirir.
Aseto-white (Aseto beyaz) alan nedir?
Kolposkopik inceleme sýrasýnda serviks yüzeyine % 5’lik asetik asit solusyonu dökülür. Normal olmayan dokular asit uygulamasý sonrasýnda beyaz olarak görülür ve bu beyazlaþan alanlardan biyopsi örnekleri alýnarak kanser bulgularý araþtýrýlmaktadýr.
Eðer kolposkopi uygulamasý uzun sürecekse her beþ dakikada bir asetik asit sürülerek iþleme devam edilir.
Schiller testi nedir?
Bazý durumlarda jinekologun görüþü doðrultusunda serviks yüzeyine "lugol solusyonu (iyot solusyonu)" sürülerek incelemeler de yapýlabilir.
Serviks üzerine lugol solüsyonu sürülerek yapýlan gözleme "Schiller testi" adý verilir. Lugol solusyonu sonrasýnda boya tutmayan (lugol negatif) yerlerden servikal biyopsi yapýlarak alýnan parçalarýn patolojiye gönderilemesi ile kesin taný konulabilmektedir.
Biyopsi nedir? >>>
Diðer durumlarda servikal biyopsi de yapýlabilir...
Deneyimli jinekologlar asetik asit veya lugol damlatýlmasýna raðmen herhangi bir patoloji izlenmese de servikal dokunun saat 12, 3, 6, 9 seviyelerinden biyopsi alarak patolojik inceleme isteyebilir.
Biyopsi sýrasýnda oluþabilecek küçük kanamalarý engelemek için pamuk uçluya sürülen "Monsel solusyonu" veya "Gümüþ Nitrat (AgNO3)" kullanýlabilir.
Kolposkopi hasta uyutularak mý yapýlýr?
Genelde hayýr. Kolposkopi iþlemi aðrýsýz bir uygulama olduðundan iþlem sýrasýnda hastalarýn genelde genel anestezi ile uyutulmasýna gerek yoktur.
Hatta iþlemde ve biyopsi alýmý sýrasýnda lokal anestezi ile uyuþturmaya bile gerek duyulmamaktadýr. Bazý durumlarda dokuya hafif lokal anestezi verilebilir.
Endoservikal Küretaj (ECC) nedir?
Kolposkopi sýrasýnda bazý hekimlerce endoservikal bölge "küret" adý verilen kazýyýcý alet ile kazýnarak endoservikal kanal içerisinden parça da alýnablir. Cervikal kanal içerisinden küretaj ile materyal alýnmasý iþlemine "Endoservikal Küretaj- Endecervical Curettage" (ECC) adý verilir.
ÖZET OLARAK;
HPV enfeksiyonlarý özellikle son yýllarda toplumumuzda ve tüm dünyada artmaktadýr.
HPV kadýnlarda genital siðil, rahim aðzý kanseri, vajen ve vulva kanseri yapan viral enfeksiyondur.
HPV’ye baðlý lezyonlarýn taranmasýnda kolposkopi son derece uygun ve pratik bir jinekolojik taný aracýdýr.
Vulva, vajina ve serviks (rahim aðzý) bölgelerinin incelenmesi, gerekli durumlarda buralardan alýnan biyopsiler ile histolojik tanýnýn erken dönemlerde konulmasý kadýn kanserlerinin erken dönemde engellenmesini saðlamaktadýr.
Tüm bu nedenlerle kolposkopi jinekolojik onkoloji’de genital kanserlerin deðerlendirmesinde sýklýkla kullanýlan, uygulamasý rahat ve pratik yöntemdir.
Jinekolog Op. Dr. Süleyman Eserdað 2011 yýlýnda Lizbon’da HPV ile ilgili "Eurogin" kongresine katýlmýþ olup, bu kongre bünyesinde düzenlenen bir work shop’ta "kolposkopi sertifikasý" almaya hak kazanmýþtýr.
SERVÝKAL BÝYOPSÝ
Servikal biyopsi nedir?
Servikal biyopsi, rahim aðzý dokusundan patolojik deðerlendirme amacý ile parça alýnmasý iþlemidir.
Servikal biyopsi iþlemi en ideal olarak kolposkopik araþtýrma sýrasýnda yapýlmaktadýr.
Servikal biyopsi aðrýlý bir iþlem midir?
Hayýr. Rahim aðzý dokusu (serviks) sinir hücresi barýndýrmadýðý için servikal biyopsi sýrasýnda hastalar aðrý hissetmezler.
Ancak bazý durularda servikal biopsi alýnmasý sýrýasýnda rahim kasýlmasýnýn hissedilmesi sonucunda hastalar kramp tarzý aðrýlar hissedebilirler.
Kolposkopik inceleme sýrasýnda yapýlan biopsilerde ne kadar parça çýkartýlýr?
Biopsi sýrasýnda çýkarýlan doku miktarlarý aslýnda son derece azdýr. Bu, yapýlan Schiller testi ve lugol testi ile anormal görünümlü alanlara baðlýdýr.
Kolposkopi ve servikal biyopsi alýmý sýrasýnda ne tür riskler vardýr?
Kolposkopi iþleminin riskleri son derece azdýr. Ýþlemin hafif kasýk aðrýsý, lekelenme tarzý kanama ve enfeksiyon haricinde belli bir yan etkisi veya riski bulunmamaktadýr.
Kolposkopi ve servikal biopsi sonrasý nelere dikkat etmek gereklidir?
Ýþlem sonrasýnda hastalarýn evlerinde dinlenmelerine gerek yoktur. Bir kaç gün süreyle gelen hafif kanamalar veya kahverengimsi vajinal akýntýlar normaldir.
Hastalarýn 15-20 gün süre ile cinsel iliþkiden uzak durmalarý ve havuza girmemeleri önerilmektedir.
Ayrýca hastalara iþlem sonrasýnda doktorlarý tarafýndan reçete edilebilen aðrý kesici ve antibiotik ilaçlarýný düzenli kullanmalarýný önermekteyiz.
Bunlar haricinde yapýlacak iþ, patoloji sonuçlarýnýn beklenmesi ve jinekologlarýnýn kendilerine uygun gördükleri izlemlere devam etmeleri uygun olacaktýr.
Patolojik incelemelerde problem olan veya þüpheli bulgular çýkan hastalarda smear testi ile periyodik izlemler yapýlabileceði gibi konizasyon adý verilen operasyonlar da uygulanabilmektedir.
HPV enfeksiyonuna baðlý kanser ve kanser öncüsü lezyonlarýn (displazi) tedavisinde kiþilerin eðer kullanýyorlarsa sigarayý kesin olarak býrakmalarý önerilir.