x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Spermlerin yumurta ile buluþmasýný kolaylaþtýrmak için uygulanan bir yöntemdir. Aþýlama; IUI (Ýntrauterin inseminasyon), rahim içi inseminasyon veya inseminasyon isimleri ile de anýlýr.
Özetlemek gerekirse; bu iþlem için eþten semen(meni) örneði alýnýr, laboratuar koþullarýnda özel bir þekilde yýkanarak yalnýzca canlý ve saðlýklý spermler elde edilerek en kýsa zamanda özel bir kanül (boru) vasýtasýyla rahim içine verilir.
Semen örneðinin iþlemden geçirilmeden, olduðu gibi rahim içine verilmesi tercih edilmez. Ancak spermlerin vajinada depolanmasýný engelleyen fiziksel veya psikolojik durumlarda aþýlama, iþlenmemiþ semenin verilmesi ile de yapýlabilir.
Öncelikle erkekten alýnan semen bazý özel solüsyonlarla yýkanýp kaliteli, saðlýklý ve hýzlý hareketli spermler ayrýþtýrýlarak elde edilir.
Tüm sperm ayrýþtýrma metotlarýnda amaç, daha iyi hareketli, normal yapýda ve yeterli sayýda sperm içeren konsantre semen elde etmektir. Aþýlama için en azýndan 1 milyon hareketli sperm gerekir.
Aþýlama için erkeðin 3 günlük cinsel perhiz sonrasý semen (meni) örneði alýnýr. Laboratuarda özel filtreler ve özel yýkama teknikleri ile semen iþlenir. Hazýrlanan sperm konsantresi özel enjektör içinde ve bir termosta kadýn doðum uzmanýna gönderilir.
Sperm hazýrlandýktan sonra geçen süre 1 saati aþmamalý, kýsa sürede aþýlama yapýlmalýdýr.
Doktorunuz, özel bir kanül (inseminasyon kanülü) ile sperm örneðini rahim içine hassa bir þekilde enjekte eder. Ýþlem anestezi gerektirmez, aðrýsýzdýr.
Spermlerin rahim içine enjeksiyonu basýnç oluþturmadan yavaþ ve kontrollü yapýlýr.
Ýþlemden sonra bir süre (yaklaþýk 15-20 dakika) dinlenmeniz gerekir.
Aþýlama genellikle yumurtlama tedavileri ile birlikte de yapýlabilir. Yumurtlama tedavisi (ovulasyon indüksiyonu), klomifen veya gonadotropinlerle olabilir. Ýþlem öncesinde follikül takibi ile yumurtlama durumunuz izlenir. Yeterince olgun follikül elde ettikten sonra bir "çatlatma iðnesi" (HCG) yapýlýr. Ovulasyon (yumurtlama) bu iðneden 36 saat sonra gerçekleþeceði için aþýlamada da bu süre sonunda yapýlýr.
Bazen ise aþýlama "spontan" yani yumurtanýn kendiliðinden geliþtiði adet dönemlerinde de yapýlabilir.
Günümüzdeki verilere göre en baþarýlý sonuçlar, gonadotropin adý verilen yumurtalýklarý çalýþtýrýcý ilaçlarla (iðne tedavisi) birlikte aþýlamanýn yapýlmasý ile alýnmýþtýr.
Aþýlamadaki amaç; rahim aðzýný (cervix) devre dýþý býrakarak, daha fazla sayýdaki saðlýklý spermi rahim içine ulaþtýrmak, buradan da tüplere ulaþmasýný saðlayarak gebelik þansýný arttýrmaktýr.
Çünkü bazý durumlarda servikal mukus (rahim aðzý salgýsý) sperm geçiþine izin vermez. Aþýlama ile bu þekildeki mukus engeli ortadan kaldýrýlmýþ olur.
Aþýlama (IUI) Hangi Durumlarda Uygulanýr?
Aþýlama pek çok infertilite durumlarýnda uygulamasý kolay, pratik, nispeten ekonomik ve risksiz bir iþlem olduðu için pek çok durumda ilk tercih edilen yöntemdir. En sýklýkla:
Düþük sperm sayý veya hareketlilik oraný (Erkek faktörü)
Endometriosis
Açýklanamayan Ýnfertilite (Unexplained Infertility)
Servikal mukus problemleri (servikal faktör)
Rahim aðzýnýn (serviksin) anatomik problemleri
Sperme karþý antikor varlýðý (Ýmmünolojik Ýnfertilite)
Kadýnda yumurtlamanýn olmamasý veya yetersiz olmasý (Ovulatuar Faktör)
Cinsel iþlev bozukluklarýnda tercih edilen bir yöntemdir.
Tüm bu durumlarda, inseminasyon genelde 4-6 defa denenir. Deneme sayýsý uygulama nedenine, çiftin ihtiyaçlarýna ve durumuna göre ayarlanýr.
Baþarý þansý kullanýldýðý duruma göre deðiþir. %5- 20 gebelik þansý vardýr. Uygun kiþiye, uygun teknikle doðru zamanda yapýldýðýnda gebelik þansý artar.
Aþýlamadan sonuç alýnamayan çiftlerde Mikroenjeksiyon (ICSI) ’ye geçilmelidir.