Genel Bilgiler
Zehirlenmeler
Çocuklarda zehirlenmeler ilk 5 yaþ ve ergenlikte sýk görülür. Ýlk 5 yaþtaki zehirlenmeler daha çok kaza ile ve erkek çocuklarda sýkken, ergenlik çaðý zehirlenmeleri kýzlarda ve istemli olabilmektedir.
Zehirlenmelerin %90′ýndan fazlasý evlerde tedavi edilmektedir. Bu nedenle her anne-babanýn zehirlenme konusunda bilgi sahibi olmasýnda yarar vardýr.
En sýk temizlik maddeleri, kozmetik maddeler, ilaçlar ile zehirlenme görmekteyiz. Zehirlenmeler çocuk ölüm nedenleri arasýnda 4. sýradadýr. Zararlý maddeler %75 aðýz yoluyla alýnýr. Solunum, deri vb yollarla da zehirlenme oluþabileceði akýlda tutulmalýdýr.
Belirtiler alýnan maddeye göre deðiþkenlik göstermekle birlikte daha önce yakýnmasý olmayan bir çocukta ani baþlayan kusma, karýn aðrýsý, baþ dönmesi, bilinç kaybý, nöbet geçirme gibi belirtiler ortaya çýkar ya da çocuðun yanýnda ilaç artýðý veya boþ ilaç kabý bulunursa zehirlenmeden þüphelenilmelidir.
Þüphe durumunda çocuðun yuttuðunu düþündüðünüz madde hala elinde veya etrafýndaysa maddeyi uzaklaþtýrýn. Etrafta bulunan madde kalýntýlarýný ve ambalajlarý yanýnýza alýn ki alýnan zehirli madde daha kolay tanýnabilsin. Dudak ve aðýzda yanma, boðazda þiddetli aðrý ve yanma, nefes alma güçlüðü, uykuya eðilim ve bilinç kaybý varsa tam teþekküllü bir hastanenin acil servisine en hýzlý þekilde baþvurun.
Solunum ortamýnda zehirli gaz þüphesi varsa çocuðu ortamdan temiz havaya çýkarýn. Zehirli madde ile cilt temasý varsa çocuðunuzun giysilerini çýkarýn ve zehirli madde ile temas eden cilt bölgesini, eldiven giyerek ve akan su ile temizleyin. Zehirli madde çocuðunuzun gözüne sýçramýþsa gözü öncelikle serum fizyolojikle , yoksa ýlýk su ile yýkayýn. Göz en az 15-230 dakika yýkanmalýdýr. Suyu direkt göze tutmak yerine burun kemiðinin göz kenarýna akýtýrsanýz çocuðunuz daha az huzursuz olur.
Bazý maddelerin kusturulmasý yemek borusu ve aðýzda ikincil temas nedeniyle ciddi yanýklara ve zehrin akciðere kaçmasý gibi hayati sorunlara neden olabileceðinden doktorunuza veya zehir danýþma merkezlerine danýþmadan çocuðunuzu kesinlikle kusturmayýn!!!
Kusturulmamasý gereken
maddelere örnek olarak benzin, gazyaðý, mobilya cilalarý, kuvveti
aitler, böcek ilaçlarý, çamaþýr suyu, deterjanlar örnek olarak
verilebilir.
En kýymetli varlýðýmýz olan çocuklarýmýzý tehlikeden uzak tutmak için ev
içi temizlik maddeleri, ilaçlar, böcek öldürücüler gibi olasý zehirli
maddeler ulaþýlamayacak yerlerde ve mümkünse kilit altýnda
tutulmalýdýr. Gýda maddeleri ve temizlik maddeleri ayný dolaplarda
saklanmamalýdýr. Ýlaç ve kimyasal maddeler orijinal kaplarýnda
saklanmalý, asla meyve-sebze kaplarýna konmamalýdýr.
Çocuklar taklit etmeye eðilimli olduklarý için ilaçlarýnýzý mümkünse onlarýn yanýnda almayýn ve hasta çocuðunuza ilaç verirken ilaca þeker, tatlý vb isimler takmayýn. Ýlaç alýrken etiketinin okunur olmasýna dikkat edin. Doktorun, polisin, itfaiyenin ve acil yardým ekibinin telefon numaralarýný elinizin altýnda bir yerlerde bulundurun.
Zehirlenme durumunda aþaðýdaki telefonlardan birisine baþvurmak hayat kurtarýcý olabilir:
► T.C. Saðlýk Bakanlýðý Ulusal Zehir Merkezi : 114
► Sýhhi Danýþma : 128
►Hýzýr Ambulans : 112
Zehir Danýþma Merkezleri arandýðýnda arayan kiþinin adý, iþi,
telefonu ve adresi yaný sýra hastanýn yaþý, cinsi, kilosu; zehirli
maddenin mümkünse tanýmlanmasý,(kabýn, kutunun veya etkenin kendisinin
yanýnýzda bulundurularak telefon açýlmasý önerilir); alýnan miktar,
cilde temas olmuþsa temasýn süresi, olayýn meydana geldiði yer ve
zaman, gözlenen belirtiler; belirtilerin ne zaman baþladýðý; hastanýn
–biliniyorsa- alerjisinin olup olmadýðý; merkeze telefon açýlana dek
yapýlanlar aktarýlmalýdýr.
Kusturma, yoðurt yedirme, soðan koklatma vb halk arasýnda yaygýn
kullanýlan uygulamalarýn etkili olamayacaðý gibi bazen ciddi zararlar
doðurabileceði de göz önünde tutulmalýdýr.
Anne-baba olmanýn hayattaki hem en zevkli hem de en zor iþ olduðunu
hepimiz biliyoruz. Hem kendimizi hem de çocuklarýmýzý korumak için ev ve
iþ ortamýnda yeterli önlemleri alalým ki telafi edilemeyecek
zararlarla karþýlaþmayalým.