x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Klamidya enfeksiyonu
Nedir?
Klamidya trakomatis denen bakterinin neden olduðu sýk rastlanan cinsel yolla bulaþan bir hastalýktýr. Bu hastalýk, kadýnlarýn
üreme sisteminde harabiyete neden olur. Klamidyanýn belirtileri yok veya hafif te olsa kadýnlar enfeksiyonlarýnýn farkýna varamadan,
geri dönüþümsüz harabiyete ve hatta kýsýrlýða giden ciddi komplikasyonlar oluþabilir. Enfekte erkeklerde ise peniste akýntý
görülür.
Sýklýk
Çok sýk görülür. Fakat çoðu kiþi hastalýðýnýn farkýnda deðildir. Bu nedenle testlerini de yaptýrmaz. Ayrýca, kiþi þikayetleri için
tedavi oluyorken sýklýkla testlerin yapýmý ihmal edilir. Eðer cinsel partnerleri tedavi olmazsa kadýnlar tekrar tekrar enfekte olurlar.
Bulaþma
Klamidya, vajinal, anal veya oral cinsel iliþki sýrasýnda bulaþýr. Ayrýca, enfekte anneden bebeðine vajinal doðum sýrasýnda da
bulaþýr.
Cinsel yönden aktif olan herhangi biri klamidya enfeksiyonuna yakalanabilir. Cinsel partner sayýsý arttýkça enfeksiyona
yakalanma riski de artar. Ergenlik çaðý kýzlarýnýn ve genç kadýnlarýn rahim aðýzlarý tam olgunlaþmadýðý için enfeksiyona eðilimi
daha fazla olacaðýndan eðer cinsel yönden aktif iseler klamidya enfeksiyonuna yakalanma riskleri artar. Klamidya, oral veya
anal cinsel iliþki ile de bulaþabildiðinden erkekler arasýndaki iliþklerde de bu hastalýða yakalanma riski yüksektir.
Belirti ve bulgular
Klamidya sessiz bir hastalýk olarak bilinir. Çünkü, enfekte kiþilerin büyük bir çoðunluðunda belirti yoktur. Eðer belirti veriyor ise
bu da bulaþtýktan 1-3 hafta içinde ortaya çýkar.
Kadýnlarda, bakteri öncelikle rahim aðzýný ve idrar yolunu tutar. Belirtisi olanlarda, anormal vajinal akýntý ve idrar yaparken yanma
görülür. Eðer enfeksiyon yumurtalýk kanallarýný tutmuþsa ( bu kanallar döllenmiþ yumurtayý yumurtalýklardan rahime taþýrlar )
kiþide hiçbir belirti olmama olasýlýðý yanýnda, bazýlarýnda alt karýn aðrýsý, bel aðrýsý, bulantý, ateþ, cinsel iliþki sýrasýnda aðrý,
iki adet dönemi arasýnda kanama olur. Rahim aðzýndaki klamidya enfeksiyonu rektuma ( alt barsak ) yayýlabilir.
Belirti ve bulgusu olan erkeklerde peniste akýntý ve idrar yaparken yanma hissi olur. Penis ucu etrafýnda yanma ve kaþýnyý da
olabilir.Testislerde aðrý ve ödem pek görülmez.
Kadýn ya da erkek, anal cinsel iliþkide alýcý olan tarafta enfeksiyon rektumu tutar. Rektal aðrý, akýntý ve kanama görülür. Enfekte
kiþiyle oral cinsel iliþkide bulunan kadýn veya erkeklerin gýrtlaklarýnda bu enfeksiyona rastlanabilir.
Tedavi edilmediðinde oluþabilecek komplikasyonlar
Klamidya enfeksiyonu tedavi edilmezse uzun veya kýsa dönemde üreme ve diðer saðlýk sorunlarýna yol açabilir. Hastalýðýn
kendisi gibi harabiyeti de sessiz ilerler.
Kadýnlarda, tedavi edilmezse enfeksiyon rahim veya yumurtalýk kanallarýna yayýlýr ve kasýk içi iltihabýna neden olur. Tedavi
olmamýþ enfekte kadýnlarýn % 10-15 ’inde görülür. Ayrýca, yumurtalýk kanallarýnda herhangi bir þikayet olmaksýzýn enfeksiyon
oluþur. Kasýk içi iltihabý ve sessiz enfeksiyonun ilerlemesiyle üst üreme sistemlerinde, yumurtalýk kanallarýnda, rahimde ve
çevre dokularda hasar geliþir. Bu harabiyete baðlý olarak kronik kasýk aðrýsý, kýsýrlýk ve dýþ gebelik görülür. Klamidya enfeksiyonu
olanlarýn karþý karþýya kalýndýðýnda HIV ile enfekte olma riskleri yüksektir.
Bunlardan korunmak için, 25 ve altý yaþta olan cinsel olarak aktif kadýnlara yýlda bir kez tarama testi gerekir. Daha büyük yaþtaki
kadýnlarda yeni bir cinsel partnerin veya birden fazla partnerin varlýðý önemli bir risk faktörü olduðundan tarama testlerinin
düzenli yapýlmasý önemlidir. Tüm gebe kadýnlara da klamidya tarama testlerinin yapýlmasý gerekir.
Erkeklerde komplikasyon nadirdir. Enfeksiyon bazen epididimise ( spermi testislerden taþýyan kanal ) yayýlýr. Aðrý, ateþ, nadiren
kýsýrlýk görülür.
Nadir olgularda, genital enfeksiyon yanýnda artrit, deri döküntüleri, göz ve idrar yollarýnda enflamasyon görülür. Buna,Reiter ’s
sendromu denir.
Gebe kadýna ve bebeðe etkisi
Gebe kadýnlar tedavi edilmezlerse prematüre doðum olabilir. Enfekte gebe kadýndan doðan bebeðin gözlerinde ve solunum
yollarýnda hastalýk geliþebilir. Yenidoðanlarda klamidyaya baðlý zatürre ve konjonktivit görülür.
Taný
Klamidyaya ait kan testleri yapýlýr.
Tedavi
Antibiyotiklerle çok kolay tedavi edilir. HIV + kiþilere de ayný tedavi uygulanýr. Tüm cinsel partnerlerin deðerlendirilmesi,testlerinin
yapýlmasý ve gerekenlerin tedavi edilmesi gerekir. Klamidyasý olanlarýn ve bunlarýn cinsel partnerlerinin tedavi bitene kadar
cinsel temasta bulunmalarý yasaklanýr.Yoksa tekrar enfekte olurlar.
Kadýnlarýn, cinsel partnerleri tam tedavi edilmezse tekrar enfekte olma riskleri fazladýr. Birden fazla enfeksiyonu olan kadýnlarýn,
kýsýrlýk dahil üreme organlarýna ait komplikasyon riskleri yüksektir.
Ýlk enfeksiyonun tedavi edilmesinden 3 ay sonra klamidyaya ait testlerin tekrar edilmesi gerekir. Özellikle, cinsel partnerinin tam
olarak tedavi edilip edilmediðini bilmeyen kadýnlarda bu önemlidir.
Korunma
Cinsel yolla bulaþan hastalýklardan korunmanýn en emin yolu cinsel temastan uzak durmak veya uzun süreli, tek eþli ( testten
geçmiþ,enfekte olmadýðý bilinen bir eþ ) bir yaþam sürmektir.
Kondom, cinsel iliþkinin en baþýndan sonuna kadar, her seferinde ve doðru olarak kullanýlýrsa klamidya bulaþma riski azalýr.
25 yaþ ve altý kadýnlarla yeni partneri olan veya birden fazla partneri bulunan daha büyük yaþtaki kadýnlarýn yýlda bir kez test
yaptýrmalarý uygundur. Tüm gebelerin de test yaptýrmasý gerekir. Hatta bazý kadýnlarda daha da sýk yaptýrýlabilir.
Farklý bir yara, kokulu akýntý, idrar yaparken yanma hissi, iki adet arasýnda kanama gibi belirtilerin varlýðý cinsel yolla bulaþan
hastalýklarý düþündürmelidir. Eðer kadýnda bu belirtilerden herhangi biri varsa cinsel iliþkiye son verip hemen bir uzman hekime
baþvurmalýdýr. Cinsel yolla bulaþan hastalýklarý erken tedavi etmek kasýk içi iltihabýný önler.
Cinsel yolla bulaþan hastalýðý olduðu söylenen kadýnlar ve tedavi edilenler önceki cinsel partnerlerini ( 60 gün öncesine kadarki )
uyarmalarý gerekir. Böylece, bu kiþiler de muayene olup gerekirse tedavi olurlar. Herkesin tedavisi sona erene kadar tüm cinsel
eylemlerden uzak durulmalýdýr.