Bebekler doðduklarýnda, sahip olduklarý sinir hücrelerinin sayýsý bellidir. Bu hücreler arasýnda kurulacak baðlantý sayýsý, zihinsel kapasiteyi belirler. Sinir hücreleri arasýnda ne kadar baðlantý kurulabileceði, yani zihinsel kapasitelerinin ne kadar geliþtirilebileceði ise, aldýðý çevresel uyarýlara ve eðitime baðlýdýr.

Çocuklarýmýz, çok küçük yaþlardan itibaren pek çok þeyi kendi baþlarýna yapabilme kapasitesine sahiptir. Bu kapasitenin zamanýnda kullanýlýp kullanýlmamasý, çocuðun nasýl bir yetiþkin olacaðýný belirler. Bebekler ilk yýllarýnda, annenin korumasý ve bakýmý olmadan yaþayamazlar. Her gereksinimi annesi tarafýndan karþýlanan bebekler yalnýz ve korumasýz olmadýðýný hisseder ve anneye ömür boyu sürecek bir güven iliþkisiyle baðlanýr. Ancak özgüveni geliþmiþ, ayaklarý yere saðlam basan bireyler yetiþtirmek istiyorsak, çocuklarýmýzý, kendilerine yaþam boyu yardýmcý olacak becerilerle donatmak zorundayýz. Bu amaca yönelik olarak, çocuklar zaman içinde büyüyüp güçlendikçe, öz bakým becerilerinden baþlayarak yaþlarýna uygun sorumluluklarýný yerine getirebilecek þekilde eðitilmelidir. Baþarabileceði ev iþlerini annesiyle beraber yapmasý, daðýttýðý odasýný-oyuncaklarýný toplayabilmesi, tuvalet temizliðini kendi yapabilmesi için yüreklendirilmelidir.

Çocuklarýna yardým etmek uðruna onlarýn yapmasý gereken iþlere müdahale eden anneler, aslýnda çocuklarýnýn o becerileri öðrenme fýrsatýný ellerinden almýþ oluyorlar.

Anne- babalarla konuþurken onlara sorduðum sorulardan biri, “çocuðunuz neleri yapabilir, neleri yapamaz” oluyor.

Hemen tüm anneler, “çocuðum her þeyi yapar” diyorlar.

Sonra biraz daha özelleþtiririz:)

” mesela yemeðini kendi yer mi?”

Cevap; “caný isterse yiyebilir tabi…”

“yani kendi mi yer, siz mi yedirirsiniz?”

Anne utana sýkýla, “sabahlarý okula geç kalmasýn diye, akþamlarý dersi yetiþsin diye lokma lokma aðzýna yediririm, ama bazen da kendi yer…”

“kendi giyinir mi?”

Cevap ayný… “isterse giyinebilir.”

Çocuk 3-4 yaþýna geldiðinde, öz bakýmýyla ilgili bu becerileri kazanmýþ olmalýdýr. Eðer anne “yardým etmekte” ýsrar ederse;  “sen yiyemezsin, ben yedireyim, sen giyemezsin, ben giydireyim, atlama düþersin, koþma terlersin…” yaklaþýmýyla çocuðun canýný sýkmasýna gerek kalmadan her ihtiyacý karþýlanýr, her istediði yerine getirilirse, anneye baðýmlý hale gelir, aslýnda yapabileceði iþleri de yapmaya cesaret edemez. Bu þekilde beceriksizliðe mahkum edilen çocuklar karþýlaþtýklarý sorunlarý kendi baþlarýna çözemez, baþkasýnýn yardýmý olmadan kendi baþýna karar veremez, sorumluluk almak istemez, alsalar bile kolay kolay yerine getiremezler. Bu nedenle özgüvenleri geliþemez. Arkadaþ edinmede ya da oyun kurmada güçlük yaþarlar.

Okul fobisi yaþayan çocuklar da, sýklýkla böyle aþýrý koruyucu-kollayýcý ailelerin yetiþtirdiði çocuklar arasýndan çýkar. Bu çocuklar evde aileleriyle birlikteyken hareketli, konuþkan, hatta söz dinlemez-kural tanýmazken okulda kurallara genellikle uyar, söz dinler. Sessiz, bazen yalnýz ve arkadaþsýzdýrlar. Hakkýný savunamaz, arkadaþlarýna “hayýr” diyemezler. Bazen zorbaca davranýþlarla karþýlaþýrlar. Bütün bu nedenlerden dolayý, her yaþta okula uyum sýkýntýlarý yaþayabilirler.

Anneye baðýmlý çocuklar ihtiyaçlarýnýn karþýlanmasýný anne-babanýn görevi olarak görür, kendileri baþarmaya uðraþmazlar. Oysa çocuklar, yaþlarýna uygun sorumluluklarýný yerine getirmeden,  geliþim dönemlerine uygun zorluklarla karþý karþýya kalmadan bunlarla baþ etmeyi öðrenemezler.

Her þeyden sakýnarak, pamuklar içinde yetiþtirdikten sonra, çocuðumuzun sosyal hayata katýlmadýðýndan, fazla arkadaþý olmadýðýndan ya da hiç bir iþi kendi baþýna yapmadýðýndan þikayet etmeye ne kadar hakkýmýz var dersiniz..