Glokom (Göz tansiyonu) ileri safhalara kadar belirti vermeyip tedavi edilmediðinde körlükle sonuçlandýðýndan erken teþhisi çok önemlidir. 

Ailesinde glokom hastalýðý olanlar,

Yaþý 40 üzerinde olanlar,

Kortizon kullananlar,

Göz yaralanmasý geçirmiþ olanlar 1-2 yýlda bir göz muayenesi olmalýdýrlar.

Sadece göz tansiyonun ölçülmesi glokom hastalýðýnýn erken teþhisi için yeterli deðildir.

Glokom Birimimizde hastalarýmýzýn düzenli takipleri göz tansiyonu ölçümleri ve görme alaný tetkikleriyle yapýlmaktadýr. Göz tansiyonu ölçümleri Türkiye’de sadece kliniðimizde bulunan Mentor Pneumatic Tonography cihazlarýyla, görme alaný testleriyse dünya standardý Zeiss Humphrey 750 Field Analyser ile yapýlmaktadýr. Zeiss Humphrey 750 Field Analyser cihazýnýn en önemli özelliði hastanýn testi doðru yapýp yapmadýðýný gösteren istatistik programlarýnýn olmasý ve özel blue-on-yellow programý ile glokom hasarýný 2 yýl öncesinden tesbit edebilmesidir. 2002 Mart ayýnda hizmete giren Heidelberg Engineering HRTIII Optic Nerve Head Analyser cihazýyla erken taný olanaklarýmýz en üst seviyeye çýkmýþtýr. Glokom hastalarýmýz kliniðimizde ilaç, laser veya ameliyat ile tedavi edilebilmektedir. Glokom broþürümüzü Hasta Bilgilendirme sayfasýndan okuyabilirsiniz.

   

Glokom, gözün görme sinirine zarar vererek görme kayýplarýna ve körlüðe neden olabilen bir grup hastalýða verilen isimdir. Glokom göz içindeki sývý basýncýnýn yükselmesi ile ortaya çýkar. Erken taný ve tedavi ile görme kayýplarý önlenebilmektedir.

Optik sinir bir milyondan fazla lifden oluþan bir sinir demetidir. Retina tabakasý ile beyin arasýnda ileti saðlar. Retina gözün arka tarafýnda yer alan ýþýða hassas bir doku tabakasýdýr. Net görmenin saðlanabilmesi için saðlýklý bir optik sinir gereklidir.

Açýk açýlý glokom en sýk karþýlaþýlan glokom çeþididir. Diðer glokom tipleri daha nadir olarak görülmektedir.

Normal göz içi basýncýna sahip insanlarda optik sinir hasarýnýn ve görme kayýplarýnýn ortaya çýkmasýdýr. Ýlaçlarla göz içi basýncýnýn en az % 30 düþürülmesi ile bazý hastalarda hastalýðýn ilerleyiþi yavaþlatýlabilir. Düþük göz içi basýncýna raðmen ilerleme devam edebilir.

Ayrýntýlý bir özgeçmiþ sorgulamasý ve yapýlacak incelemeler sonucunda düþük sistemik kan basýncý gibi risk faktörleri kolaylýkla tespit edilebilir. Eðer hiçbir risk faktörü tespit edilmemiþse tedavi seçenekleri açýk açýlý glokom ile aynýdýr.

Açýk açýlý glokom genellikle her iki gözü de etkileyen, kronik, yavaþ ilerleyen glokom çeþididir. Glokom türleri arasýnda en sýk karþýlaþýlaný açýk açýlý glokomdur. Ön kamara açýsý açýktýr ancak göz içi basýncý yüksekliði ve görme alaný defektleri bulunmaktadýr.

Açýk açýlý glokom, sinsi seyirli, aðrýsýz, yavaþ ilerleyen bir hastalýktýr. Bu nedenle sýk kontrol edilmeyen hastalarda görme kayýplarýnýn belirginleþtiði ileri dönemlerde fark edilir. Glokom hastalarýnýn yakýn akrabalarýnda bu hastalýða yakalanma riski diðer insanlara göre 5-6 kat daha fazladýr. Bu nedenle özellikle bu kiþiler periyodik kontrollerini ihmal etmemelidirler.

Gözün ön tarafýndaki sývý açýya ulaþamaz ve gözden drene olamaz. Açý irisin bir kýsmý tarafýndan kapatýlmýþ durumdadýr. Bu tip glokom hastalarýnda ani göz içi basýncý yükselmeleri görülebilir. Gözde aðrý, sulanma, kýzarýklýk, bulanýk görme gibi bulgular ortaya çýkabilir. Bu durumda hýzlý bir þekilde müdahale etmek gerekmektedir.

Bu týbbi açýdan acil bir durumdur. Eðer doktorunuza ulaþamýyorsanýz en yakýn kliniðe baþvurmalýsýnýz. Tedavi edilmezse bir iki gün gibi kýsa bir süre içerisinde körlüðe kadar ilerleyebilir. Genellikle lazer ve ilaç tedavisi ile açý önündeki engel ortadan kaldýrýlarak görme kayýplarý önlenebilmektedir.

Konjenital glokomlu bebeklerin, doðumdan itibaren açýda sývý drenejýný yavaþlatan  bir defekt bulunmaktadýr. Bu bebeklerde ýþýk hassasiyeti, gözlerde sulanma ve kornea bulanýklýðý gibi belirgin semptomlar bulunmaktadýr. Bu hastalara genellikle koruyucu cerrahi tedavi önerilir. Çünkü ilaç tedavisinin bebeklerde ne derece etkili bir tedavi olduðu ve yan etkileri tam olarak bilinmemektedir. Ayrýca bebeklerde ilacý uygulamasý zordur. Cerrahi tedavi etkili ve güvenlidir. Vakit kaybetmeden cerrahi tedavi uygulanýrsa bu bebekler net görebilme þansýna sahip olurlar.

Glokom hastalýðý baþka medikal problemlere ikincil olarak da geliþebilir. Göz cerrahisi, ileri düzeyde katarakt, göz yaralanmalarý, bazý tümörlere ve üveite baðlý olarak glokom hastalýðý oluþabilir. Örneðin; pigmenter glokom, iristen ayrýlan pigmentlerin açýyý kapatmasý  ve sývý drenajýný yavaþlatmasý sonucu geliþen bir glokom türüdür. Nadir de olsa þeker hastalarýnda da neovasküler glokom denilen bir glokom çeþidi oluþabilir. Bazý insanlarda kortizonlu damlalar da glokoma sebep olabilir. Tedavide ilaçlar, lazer cerrahisi veya konvensiyonel cerrahi uygulanabilir.

Gözün ön kýsmýndaki bölmeye ön kamara adý verilir. Ön kamarada sürekli bir sývý akýmý vardýr, bir taraftan sývý gelir ve açý denilen, kornea ile irisin birleþtiði bölgeden gözü terk eder, bu arada yakýn dokularýn beslenmesini saðlar.  Sývý açýya ulaþtýðýnda süngerimsi bir yapý tarafýndan direne edilir ve gözden ayrýlýr. Bazen bu sývýnýn drenajý yavaþlar ve göz içi sývý basýncý artarak optik sinire hasar verecek düzeylere ulaþabilir. Yüksek göz içi basýncý optik sinire hasar vermekte bu da görme kayýplarý ile sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle göz içi basýncýný kontrol etmek çok önemlidir.

Yüksek göz içi basýncýna sahip olmanýz glokom hastalýðý için riskli grupta olduðunuz anlamýna gelmektedir. Sadece optik siniri hasar görmüþ hastalara glokom tanýsý konulur. Optik sinir hasarý yoksa göz içi basýncý yüksek bile olsa glokom tanýsý konmaz ancak riskli grupta deðerlendirilir. Göz hekiminizin önerilerini dikkatle uygulamanýz gerekmektedir.

Göz içi basýncý yüksek bulunan her hastada glokom hastalýðý geliþmez. Bazý insanlar yüksek göz içi basýncýný daha iyi tolere edebilirler. Belirli bir göz içi basýncý bir kiþi için yüksek iken ayný derecede yükseklik bir diðeri için normal olabilir.

Glokom hastalýðýnýn geliþip geliþmeyeceði optik sinirin zarar görmeden tolere edebileceði göz içi basýncýnýn derecesine baðlýdýr. Bu sýnýr deðer herkes için farklýdýr. Bu nedenle damla konularak yapýlan bir göz siniri muayenesi çok önemlidir. Bu þekilde göz hekiminiz sizin için normal olan basýncýn derecesi ile ilgili fikir sahibi olacaktýr.

Glokom hastalýðý göz içi basýncý yükselmeden de geliþebilir. Buna düþük basýnçlý glokom adý verilir ve açýk açýlý glokom kadar sýk görülen bir durum deðildir.

60 yaþýnýn üzerindeki kiþiler

Ailesinde glokom hastasý bulunanlar ( genetik yatkýnlýk )

Göz yaralanmalarý

Þeker hastalýðý

Uzun süreli kortizon tedavisi

Yüksek, düþük kan basýncý

Miyopi

Þeker hastalýðý

Migren

Ayrýntýlý bir muayene ve yapýlacak tetkikler sonucu risk faktörleri tanýmlanabilir, göz içi basýncý, kornea kalýnlýðý, optik sinir analizleri bu incelemeler arasýnda önemli bir yer tutar. Riskli gurupta yer alan kiþilere uygulanacak ilaç tedavisi ile glokom geliþmesi yaklaþýk olarak hastalarýn yarýsýnda engellenebilmektedir. Riskli gruptaki hastalara her yýl ayrýntýlý bir göz muayenesi yapýlmalýdýr.

Yapýlan çalýþmalar sonucunda erken taný ve tedavinin ciddi görme kayýplarý ortaya çýkmadan engellemede en önemli yol olduðu ortaya çýkmýþtýr. Sonuç olarak riskli grupta yer alan kiþiler yýlda bir göz hekimi tarafýndan muayene edilmelidir.

Eðer size damla kullanmanýz önerilirse damlalarýnýzý her gün düzenli olarak kullanmalý ve kontrollerinizi ihmal etmemelisiniz.

Yüksek risk gurubunda yer alan aile üyelerinizi ve arkadaþlarýnýzý da bu konuda uyarmalý ve iki yýlda bir muayene olmalarýný saðlamalýsýnýz. Unutmayýn ki erken taný ve tedavi hastalýðýn ilerleyiþini yavaþlatýr ve görme kayýplarýný engeller.

Hastalýðýn ilk aþamalarýnda herhangi bir belirti yoktur, görme kaybý henüz geliþmemiþtir ve aðrý olmaz.

Hastalýk ilerledikçe kiþi görmede azalmasý olduðunu fark eder. Önünü net görebilir ancak yanlarda kalan cisimleri göremeyebilir. Tedavi edilmezse görme kaybý ilerler ve hasta çevreyi göremez sanki bir tünelden içeri bakýyor gibi görmeye baþlar ve tamamen görme kabý ile sonuçlanýr.

Glokom bir gözü veya her iki gözü birden etkileyebilir.

Taný ayrýntýlý bir muayene ve yapýlacak testlerden sonra konulabilir.

Glokom hastalýðý hayat boyu tedavi gerektiren bir hastalýk olduðundan aþaðýdaki testler yapýlmadan taný kesinleþtirilmemelidir:

Göz tansiyonu ölçümü

Santral kornea kalýnlýðý ölçümü

Bilgisayarlý görme alaný tetkiki

Optik sinir baþý topografisi

Uygulanacak tedavilerle kaybedilen görme geri gelmemekte ancak görme kayýplarýnýn ilerlemesi önlenmektedir.

Göz damlalarý veya aðýzdan alýnacak tabletler erken dönemde en sýk kullanýlan tedavi yöntemidir. Bazý ilaçlar göz içi sývý üretimini azaltarak, bazýlarý ise üretilen sývýnýn gözden uzaklaþmasýný kolaylaþtýrarak etkili olmaktadýr.

Tedaviye baþlamadan önce doktorunuzu varsa kullandýðýnýz diðer ilaçlar hakkýnda bilgilendirin. Glokom ilaçlarý günde birkaç kere kullanýlabilir. Birçok kiþide hiçbir yan etki görülmez. Nadiren baþ aðrýsý veya gözde yanma, kýzarýklýk gibi baþka bir takým yan etkilere sebep olabilir. Glokom için kullanýlabilen farklý ilaçlar vardýr bu nedenle size önerilenle sorun yaþarsanýz bunu doktorunuza bildirin. Doktorunuz ilacýnýzýn dozunda deðiþiklik yapabilir veya size baþka bir ilaç önerebilir.

Glokomun hastayý uyarýcý bir belirtisi olmadýðý için hastalar genelde ilacý kullanmayý býrakýr veya unutur. Ýlaçlar sadece kullanýldýðý sürece etkilidirler, bu nedenle ilaçlarý düzenli kullanmak gerekir. Doktorunuzdan damlalarýnýzý nasýl kullanacaðýnýzý iyice öðrenmeli ve uygun þekilde uygulamalýsýnýz.

Bu operasyonla göz içi sývýnýn gözden uzaklaþmasý saðlanýr. Hastalýðýn herhangi bir evresinde size bu ameliyat önerilebilir. Bu ameliyat sonrasý da damlalarýnýza devam etmeniz gerekebilir.

Bu iþlem doktorunuzun kliniðinde yapýlabilir. Öncesinde gözünüze damla konulur ve sizden lazer cihazýnýn karþýsýna oturmanýz istenir. Doktorunuz özel bir lens kullanarak lazer ile tedavinizi uygular. Ýþlem sýrasýnda kýrmýzý veya yeþil renkte parlak ýþýklar görebilirsiniz. Bu uygulama ile göz içi sývýnýn drenajý kolaylaþtýrýlýr.

Diðer operasyonlar gibi bu uygulamanýn da yan etkileri vardýr. Ýþlemden sonra damla kullanmanýz gerekebilir ve yine göz tansiyonlarýnýzýn takip edilmesi gerekmektedir.

Eðer her iki gözünüzde de glokom varsa bu uygulama teker teker yapýlýr. Ayný anda yapýlmasý önerilmez. Lazer tedavisi her göz için birkaç gün ila birkaç hafta sürebilir.

Yapýlan çalýþmalar sonucu lazer tedavisinin göz içi basýncýný düþürmede oldukça etkili olduðu ortaya çýkmýþtýr. Ancak zamanla etkisi azalabilmekte ve yeni tedavilere ihtiyaç duyulabilmektedir.

Glokom (göz tansiyonu), göz içinde yer alan sývý basýncýn görme sinirlerinde hasar, görme alanýnda azalma oluþturacak kadar yüksek olmasý sonucu ortaya çýkan bir göz rahatsýzlýðýdýr. Açýk açýlý glokom en çok görülen tipidir. Glokom, göz içi sývýsýný dýþarý boþaltan kanallarda týkanýklýk oluþmasý sebebiyle sývýnýn gerekli miktarýnýn boþalamamasý ve bu nedenle göz içi basýncýnýn artmasý sonucunda gerçekleþir. Glokomda (göz tansiyonu), görmede azalma gerçekleþtikten sonra eski hale dönüþ olmamasý nedeniyle erken dönemde tespit ve tedavinin önemini ortaya koymaktadýr. Tedavi yöntemlerinde, göz içi sývýsýnýn oluþumu azaltýlarak veya dýþarý akýþý arttýrýlarak hastanýn göz saðlýðýna kavuþmasý saðlanýr.

Bugüne kadar göz içi basýncýný normal sýnýrlara indirmek için göz damlasý kullanýmý ilk tedavi seçeneði olarak yer almýþtýr. Fakat kullanýlan damlalarýn pahalý olmasý, hastalarýn düzenli kullanmamasý, yan etkileri gibi sebepler göz tansiyonu hastalarýnýn iyileþme oranlarýnýn düþmesine sebep olmaktadýr. Ýlaç ile tedavi yöntemlerinin olumsuz etkenleri alternatif tedavilerin geliþmesine zemin saðlamýþtýr.

Glokom tedavisinde dünyada 50 yýldan beri cerrahi müdahaleler uygulanmaktadýr. Fakat damla ve lazer tedavisi görmelerine raðmen, görmesini kaybeden hastalarda son çare olarak cerrahi yöntemler tercihedilmektedir. Glokom cerrahisi baþarýlý olsa bile lazer ve damla tedavisi yöntemlerine göre yüksek oranda risk içermektedir.

Göz tansiyonu tedavisinde geliþtirilen Selektif tedavi yöntemleri, hastalarý ilaç tedavisi olmaktan ve ameliyatlarda görülme ihtimali olan risklerden uzak tutulmalarýný saðlamaktadýr. Bu tedavi yöntemlerinde ilk kullanýlan Argon Lazer Trabeküloplasti (ALT) yöntemi olan lazer yöntemidir. Bu tedavinin yeteri ölçüde etkili olmamasý ve lazer yapýlan alanlarýn tekrar kapanarak basýncýn yükselmesine neden olmasý farklý yöntemlerin geliþmesine neden olmuþtur. Son yýllarda dünyanýn büyük bölümünün ve FDA’nýn da onaylayýp kullanmýþ olduðu yeni lazer tedavi tip ‘Selektif Lazer Trabeküloplasti’ (SLT) olmuþtur. Cihaz açýk açýlý glokomun tedavisinde dünyada, ülkemizde ve hastanemizde güvenle kullanýlmaya baþlanmýþtýr.

 ALT den farklý olan SLT lazer esasen kanal sisteminde görünen yara izi oluþturmaz. SLT göz kanalýnýn þiþmesine ve týkanmasýna sebep olan intraceluler pigmentlerinin seçici olarak ayrýlmasý prensibi ile çalýþmaktadýr. SLT lazer yaþa baðlý olarak týkanmýþ ve daralmýþ kanal gözeneklerini geniþletir ve açar. 

Selektif Laser Trabeküloplasti (SLT) Argon Lazer Trabeküloplasti (ALT)’ye oranla etkili ve güvenilir bir alternatif tedavi yöntemi olduðu belirtilmektedir.

Ayný zamanda SLT primer tedavi olarak uygulanabilmesi yaný sýra, medikal tedavi ile kontrol altýna alýnamayan hastalarda ve ALT sonrasý GÝB (Göz içi Basýncý) artýsý olan olgularda önerilen tekrarlanabilir tedavi yöntemi olduðu belirtilmektedir.

Günümüzde SLT, açýk glakomun primer tedavisinde artýk ALT’ nin yerini almaktadýr. Argon lazer prosedürünün aksine SLT açýk glakomlu tüm hastalarda kullanýlabilmektedir. Örneðin,

Yeni teþhis edilmiþ glokom hastalarýnda ilk tedavi basamaðý olan göz damlalarýnýn yerine,

Bir veya daha fazla gözyaþý damlasý kullanan glokom hastalarýnýn damla ihtiyacýnýn azaltýlmasý veya elimine edilmesinde,

Uzun süredir tedavi gören, bir veya iki defa ALT tedavisi almýþ kronik glokom hastalarýnda daha fazla ALT tedavisi alamayacaklarýndan dolayý tercih edimektedir.                                      

Bu cerrahi yöntemle sývýnýn gözden uzaklaþabileceði yeni bir yol oluþturulur. Bu da size doktorunuz tarafýndan herhangi bir dönemde önerilebilir. Genellikle ilaca ve lazer tedavisine raðmen göz içi basýncý düþürülemeyen hastalara önerilir. Bu cerrahi göz kliniðinde veya hastanede uygulanabilir. Operasyon öncesi rahatlamanýz için ilaç verilir. Gözünüz iðnesiz yöntemle, damla damlatýlarak uyuþturulur. Sývýnýn gözden uzaklaþabileceði bir yol oluþturabilmek için küçük bir doku parçasý kesilerek alýnýr.

Operasyondan sonraki birkaç hafta boyunca infeksiyondan ve inflamasyondan korunmak için damla kullanmanýz gerekir. Bunlar ameliyat öncesinde kullandýðýnýz damlalardan farklýdýr.

Bu iþlemde ayný anda iki göze birlikte uygulanmaz. Dört altý hafta içinde tamamlanýr. Göz içi basýncýný düþürmede %60 ila % 80 etkilidir. Eðer yeni oluþturulan yolda zaman içinde daralma olursa ameliyatý tekrarlamak gerekebilir. Bu cerrahi özellikle daha önce katarakt gibi göz ameliyatý olmayan hastalarda etkilidir.

Bazý hastalarda operasyon sonrasý görme kalitesinde bir miktar bozulma olabilir. Katarakt, kornea problemleri, göz içi inflamasyonu ve infeksyonu gibi yan etkileri vardýr. Bazý hastalarda görmede gölgelenmeler olabilir.

Size önerilen göz damlalarýný hekiminizin önerilerine uygun þekilde, düzenli olarak kullanmanýz gerekmektedir. Ýlaçlarýnýzý düzenli ve uygun þekilde kullanmanýz etkinliklerini arttýrmakta ve yan etki görülme oranýný azaltmaktadýr.

Damlanýzý damlatmadan önce ellerinizi yýkamalýsýnýz. Baþýnýzý arkada doðru eðip damlayý alt göz kapaðýnýzýn içine damlatmalýsýnýz. Bir elinizle damla þiþesini alýp diðer elinizle alt göz kapaðýnýz aþaðýya doðru çekerek damlayý damlatabileceðiniz bir cep oluþturabilirsiniz. Eðer bir kereden fazla damlatýyorsanýz veya birden çok damla kullanýyorsanýz ikinci damlayý damlatmadan önce en az beþ dakika beklemeniz uygun olacaktýr. Damlayý damlattýktan sonra göz pýnarýnýza parmaklarýnýzla bir dakika kadar baský uygularsanýz damla gözyaþý kanalýna giremez ve yan etki riskini bir miktar azaltmýþ olursunuz.

Glokomda erken taný ve tedavi çok önemlidir. Göz kontrollerinizi ihmal etmeyin!

Glokom kronik bir hastalýktýr ve damlalarýnýzý her gün kullanmanýz gerekir!

Tedavi ömür boyu sürer!

Görme yeteneðinizi koruyabilmek için kararlý ve sabýrlý olmalýsýnýz!