Klasik lazer uygulamasýndan tamamen farklý prensipleri olan ve soðuk lazer veya smart lazer (akýllý lazer) uygulamasý olarak ta bilinen fotodinamik tedavi, ilk kez 1995 yýlýnda A.B.D.’de klinik olarak uygulanmýþ ve olumlu sonuçlarýn alýnmasýyla birlikte 2000 yýlýnda F.D.A.’dan onay alarak, yaþa baðlý makula dejenerasyonunun eksüdatif (ýslak veya yaþ) tipinin tedavisinde kullanýlmaya baþlanmýþtýr.

Fotodinamik tedavi, özel bileþimde bir ilacýn (verteporfin) toplardamar yoluyla 10 dakika süre içinde zerkedilmesini takiben, 5 dakika sonra 689nm dalgaboyunda soðuk lazerin sarý nokta bölgesine 83 saniye uygulanmasýyla biter. Uygulama sýrasýnda genel veya lokal anestezi uygulanmaz, damlayla uyuþturularak yapýlýr. Lazer uygulamasý aðrýsýzdýr. Fotodinamik tedavi yapýlacak olguda damar yoluyla verilen verteporfin ilacý, onbeþ dakika sonra gözdeki hastalýklý dokuda toplanýr. Göz dýþýndan uygulanan özel bir laser (689nm dalga boyu) ýþýðý yardýmýyla ilaç 83 saniyede etkili hale gelerek dokudaki serbest oksijeni açýða çýkarýr. Açýða çýkan serbest oksijen ise hastalýklý dokuyu tahrip eder. Hastalýklý dokuya komþu olan gören tabakaya (retina) yan etkisi olmayan ilacýn lazer’le etkileþerek hastalýklý dokuyu yok etmesi çok önemli bir geliþmedir. Klasik uygulamadaki lazer, ýsý etkisiyle retina dokusunu bazý hastalarda tahrip edebiliyordu. Fotodinamik tedavide kullanýlan lazer’de ise ýsý etkisi yoktur.

Fotodinamik tedavi yönteminin yan etkileri çok azdýr, ve tedavi uygulanan hastalarda 2% oranýnda görülebilir. Fotodinamik tedavi sonrasý bildirilen yan etkiler; geçici görme bozukluklarý, ýþýða hassasiyet, koldaki enjeksiyon yerinde ödem ve kanama, bulantý-kusma, sýrt-bel aðrýlarýdýr. Fotodinamik tedavi, porfiri hastalarýnda, ileri derecede karaciðer yetmezliði ve verteporfin ilacýna aþýrý hassasiyeti olan kiþilere uygulanamaz. Kullanýlan verteporfin ilacý karaciðerden atýlýr. Fotodinamik tedavi uygulanacak hastada kontrol edilemeyen hipertansiyon varsa Kardiyoloji, böbrek yetmezliði varsa Nefroloji konsültasyonlarý gerekir.

Hasta, fotodinamik tedavi sonrasý belirlenen sürelerde kontrol muayenelerine gelir. 3 ay sonra yapýlacak kontrolünde tekrar göz anjiolarý çekilir ve gerekirse mükerrer seans fotodinamik tedavi uygulanýr. Hastaya, hastalýðýnýn özelliklerine göre gerekirse 5-6 seansa kadar fotodinamik tedavi uygulanabilir. Fotodinamik tedavi uygulanan hastanýn en az iki yýl süreyle izlenmesi gereklidir. Fotodinamik tedavinin amacýnýn, hastalýðýn ilerlemesinin durdurulmasýna ve olumsuz etkilerinin geciktirilmesine yönelik olduðu özellikle vurgulanmalýdýr. Bu nedenle, fotodinamik tedavi sonrasý yaþam kalitesinin korunmasý hedef olarak algýlanmalýdýr.

Fotodinamik tedavi uygulamasýnýn, yaþa baðlý sarý nokta hastalýðýnýn yaþ (ýslak) tipinde, makula altýnda yeni damar oluþumu bulunan miyopi ve presumed ocular histoplasmosis (POHS) hastalarýnda, olumlu etkisi kanýtlanmýþtýr. Fotodinamik tedavi sonuçlarým, Uluslararasý Danýþma Kurulu Baþkanlýðý’yla onurlandýrýldýðým ve Ýsviçre Zürih’te 30.Eylül-5.Ekim.2002 tarihleri arasýnda yapýlan X.Uluslararasý Retina Dejeneresansý Sempozyumu’ndaki panelde sunulmuþtur. 2000-2004 yýllarý arasýnda, yeni damar geliþimine yol açan makula hastalýðýnýn erken tanýsý ve hasta seçimi uygun yapýldýðý takdirde, fotodinamik tedavi’nin faydalý olduðu ve yaþam kalitesinin olumlu açýdan devamýna katkýda bulunduðu gözlenmiþtir. 2004 yýlýnda göziçine iðne tedavisinin onaylanmasýyla fotodinamik tedavi uygulama sýklýðý azalmýþtýr. Nedeni, göziçine iðne tedavisinin fotodinamik tedaviye göre daha üstün olmasýndan kaynaklanmaktadýr.