“Glokom hastalýðý” yaþamýn ilk yýlý içinde “2000 ila 5000 bebekte bir” olarak karþýmýza çýkmaktadýr. Bu oranýn oldukça düþük olduðu ve hastalýðýn nadir olduðu düþünülebilir, ancak hastalýk zamanýnda taný konulup uygun tedavisi yapýlmadýðýnda kalýcý görme kaybý ile sonuçlanabilmektedir. Hastalýk hemen doðum sonrasý ortaya çýkabildiði gibi süt çocuðu devresinde yada daha sonra da görülebilmektedir. Erkek çocuklarýnda daha sýktýr. Hastalarýn dörtte üçünde her iki gözde de hastalýk mevcuttur. Ülkemizde güneydoðu ve karadeniz bölgelerinde daha sýk görülmektedir.

Bebek yada küçük çocuklarda göz tansiyonunun yükselmesinin nedeni göz içindeki sývýnýn göz dýþýna çýkýþýný saðlayan sistemin saðlýklý olarak geliþmemiþ olmasýdýr. Bu sistemin normal geliþimini doðum öncesinde yada hemen doðum sonrasýnda tamamlamasý beklenmektedir. Ancak bazý bebeklerde bu sistem ya hiç oluþmamakta yada yetersiz iþlev görmektedir. Doðumsal anomali ne kadar þiddetli ise hastalýk o kadar erken ortaya çýkmaktadýr.

Hastalarýn sadece onda birinde anne ile babanýn akraba olduðu saptanmaktadýr. Ancak % 90 olguda böyle bir durum yoktur ve herhangi baþka bir aile bireyinde de hastalýk saptanmaz. Bu nedenle bütün bebeklerde hastalýðýn görülebileceðini göz önünde tutmak ve erken taný koymak için hastalýk belirtileri konusunda aileleri bilinçlendirmek durumundayýz. 

Doðumsal anomalinin çok þiddettli olduðu bebeklerde hastalýðýn daha erken ortaya çýkmaktadýr. Ayný zamanda yakýnmalar da çok belirgindir; bebekte ýþýktan yoðun bir rahatsýzlýk vardýr, ayrýca belirgin sulanma, göz çapýnda büyüme ve bulanýklýk gözlenir. Sadece bir gözün tutulduðu durumlarda taný daha erken konmaktadýr. Zamanýnda taný konmamýþ ve ilerlemiþ hastalýkta göz küresinde ileri derecede geniþleme sonucu “öküz gözü” denilen durum ortaya çýkar. Bu evrelerde genellikle görme yeteneðinde de kalýcý kayýp ortaya çýkmaktadýr. Hastalýk erken taný konup uygun biçimde tedavi edildiðinde görme kaybý önlenmektedir. Bu nedenle annne baba bebeklerinin gözündeki ýþýktan rahatsýzlýk ve sulanma gibi yakýnmalarý ciddiye almalarý ve zamanýnda göz hekimine baþvurmalarý çok önemlidir.

Altý aylýk yada daha küçük bebeklerde muayenehanede genelikle göz tansiyonunu ölçebilmekteyiz. Bebeðin beslenmesi bittikten hemen sonra hafif uykuya meyilli iken bu muayene daha kolay olmaktadýr. Eðer bebek altý aydan daha büyük ise muayenehanede göz tansiyonu ölçümü çok saðlýklý olmamaktadýr, bazen rahatlatýcý ve uyku veren bazý þuruplar yardýmýyla ölçebiliyoruz; ama genellikle hastane þartlarýnda genel anestezi vererek ölçmeyi tercih etmekteyiz. Genel anestezi bize daha detaylý bir muayene imkaný da saðlamaktadýr, bu sayede hastalýðýn nedeni olan göz sývýsýnýn dýþa çýkýþ sistemini özel merceklerle incelemekte, göz çapýný ölçerek herhangi bir geniþleme yada “kornea” dediðimiz saydam tabakada herhangi bir bulanýklýk olup olmadýðýný ve görme sinirinde herhangi bir hasar geliþip geliþmediðini de saptamaktayýz.

Ameliyat esas tedavi yöntemidir; yetiþkin hastalardaki ilk tercih seçeneði olan göz damlalarýný bebek ve çocuklarda sadece tedaviye yardýmcý olarak yada ameliyata hazýrlýk amacýyla kullanmaktayým. Ameliyat yaparken de yetiþkinlerdeki ameliyat yöntemi yerine farklý bir teknik tercih ediyorum. Bebeklerde ana amacýmýz iyi geliþmemiþ olan sývý boþaltým sistemine normal iþleyiþini kazandýrmak; bunu iki farklý ameliyat tekniði ile saðlýyoruz; eðer müdahale gözün içinden yapýlacak olursa “gonyotomi”, dýþarýdan uygulanýrsa “trabekülektomi” adýný alýyor. Burada þunu özellikle belirtmek istiyorum; cerrahi müdahale teknik olarak eriþkinlerde yaptýðýmýz ameliyata kýyasla daha karmaþýk aletler, görüntüleme sistemleri, cerrahi beceri ve özellikle deneyim gerektirmektedir. Hastalýðýn doðumdan hemen sonra ortaya çýktýðý, yapýsal bozukluðun fazla ve “kornea” tabakasýnýn bulanýk olduðu gözler için geliþtirdiðim ve yaklaþýk 10 yýldýr kullandýðým “endoskopik görüntüleme yardýmýyla gonyotomi” tekniði sadece Türkiye’de deðil, dünyada da önemli ilk olma özelliðini taþýmaktadýr.  

Klasik olarak on yýl önceki týp kitaplarýna bakarsanýz bu hastalýkta ameliyat baþarý oranýnýn yetiþkinlere göre oldukça düþük olduðu yazmaktadýr. Bazen meslektaþlarýmýz da hasta yakýnlarýný bu þekilde bilgilendirmekte ve ne yapýlýrsa yapýlsýn sonucun körlük olabileceðini söylemektedirler. Ancak, ameliyat tekniðinde ve görüntüleme sitemindeki saðlamýþ olduðumuz geliþme ve yenilikler sayesinde artýk hastalarýn % 90’ýnda göz tansiyonunun kontrolü baþarýlý bir þekilde saðlanmakta ve hastanýn görme fonksiyonlarý korunabilmektedir. Bu þekilde ameliyat ettiðim ve þu anda ilkokul yada ortaokul eðitimi gören çok sayýda çocuðum vardýr. “Çocuðum” diyorum çünkü bir anlamda öyle oldu, ayrýca hiçbir problem olmasa da yýlda iki kez düzenli kontrollerine geliyorlar. 

Son olarak söylemek istediðim þudur; ebeveynlerimiz kesinlikle korkmasýnlar, yukarýda belirttiðimiz belirtileri olan bebek yada çocuklarýný çok geç kalmadan muayeneye getirsinler ve görme yeteneði zarar görmeden tedavilerini yaptýrsýnlar.