x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Menisküsler diz ekleminde yer alan, eklem hareketlerine yardýmcý olan ve diz eklemine binen yükleri kemik-kýkýrdakla birlikte paylaþan sert lastik kývamýnda dokulardýr. Her diz ekleminde iç ve dýþ olmak üzere ikiþer adet menisküs dokusu bulunmaktadýr. Hilal-yarým ay þeklinde olan menisküsün çevre kýsmý kanlanýrken, merkez bölgesinde ise kan damarlarý bulunmadýðýndan eklem sývýsýndan beslenmektedir. Bu durum yýrtýklardaki tedavi þeklini etkilemektedir.
Yýrtýklar nasýl oluþur?
Menisküs yýrtýklarý genellikle genç insanlarda spor, yüklenme, ani hareket gibi durumlar sonucunda ortaya çýkarken, ileri yaþlarda menisküsteki aþýnmaya baðlý yýrtýklar þeklinde ortaya çýkmaktadýr.
Menisküs yýrtýðý olduðunda ne gibi þikayetler ortaya çýkar?
Yýrtýk oluþtuðunda dizde aðrý, hareket kýsýtlýlýðý, þiþlik, takýlma, kilitlenme gibi yakýnmalar görülür. Özellikle genç yaþ grubunda oluþan yýrtýklarda daha mekanik þikayetler (takýlma, kilitlenme gibi) ön plandadýr. Daha ileri yaþlardaki yýrtýklarda ise süreðen, hareketler sýrasýnda belirginleþen, yaygýn bir aðrý söz konusudur.
Menisküs yýrtýðýnda taný nasýl konur?
Menisküs yýrtýklarýnýn tanýsý için hastanýn öyküsü, aðrýnýn ve yakýnmalarýn þekli, detaylý bir muayene genellikle bir fikir oluþturur. Röntgen grafileri ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) tanýya yardýmcýdýr.
Tedavisi nasýldýr?
Taný konulduktan sonra hastanýn þikayetlerinin ciddiyeti, günlük hayatýndaki iþlevlerine etkisi göz önüne alýnarak tedavisi yapýlýr. Genellikle acil olan durumlar (örneðin diz ekleminin kilitlenmesi, hareket ettirilememesi) dýþýnda öncelikle aðrý kesici ve yangý giderici ilaçlar, istirahat, egzersiz, soðuk uygulama ve aktivitelerin düzenlenmesini içeren bir tedavi verilir. Bu tedavi ile baþarý saðlanamadýðýnda özellikle genç yaþ grubundaki yýrtýklarda cerrahi tedavi gerekir. Cerrahi tedavi günümüzde eklemin kamerayla görüntülenmesi eþliðinde yapýlan “artroskopik-kapalý” yöntemlerle yapýlýr. Bu yöntemle diz ekleminin içi görüntülenerek taný doðrulanýr, ek sorunlar varsa tespit edilir ve ayný anda tedavileri yapýlabilir. Amaç mümkün olduðunca fazla saðlam menisküs dokusu býrakarak yýrtýk kýsmýn çýkarýlmasý, veya eðer yýrtýk kanlanan çevresel bölgedeyse dikiþlerle tamir edilmesidir.
Ýleri yaþ grubundaki hastalarda ise menisküs yýrtýðýna eþlik eden diðer sorunlar tedavinin planlanmasýna yardýmcý olur. Eðer menisküs yýrtýðýyla birlikte kýkýrdak dokuda belirgin kayýp varsa (kireçlenme-osteoartrit) tedavi buna yönelik olmalýdýr. Sadece menisküs yýrtýðýnýn var olduðu durumlarda ise yine artroskopik cerrahi uygulanabilir.
Menisküs yýrtýðýnýn ameliyatýndan sonraki süreç nasýldýr?
Cerrahi tedavi artroskopik yöntemle yapýldýðý zaman ameliyat sonrasý dönem açýk ameliyatlara göre oldukça konforludur. Aðrý daha az, hareket kabiliyeti ise daha fazladýr. Eðer ameliyat sýrasýnda sadece menisküs yýrtýðý saptanmýþ ve yýrtýk menisküs dokusu çýkarýlmýþsa ameliyattan sonra diz üzerine yük vermek mümkündür. Genellikle ameliyat günü veya ertesi gün hastaneden taburcu olunur. Dizde elastik bandaj sarýlý olur, evde buz uygulamasýna devam edilir, basit aðrý kesiciler kullanýlýr ve tarif edilen egzersizler yapýlýr. Genellikle evde kýsa süreli dinlenme yeterli olur. Menisküs yýrtýðýna dikiþ uygulanmýþsa iyileþme olana dek (genellikle 4-6 hafta) diz ekleminin bükülmesine izin vermeyen bir dizlikle birlikte koltuk deðneði kullanýlarak o bacaða yük vermeden yürütülür. Eþlik eden baþka sorunlarýn varlýðýnda (ön çapraz bað yýrtýðý, kýkýrdak sorunlarý gibi) yapýlan iþleme göre ameliyat sonrasý dönem farklýlýk gösterir.

